Thiên Tài Bên Trái, Kẻ Điên Bên Phải - Cao Minh - Khôi phục một thế giới

Chương đầu: Nền văn minh bị thất lạc

Đó là một con người phi phàm.

Ông ta từng là một nhân viên công vụ bình thường, sau đó từ chức, nguyên nhân từ chức tương đối đặc biệt.

Thông thường, với đa số người, từ chức nghĩa là muốn đổi công việc mới, không cần quan tâm là công việc gì. Tự kinh doanh sau khi từ chức là khởi nghiệp, sang công ty khác sau khi từ chức là nhảy việc, sau khi từ chức cả ngày ăn chơi là phát tài bất chính.

Con người phi phàm này không thuộc nhóm nào trong các nhóm trên, ông ta từ chức để làm việc bản thân mình thích, cứ thế từ chức, rất đột ngột. Sau khi từ chức đương nhiên không còn thu nhập nữa, sau mấy năm ông ta phát hiện tiền tiết kiệm của mình càng ngày càng ít dần, đành nghĩ cách kiếm tiền.

Tôi không rõ một người trong tình trạng không tiền bạc, không phương hướng cũng chẳng vay vốn làm sao để khởi nghiệp, nghĩ tới nghĩ lui chỉ có kinh doanh trái phép thôi. Nhưng nếu làm vậy, ông ta sẽ không được coi là người phi phàm, mà là tội phạm.

Hiển nhiên ông ta không đi con đường phạm pháp. Không những tuân thủ pháp luật, ông ta còn sống rất tốt trong điều kiện không tiền bạc, không phương hướng, không vay vốn. Vậy ông ta dựa vào cái gì để sống? Ông ta tự phát hành các tập sách nhỏ để kiếm tiền.

Ban đầu, ông ta mất gần một năm mới thu hút được một nhóm khách hàng khá ổn định.

Mỗi năm, các khách hàng của ông ta sẽ nhận được không dưới năm tập sách, mỗi tập có nội dung không dưới năm vạn chữ. Tất cả nội dung đều liên quan đến nền văn minh thời tiền sử, nội dung không chỉ thu nhặt sao chép hay chỉnh lý tổng hợp mà còn có phân tích và một số gợi ý. Để coi như thù lao, những khách hàng của ông ta mỗi năm phải nộp phí đặt mua là 800 tệ. Những tập sách nhỏ đó tôi đã xem qua một phần, rất thú vị.

Trong vòng ba năm, số khách hàng đặt mua sách của ông ta đã lên đến hơn 240 người và vẫn đang tiếp tục tăng lên.

Tôi tính một chút, mỗi tháng thu nhập của ông ta tầm hơn một vạn, còn không phải đóng thuế.

Vì vậy tôi mới nói: Ông ta là một người thần kỳ.

Nhưng sự việc hoàn toàn không đơn giản như vậy, cuối cùng có một ngày con người phi phàm này đã bùng nổ, cả ngày nói thứ ngôn ngữ không ai hiểu, khắp nơi ghi toàn những hình vẽ, từ ngữ không ai đọc được. Cuối cùng ông ta bị chẩn đoán mắc bệnh tâm thần.

Lúc gặp tôi, ông ta đã được điều trị một thời gian, khá hơn trước nhiều rồi.

Dáng vẻ ông ta không giống như tôi tưởng tượng. Ban đầu tôi cho rằng ông ta là kiểu người phóng khoáng bất cần, hoặc mang chút khí chất ngông nghênh ngang ngược, nhưng tôi đã sai. Ông ta chỉ là một người đàn ông trung niên rất bình thường, hơi béo, biểu cảm nghiêm túc, có thói quen cau mày khi suy nghĩ, tốc độ nói cũng không nhanh. Tổng thể nhìn rất ôn hoà, rất bình thường, là kiểu ném vào đám đông sẽ không tìm thấy được. Nói chung bạn sẽ không xếp ông ta vào kiểu khác người, bởi nhìn chỗ nào cũng không giống.

Tôi: “Xin chào”

Ông ta bình tĩnh nhìn tôi: “Xin chào”

Tôi: “Gần đây đã khá hơn rồi chứ?”

Ông ta cười: “Ha ha, khá hơn rồi.”

Tôi: “Ừm, vậy thì tốt. Thân phận của tôi, ông cũng đã biết và đồng ý rồi. Vậy chúng ta bắt đầu luôn nhé?”

Ông ta mỉm cười nhìn tôi: “Không phải đã bắt đầu rồi sao?”

Tôi: “Được, vậy bắt đầu từ việc vì sao ông lại nghiên cứu các nền văn minh thời tiền sử nhé”

Ông: “Không có lý do gì đặc biệt cả, chỉ là tôi hứng thú với những thứ đó thôi, coi như sở thích đi. Chẳng phải anh cũng vậy sao? Lấy tư liệu của bệnh nhân từ các bác sĩ, sau đó chọn một số người để gặp mặt nói chuyện và ghi chép lại, chỉ là sở thích. Anh có phát hiện ra không, sở thích là một người thầy rất tốt, sẽ tự động chỉ dẫn cho anh. Tôi thích những điều đó, vì vậy tôi tự nghiên cứu các phương diện liên quan đến thứ tôi thích”

Tôi: “Nhưng ông chưa từng học chuyên sâu, cũng chưa từng làm công việc gì liên quan đến lĩnh vực này.”

Ông: “Ừm, đúng vậy. Nhưng chưa từng học qua thì không thể tự nghiên cứu lịch sử sao? Không học chuyên sâu về khảo cổ thì không được yêu thích à? Chưa từng học đại học thì không thể viết thơ ra sách? Những điều này không hề có quan hệ tất yếu, đúng không?”

Tôi gật đầu: “Ừm, không sai, đúng là như vậy?

Ông: “Ban đầu có hứng thú vì khoảng mười năm trước lúc đọc báo, một bài viết đã hấp dẫn tôi. Bài viết nói đã phát hiện được một di tích tiền sử nào đó. Tôi cảm thấy rất thú vị, thế là bắt đầu suy nghĩ về những điều đó. Đương nhiên, lúc đó mới chỉ là suy nghĩ, chưa thu thập tài liệu, cũng chưa chủ định tìm kiếm, nghiên cứu sâu hơn. Một buổi tối nọ, đột nhiên tôi nghĩ tới một chuyện.”

Tôi: “Chuyện gì?”

Ông: “Nói thế này đi, nếu anh là một phi hành gia, khi đặt chân đến hành tinh khác, anh phát hiện di tích hoặc một đống kiến trúc đổ nát, vậy anh sẽ thông qua cái gì để nhận thức, đồng thời bước đầu phán đoán những kiến trúc kia thuộc nền văn minh nào?

Tôi: “Ờ… Không biết, tôi chưa từng nghĩ đến… thông qua cái gì để bước đầu phán đoán đây?”

Ông ta đắc ý cười: “Thông qua chữ viết và hình vẽ được khắc trên những di tích kiến trúc còn lại. Đó là cách trực quan nhất, đúng không?”

Tôi: “Hoá ra là vậy… Nhưng nếu những di tích kiến trúc đó không có chữ viết hay hình vẽ gì thì sao?”

Ông: “Đương nhiên, không phải tất cả các kiến trúc đều khắc chữ hay hình vẽ. Nhưng nhất định sẽ có, có thể rất ít nhưng vẫn có. Phân tích đơn giản một chút ta sẽ thấy chuyện này rất có tính khả thi. Thử lấy loài người làm ví dụ. Đa số những kiến trúc con người dùng làm nơi sinh hoạt sẽ không khắc chữ hay hình vẽ, nhưng những kiến trúc mang tính kỷ niệm hoặc đánh dấu lại có. Ví dụ như bia tưởng niệm, bia đá. Với những kiểu kiến trúc như vậy, mục đích chính là kỷ niệm – phải bảo tồn lâu dài, Vì vậy sẽ vững chắc hơn những kiến trúc để ở bình thường. Giả dụ phát hiện ra di tích của nền văn minh từng tồn tại trên hành tinh khác, vậy nhất định sẽ tìm thấy chữ viết và hình vẽ điêu khắc, bởi những kiến trúc còn sót lại rất có thể không phải nhà bình thường, mà là những công trình mang tính kỷ niệm hay đánh dấu. Lấy một ví dụ thực tế, nói về văn hoá Maya nhé. Cũng chính vì chỉ còn lại những kiến trúc mang tính chất kỷ niệm, ban đầu những nhà nghiên cứu văn hoá Maya cứ luôn hiểu nhầm rằng trọng điểm của nền văn minh Maya là sự quan tâm đối với thời gian. Người Maya rất chú trọng đến thời gian, nhưng cũng không nghiêm trọng đến mức độ đó, chỉ là những bia tưởng niệm còn sót lại, khiến chúng ta nhầm lẫn rằng họ rất chú trọng thời gian mà thôi. Nếu nước Mỹ bây giờ bị suy thoái rồi diệt vong, đa số kiến trúc đều sụp đổ, từ từ biến mất, chỉ còn lại bia tưởng niệm chiến tranh thế giới thứ hai, vậy các nhà nghiên cứu đời sau có lẽ sẽ nhầm tưởng trung tâm của nền văn hoá nước Mỹ chính là chiến tranh.”

Tôi phát hiện con người này có tư duy logic vô cùng rõ ràng.

Tôi: “Có lý, cũng rất thú vị”

Ông: “Như vậy anh sẽ thông qua những tác phẩm điêu khắc để thấy được nền văn minh từng tồn tại, đã từng có những sinh vật như thế nào, những hoạt động như thế nào. Rất trực quan đúng không? Thông qua nghiên cứu văn tự, anh sẽ càng có được nhiều nội dung hơn”

Tôi: “Hình vẽ thì không vấn đề gì, nhưng nghiên cứu văn tự của một nền văn minh lạ lẫm… không phải việc dễ dàng, đúng chứ?”

Ông: “Không dễ dàng, nhưng không phải là không thể, đây cũng là trọng điểm tôi muốn nói”

Tôi: “OK, ông nói đi.”

Ông: “Tiếp tục lấy Maya làm ví dụ, anh nhất định từng nghe nói về nền văn minh Maya”

Tôi gật đầu.

Ông: “Nền văn minh Maya của Nam Mỹ vào thế kỷ thứ XVI bị thực dân Tây Ban Nha phá hủy trong chốc lát, không chỉ vậy, những giáo sĩ Tây Ban Nha còn cho rằng hình vẽ kỳ quái trong ngôn ngữ Maya là ngôn ngữ của ma quỷ dã man, vì vậy đã thiêu đốt gần như tất cả sách vỏ cây viết bằng ngôn ngữ Maya. Chưa hết, để đạt được mục đích thống trị, những người Maya sao chép văn tự đều bị bắt học tiếng Tây Ban Nha, những người sử dụng chữ viết Maya đều bị hành hạ đến chết hoặc bị thiêu chết. Anh có thể biết mất đi chữ viết của chính mình nghĩa là thế nào không? Nghĩa là văn hoá và nền văn minh Maya từng tồn tại sẽ bị quên lãng, thời đại đó sẽ bị xoá sạch”

Tôi: “Ông muốn nói sự thất truyền của văn hoá Maya không phải tự nhiên tiêu vong? Mà là bị người ta xoá bỏ?”.

Ông: “Đúng, bị thực dân Tây Ban Nha vào thế kỷ XVI lấy danh nghĩa truyền bá giáo lý Phúc Âm xoá sạch”

Tôi: “Phần này tôi thật sự không biết, trước giờ tôi vẫn tưởng nền văn minh Maya là nền văn minh thời tiền sử cơ. Trước đây tôi từng đọc qua một số tư liệu, trong đó đều nói văn hoá Maya tự mình suy thoái, thực dân Tây Ban Nha Nam Mỹ chỉ có tác dụng thúc đẩy sự suy thoái này. Không phải vậy sao?”

Ông: “Nền văn minh Maya kế thừa từ một nền văn minh thời tiền sử, trong quá trình kế thừa đã tự làm mất đi rất nhiều tư liệu, nhưng không phải hủy diệt tự nhiên. Thử nghĩ xem, những tư liệu đó do ai ghi chép lại? Những văn bản và tư liệu anh đã đọc là của châu Âu đúng chứ? Cái loại logic cường đạo, chiếm lĩnh quốc gia khác, lại tự tuyên bố là đối phương quả mục nát không thể cứu vãn mới diệt vong, anh cho rằng có bao nhiêu độ đáng tin?

Tôi: “Ừm… có lý”.

Ông: “Chúng ta không nói vấn đề đó nữa, tiếp tục nhé. Những người biết chữ Maya từ lúc các tư liệu này biến mất cũng biến mất theo. Hậu duệ người Maya mất đi lịch sử của chính mình, cội nguồn văn hoá cũng bị chặt đứt. Cho đến thế kỷ XVIII, những kiến trúc Maya ẩn sâu trong rừng mưa nhiệt đới Nam Mỹ lại được phát hiện, chữ viết, điêu khắc, tranh treo tường của Maya mới thoát khỏi hố chôn tăm tối”

Tôi: “Tôi biết sau đó ông muốn nói gì rồi. Nhưng qua 200 năm đã không còn ai có thể hiểu được nữa.”

Ông: “Không sai, chính là như vậy. Nhưng dù sao vẫn có thể giải ra được.”

Tôi: “Xin lỗi, phần này ông phải giải thích một chút, tôi vẫn không hiểu làm sao có thể đọc hiểu được những thứ kỳ lạ cổ quái đó, hoàn toàn không có manh mối mà.”

Ông: “Không có manh mối? Không thể nói như vậy được, vẫn có manh mối đấy”

Tôi không kìm được phải kiểm tra lại xem bút ghi âm có đang hoạt động không, bởi vì tôi vô cùng hiếu kỳ đoạn lịch sử này!

Ông: “Chữ viết Maya là chữ tượng hình, điều này không phủ nhận chứ?”

Tôi: “Đúng”

Ông: “Tôi từng tự nghiên cứu ngành ký hiệu học, biết được rất nhiều sự việc thú vị. Nói về chữ viết đi, nếu hệ thống chữ viết của một nền văn minh bao gồm các ký hiệu cơ bản không vượt quả 40 ký hiệu, hệ thống chữ viết ghi lại ngôn ngữ ấy là hệ chữ tượng thanh, tiêu biểu như hệ chữ La tinh; nếu có khoảng 100 ký hiệu căn bản, vậy hệ thống chữ viết là hệ chữ tượng thanh âm tiết, tiêu biểu như chữ Phạn; nếu chữ viết của một nền văn minh ký hiệu cơ bản nhiều đến hàng nghìn thậm chí hàng vạn, vậy nhất định là hệ thống chữ tượng hình rồi, là căn bản của chủ tượng hình, tiêu biểu như chữ Hán. Đối với hệ chữ Maya, tuy tới giờ mới chỉ tìm được chưa đến 1000 ký hiệu, không có âm tiết cũng không thể hiện ý nghĩa cụ thể nào, nhưng có thể thấy nó có những đặc trưng của dạng chữ biểu ý hay còn gọi là chữ tượng hình. Vậy ký hiệu tiêu biểu nhất trong hệ thống chữ tượng hình là gì?”

Ông ta nói làm tôi cảm thấy có chút lan man, một lúc lâu mới phản ứng: “A… cái đó…”

Ông: “Có lẽ anh chưa nhớ ra, ký hiệu tiêu biểu nhất của hệ thống ngôn ngữ tượng hình chính là chữ ghi lại số đếm, trong tiếng Trung một gạch ngang đại diện cho 1, hai gạch ngang đại diện cho 2, đúng không?”

Tôi định thần lại: “Ồ, đúng”

Ông: “Biết được cái này thì dễ hơn rồi, nghiên cứu chữ Maya cũng bắt tay từ các chữ số là được. Sau khi quan sát những chữ khắc trên các tấm bia, tôi đã tìm ra được manh mối. Một chấm đại diện số 1, hai chấm đại diện số 2, cứ như vậy suy ra, nhưng không tìm thấy 5 chấm, vậy nhất định có một ký hiệu mới đại diện cho số 5. Đơn giản nhất, lại có tính tiêu biểu, chính năm cái chấm xếp thành hàng ngang đã dung hợp, trở thành một đường kẻ ngang. Trong chữ Maya, một đường kẻ ngang đại diện cho số 5”

Tôi: “Một đường kẻ ngang thêm một cái chấm đại diện cho số 6?”

Ông: “Không sai, chính là như vậy.”

Tôi: “Thú vị, thật sự rất thú vị!”

Ông: “Thật ra đây chính là một phần nội dung của ký hiệu học, không hề khô khan, có lẽ từ “học” Ở cuối khiến nhiều người nhìn thấy đã sợ. Chúng ta tiếp tục. Biết được các số, tiếp theo có thể nghiên cứu các chữ trước hoặc sau các con số rồi. Trong đa số trường hợp, chữ số thường sẽ đại diện cho ngày tháng. Đương nhiên không thể phủ nhận khả năng có những con số biểu thị nội dung khác, nhưng anh đừng quên, trên kiến trúc có tính kỷ niệm không thể ghi chép đây là 100 con khỉ, kia là 100 con người được, đúng chứ? Thế nào cũng phải có ngày tháng, đúng không? Phân tích, đọc hiểu được ngày tháng của chữ tượng hình cũng chính là bước đi đầu tiên. Cứ từ từ, rồi sẽ đọc hiểu được nhiều kỷ hiệu cơ bản hơn thôi, thế là…”

Tôi: “Ông quả thần kỳ, ông giải mã chữ Maya sao?”

Ông ta cười lớn: “Đương nhiên không phải tôi giải mã hệ thống chữ viết Maya, từ lâu đã có người giải mã được rất nhiều rồi. Tôi chỉ đang nói cho anh biết chữ Maya được giải mã như thế nào, đồng thời tự phân tích cho anh mà thôi.”

Tôi: “… Hoá ra là vậy… nói đi cũng phải nói lại, phân tích của ông rất lợi hại”

Ông: “Những nội dung này đã được viết trong tập sách tôi phát hành rồi.”

Tôi: “Những tập sách đó tôi chưa đọc hết, chỉ mới đọc một phần.”

Ông: “Không sao. Cứ để những thứ đó sang một bên đã, nền văn minh Maya còn có nhiều điều hoàn toàn không giống chúng ta.”

Tôi: “Được, ông tiếp tục đi”

Ông: “Từ chữ viết, cơ bản có thể suy đoán trọng tâm văn hóa của nền văn minh xã hội này”

Tôi: “Ồ… Ông muốn nói nội dung chữ viết?”

Ông: “Không, là cấu trúc chữ viết”

Tôi: “Cấu trúc chữ viết? Có nghĩa là sao?”

Ông: “Văn hoá chữ tượng thanh âm vị đa số chú trọng tự nhiên hoặc nhân văn. Vì vậy hệ thống chữ viết của họ có đặc tính tổ chức rất đơn giản, là theo đường thẳng. Ví dụ, từ “you”, sắp xếp từ trái sang phải, trong sắp xếp không có trên dưới gì hết, cũng chính là một chiều, đúng không?”

Tôi: “Đúng là như vậy.”

Ông: “Còn sử dụng chữ biểu ý, tức là ngữ hệ đặc trưng của chữ tượng hình, trọng tâm văn hoá lại là đo lường tự nhiên và kế thừa lịch sử. Cái này vừa rồi tôi có nói qua, tiêu biểu chính là tiếng Trung. Cấu trúc chứ lúc này không phải đường thẳng nữa, mà là hai chiều. Ví dụ họ của tôi Quách (…) có trên dưới, có trái phải.”

Tôi cẩn thận suy nghĩ một chút: “Không sai, chữ viết cấu trúc hai chiều”

Ông: “Con chữ Maya thì sao? Càng phức tạp hơn. Chữ Maya là cấu trúc ba chiều, không chỉ có trên dưới trái phải, còn có xa gần. Cũng tức là, các ký hiệu chữ viết cơ bản có tính chồng chéo. Thứ tự đọc là trên trước dưới sau, trái trước phải sau, gần trước xa sau. Tuy chữ Maya là chữ tượng hình, nhưng mỗi ô vuông như một bức tranh nhỏ mà chúng ta nhìn thấy thực chất lại là một câu ngắn”

Tôi: “Ý? Thật thú vị, vậy đặc trưng văn hoá Maya là lấy cái gì làm trọng tâm?”

Ông: “Nghệ thuật, trọng tâm của văn hoá Maya chính là nghệ thuật. Chữ viết của họ đã dung hoà với tranh vẽ rồi, có những chữ phóng to lên còn có thể làm tranh minh họa”

Tôi: “Đúng là như vậy, thật sự quá thú vị. Người Maya lúc học viết chữ nhất định rất vất vả”

Ông: “Không đâu, lúc nhỏ anh học chữ Hán là thuận theo tự nhiên, nhưng những người da trắng sẽ cảm thấy chữ Hán rất đảng sợ, quá khó. Bản thân thuộc nền văn hoá nào sẽ không cảm thấy chữ viết của nền văn hóa đó khó. Chữ Maya cũng vậy, không khó như tưởng tượng. Tôi bắt đầu tìm hiểu những điều này rồi hoàn toàn bị mê hoặc. Bởi tôi hiểu rất rõ, biết những chữ đó mới chỉ là bắt đầu. Về sau vừa thu thập tư liệu, vừa phân tích so sánh, tôi phát hiện ra rất nhiều vấn đề. Đó là một nền văn minh đã bị thất lạc, còn rất nhiều điều không có đáp án, cũng có rất nhiều điểm đáng ngờ đầy ắp mâu thuẫn. Từ lúc đó tôi mới hiểu ra, những thứ tôi biết chỉ là cánh cửa, tôi hy vọng có thể dựa vào sự nỗ lực của bản thân, tìm lại được nền văn minh thất lạc đó.”

Tôi cảm thấy rất thú vị, một người không chuyên chỉ vì hứng thú mà nghiên cứu những thứ này, còn là vấn đề tương đối ít được quan tâm, nhưng ông ta lại biết nhiều như vậy, còn có ý kiến và nhận thức riêng của bản thân, vô cùng lợi hại. Rất ít người muốn bỏ công nghiên cứu lĩnh vực này, nhưng lại có vô số người cảm thấy nó thần bí, khó nắm bắt, khiến họ khao khát. Vì sao vậy? Tôi không muốn giải thích bằng những lời lẽ hoa mỹ, tôi chỉ muốn nói: Quá nhiều người để ý đến công danh lợi lộc, lại không muốn tĩnh tâm làm những việc không liên quan đến lợi ích nhưng thật sự rất có ý nghĩa.

Song bệnh nhân tâm thần lại có thể thật mỉa mai thay!

Chương giữa: Gợi ý

Nhìn người đàn ông trung niên không hề bắt mắt ngồi đối diện, tôi đột nhiên cảm thấy bản thân đã lãng phí rất nhiều thời gian. Ý tôi muốn nói không chỉ là thời gian đi sâu nghiên cứu học hỏi, mà là ngay đến thứ mình thích cũng không thể đi sâu tìm hiểu, không suy nghĩ cân nhắc, cứ thế ngây ngây ngô ngô sống qua ngày.

Tôi tự xấu hổ một lúc lâu.

Tôi: “Vì sao ông không lập một website để đăng những điều mình biết lên? Có thể kiếm tiền thông qua những thành viên đăng ký trên website mà? Sử dụng phương thức in ấn, vốn bỏ ra cao, tiền kiếm được cũng có hạn. Tôi cảm thấy dù ông không để tâm đến tiền cũng nên sử dụng các kênh mạng để những kiến thức này được phổ biến rộng rãi hơn. Vả lại, kiếm được nhiều tiền có thể tới Nam Mỹ xem thử những di tích bản thân đang nghiên cứu, trực tiếp tiếp xúc với những tư liệu nguyên thuỷ không phải tốt hơn sao?”

Ông ta nghiêng đầu suy nghĩ: “Ừm, có lý, tôi cũng chưa nghĩ đến. Đây gọi là hoạt động thương mại đúng không? Về mặt này tôi cũng xem như kẻ ngoại đạo. Có điều nếu ban đầu tôi đã nghĩ tới những điều này, có lẽ sẽ bị phân tâm, chưa chắc có thể tiếp tục đi sâu nghiên cứu. Vả lại, tôi thích cầm một cuốn sách hay tờ bảo hơn. Có thể chạm vào giấy, giở từng trang, từng trang, thật khó giải thích là cảm giác như thế nào, chỉ cảm thấy sẽ ghi nhớ sâu đậm hơn.”

Tôi: “Ừm… có lẽ vậy… đúng rồi, vừa rồi ông có nhắc đến điểm đáng nghi và chưa biết?”

Ông: “Đúng, có quá nhiều điều bí ẩn về văn hóa Maya, cũng có rất nhiều mâu thuẫn về logic liên quan đến nền văn minh Maya, nhìn thế nào cũng cảm thấy rất đáng ngờ. Khó trách có nhiều lời phỏng đoán về nền văn minh này đến thế?

Tôi: “Ông có thể lấy ví dụ không?”

Ông: “Được, nói về phương diện văn hoá nhé. Khi nghiên cứu chữ viết Maya, tôi cũng tìm đọc rất nhiều sách liên quan đến cấu trúc ngôn ngữ, tôi phát hiện chữ Maya dùng trong văn viết cách diễn đạt có vẻ ngây ngô, ấu trĩ. Ví dụ như “Tôi là một ai đó, bạn là ai? Tôi rất vui, bạn có vui không?” Nghe hiểu rồi chứ, giống như phương thức nói chuyện của trẻ con đúng không? Phương thức diễn đạt này nếu chỉ dừng lại trong khẩu ngữ thì còn được, nhưng chữ viết cũng ứng dụng như vậy, tôi cảm thấy không thể giải nổi. Bên cạnh đó, đừng quên nền văn minh Maya bắt đầu từ trước công nguyên, vài nghìn năm sau đã là thời kỳ đồ đá, thật không thể tưởng tượng được. Sự tiến bộ của một nền văn minh có tính giai đoạn, vấn đề này không cần lấy ví dụ nữa, cứ nhìn thế giới bây giờ là biết, nhưng người Maya lại nằm ngoài điều đó, sự tiến bộ của họ đã dừng lại ở một giai đoạn nhất định. Lẽ nào người Maya IQ thấp?”

Tôi: “Giả thuyết vô trách nhiệm một chút, nếu thật sự IQ thấp thì sao?”

Ông ta cười: “Thật sự như thế sao? Người Maya có lịch pháp và thiên văn rất chuẩn xác, hơn nữa còn quen dùng đơn vị số lượng “tỷ”. Đơn vị số lượng này ở thế giới hiện tại của chúng ta dùng tương đối nhiều, tiền tệ, tài chính, thiên văn. Nhưng một nền văn minh dừng lại ở thời kỳ đồ đá dùng cái đó làm gì? Theo tôi được biết, họ chỉ dùng đơn vị số lượng này trong thiên văn, còn thường dùng trong khoảng cách thiên văn và lịch pháp. Anh thử tưởng tượng chút nhé, một nền văn minh có cấu trúc chữ viết ngôn ngữ phức tạp, lại dùng phương thức diễn đạt rất trẻ con, rồi sử dụng lịch pháp thiên văn có đơn vị số lượng khổng lồ, cảm giác này thế nào? Giống như anh lấy một chai nước lạnh từ tủ lạnh, sau đó quay lại ghế sô pha dùng phương pháp đánh lửa để châm một điếu thuốc, bên ngoài nhân viên bưu điện cưỡi ngựa mang một món hàng anh mua trên mạng đến. Đây là việc quá sức tưởng tượng phải không?”

Tôi cẩn thận cân nhắc những lời ông ta nói: “Như ông nói, đó là trạng thái nền văn minh phát triển không tương xứng?”

Ông: “Anh hiểu là được rồi. Lẽ nào không kỳ quái sao? Vả lại, anh không thể tưởng tượng nổi mức độ coi trọng thiên văn của người Maya đâu, họ có thầy thượng tế chuyên về thiên văn, không phải một, mà là bốn người. Sử dụng một bộ phương pháp tính toán phức tạp nhưng rất chuẩn xác – hệ nhị thập phân, còn có lịch pháp thiên văn chuyên dụng. Bên cạnh đó, đối với việc quay quanh và tự quay của các hành tinh trong hệ mặt trời, họ đã suy đoán ra được kết luận mà đến thời cận đại chúng ta mới có thể chứng minh bằng khoa học. Ngoài những điều này, người Maya còn có thể dự đoán chuẩn xác nguyệt thực và nhật thực. Đừng tin tình tiết phim những người thám hiểm lợi dụng nhật thực để lừa người Maya, bịa đặt cả đấy, thực tế người Maya không thể bị mắc lừa, chí ít là về nhật thực và nguyệt thực”

Điều này khiến tôi nhớ đến không ít bộ phim có cảnh quay như trên: Một “người văn minh” bị trói trên cây cột, sắp bị thiêu chết, lúc này nhật thực xuất hiện (cũng có thể là nguyệt thực, nhưng nhất định sẽ là nhật thực toàn phần hoặc nguyệt thực toàn phần, xem ra chọn ngày đẹp để đi thám hiểm là rất quan trọng). Sau đó những “người hoang dã” hoảng sợ lúng túng quỳ xuống dập đầu, còn đại anh hùng bị trói trên cột sẽ tận dụng thời cơ gào thét gì đó, những “người hoang dã” sợ phát khiếp, không chỉ thả “người văn minh” ra, còn tặng cho vô số vàng bạc châu báu. Sau khi vui cười xoá bỏ ân oán, những “người hoang dã” vui vẻ ca hát đưa anh hùng đến bờ biển, cả dọc đường chiêng trống vang trời, pháo nổ rộn ràng, cờ đỏ bay phấp phới, người đông nghìn nghịt. Cuối cùng “người văn minh” mang theo những bảo bối đó (rất có thể còn ôm một phụ nữ xinh đẹp gặp gỡ trong hành trình thám hiểm) ngồi thuyền hào hứng trở về.

Tôi: “Rất thú vị, còn gì khác nữa không?”

Ông: “Rất nhiều. Còn nhiều điểm đáng ngờ rất quan trọng. Ví dụ như người Maya đã tự có mạng lưới giao thông đất liền rất phát triển, nhưng lại không biết sử dụng bánh xe. Tuy trên các điêu khắc của họ và trong các đồ chơi có sự xuất hiện của bánh xe, nhưng trong cuộc sống thực tế, không có bánh xe, hoàn toàn dựa vào gia súc thồ. Nền văn minh hàng ngàn năm, đến cái bánh xe cũng không phát minh ra được? Vì sao? Tôn giáo cấm kị? Vậy trong đồ chơi có bánh xe thì giải thích như thế nào?”

Tôi: “Ý… thật sự không có bánh xe sao?”

Ông ta kiên định gật đầu.

Tôi: “Có mạng lưới giao thông phát triển lại không có bánh xe… Ông muốn nói…”

Ông ta giảo hoạt cười: “Tôi không nói gì cả… Còn nữa, kỹ thuật tinh luyện kim loại của nền văn minh Maya vô cùng nguyên thuỷ, cũng không có vũ khí bằng kim loại. Tuy sẽ có các vật dụng và đồ trang trí bằng kim loại, nhưng lại không có vũ khí lạnh. Ngoài ra, nền văn minh Maya vô cùng yêu thích việc hiến tế, anh có thể nói đó là biểu hiện của việc chưa khai hoá, nhưng kết hợp với tình trạng hàng nghìn năm chưa tiến hoá, vẫn luôn bị vây trong thời kỳ đồ đá tôi vừa nhắc đến, anh sẽ phát hiện đây là một chuyện rất kỳ lạ, vì sao lại tôn sùng hành vi hiến tế như vậy?”

Tôi: “Tôi hiểu một chút rồi, sự đơn giản, nguyên thuỷ trong cấu trúc xã hội, sự lạc hậu trong sinh hoạt, vấn đề trong phương thức biểu đạt, cấu tạo chữ viết phức tạp, nhưng lại có kiến thức thiên văn phát triển cao độ, còn sùng bái hiến tế, lại có rất nhiều điểm đáng ngờ trong sinh hoạt cộng đồng khác, dường như đều đang ám chỉ điều gì đó”

Ông ta nhìn tôi khá hứng thú: “Anh nói thử xem.”

Tôi: “Có mạng lưới giao thông phát triển nhưng lại không có bánh xe, liệu có phải vì không cần đến bánh xe không? Mạng lưới giao thông phát triển có thể là vì công cụ vận chuyển có khả năng bay ở tầng thấp? Không có vũ khí kim loại vì không cần đến vũ khí lạnh? Bởi đã có vũ khí mạnh hơn, vũ khí lạnh không còn giá trị nữa. Sự lạc hậu trong sinh hoạt, yêu thích hiến tế, chú trọng thiên văn, có thể là vì nền văn minh Maya chỉ là một nền văn minh phụ thuộc vào sự giám hộ của một nền văn minh khác. Họ chỉ phụ trách thiên văn và nghệ thuật, những thứ khác không cần quan tâm. Nhưng xuất phát từ nguyên nhân nào đó, nền văn minh chủ đã rời khỏi hoặc trốn đi, xã hội Maya mất nguồn cung cấp, không thể không trở về trạng thái bán nguyên thuỷ. Hoặc nền văn minh chủ vốn có đó đã bảo với họ: đợi chúng tôi trở về. Vì vậy người Maya vẫn luôn coi trọng thiên văn và các đơn vị khoảng cách thiên văn. Đương nhiên đây chỉ là suy đoán linh tinh của tôi.”

Ông: “Có thể ý tưởng hơi phong phú chút, nhưng anh cũng không suy đoán linh tinh vô căn cứ đâu, ít nhiều đã dựa trên tình hình thực tế. Như vậy không thể dùng từ suy đoán linh tinh được, có lẽ nên coi nó như một giả thuyết khá táo bạo, đúng không?”

Tôi: “Ừm… được thôi, giả thuyết.”

Ông: “Có quan điểm của chính mình là một sự khởi đầu rất tốt. Chỉ cần một sự gợi ý, một sự gợi ý là đủ rồi.”

Tôi: “Rất Cám ơn sự dẫn dắt của ông, giúp tôi bắt đầu học cách tự tư duy suy ngẫm”

Ông: “Tôi chỉ là một bệnh nhân tâm thần thôi.”

Ông ta cười, xắn tay áo bệnh nhân lên.

Tôi: “Không sao cả, những điều ông nói với tôi đều là kiến thức, hơn nữa logic vô cùng rõ ràng, tôi có sự phán đoán của bản thân, tôi tự tiếp thu kiến thức, không giới hạn ở cách thức và nguồn kênh”

Ông ta mỉm cười nhìn tôi.

Tôi: “Đúng rồi, còn một vấn đề nữa, về năm 2012…”

“Ồ, 2012…” Ông ta ngắt lời tôi, “Về năm 2012 tôi có để ý tới, cũng tra cứu rất nhiều văn bản gốc của Maya. Cách nói đó từ lịch pháp Maya suy ra. Lịch pháp của Maya một năm chỉ có 260 ngày, Vì vậy số năm đầu lịch pháp của họ sẽ dài hơn lịch pháp sau công nguyên. có điều, trước tiên khoan nói về độ chính xác của việc chuyển đổi công nguyên để tính ra năm 2012, chỉ nói riêng về lời tiên tri của người Maya nhé. Tôi không thấy lời tiên tri nói năm đó là ngày tận thế, ngược lại, ghi chép chữ Maya nói sẽ tiến vào kỷ nguyên mới”

Tôi: “Không phải huỷ diệt sao?”

Ông ta nhún vai: “Dù sao tôi cũng chưa tìm thấy cách nói đó. Tiến vào kỷ nguyên mới dường như có rất nhiều phương thức, sau khi huỷ diệt thì xây dựng lại, không bị huỷ diệt nhưng tiến một bước tiến lớn; hoặc tự nguyện từ bỏ cái cũ để đón cái mới. Người Maya cũng không hề đưa ra một định nghĩa nào đối với cách nói tiến vào kỷ nguyên mới này, quan điểm năm 2012 là ngày tận thế, tôi nghĩ do bị một số người hiểu nhầm hoặc bị tôn giáo lợi dụng thôi. Một điều thú vị là rất nhiều người thật sự hoảng hốt, lo lắng bất an vì cái gọi là ngày tận thế đó. Việc này… tôi cảm thấy rất hài hước, anh thấy thế nào?

Tôi: “Ừm, rất hài hước”

Không sai, một lời tiên tri căn bản không mấy người hiểu lại được nhiều người tin tưởng như vậy, còn làm thành phim, viết thành sách, đưa lên báo, bán chạy đến mức khó tin, đồng thời gây tranh cãi xôn xao, đích thực rất hài hước. Nhưng một người bệnh tâm thần qua nghiên cứu, phân tích, tư duy logic một cách lý trí lại đưa được phán đoán của chính mình.

Điều này mới thật sự hài hước!

Chương sau: Nền văn minh chưa được biết đến

Lúc đó tôi từng hỏi bệnh nhân vì sao lại tiến hành nghiên cứu nền văn minh Maya, không phải còn rất nhiều nền văn minh khác sao, ông ta nói với tôi: Tuy có những nền văn minh khác, nhưng nếu không có chữ viết, không có ngôn ngữ, ông ta cũng không cách nào bắt tay vào nghiên cứu được. Ảo tưởng viển vông hoặc chỉ nắm được những chứng cứ không rõ thật giả chẳng có ý nghĩa gì. Vì vậy, nền văn hóa Maya tuy ngập tràn những điều bí ẩn, nhưng những sự việc không thể lý giải mới là những sự việc dễ thông suốt nhất, cũng dễ khiến những suy luận và phân tích có căn cứ để dựa vào, như vậy sự việc ấy cũng sẽ có giá trị và sức thuyết phục nhất.

Ông ta nói không sai, nhìn từ góc độ logic thì đúng là như vậy. Là một người bình thường, tôi lại một lần nữa cảm thấy xấu hổ. Tuy không biết làm sao, nhưng đó là sự thật.

Ông: “Về sau, khi tự lún sâu đến một mức độ nhất định, tôi đã tích luỹ được rất nhiều tư liệu, nắm bắt được một số quy luật. Nhờ vậy tôi mới có thể nghiên cứu sâu hơn, thậm chí có thể thử khôi phục nền văn minh đã bị thất lạc đó”

Tôi: “Ồ… nói về khôi phục… có phần xa vời…”

Ông: “Không, rất thực tế. Nhắc lại vấn đề đặc tính chữ viết và trung tâm văn hóa tôi đã trình bày lúc nãy nhé. Đặc tính chữ viết của người Maya là hệ thống ký hiệu chữ tượng hình dạng tổ hợp, chữ viết này được thành lập trên cơ sở văn hoá lấy nghệ thuật làm trung tâm. Dựa vào điều này, có phải thông qua những phân tích hiện có về văn hoá Maya chúng ta có thể suy luận nhiều hơn không? Tôi nghĩ nhất định có thể”

Tôi cẩn thận suy nghĩ một chút: “Chỉ dựa vào chữ viết… có thể phân tích ra cái gì?”

Ông ta thở dài: “Nếu chỉ chìm đắm trong chữ viết và ký hiệu, nhất định sẽ xảy ra tình trạng càng đi càng chệch đường, đây cũng là nguyên nhân ban đầu khiến tôi phát điên. Chữ viết không phải vật chất, nó là vật sống, là ký hiệu của hiện thực hoặc ký hiệu của tư tưởng, vì vậy không nên hoàn toàn đắm chìm vào những con chữ. Nếu không sẽ giống chúng ta viết chữ vậy, chỉ chú ý đến chải chuốt sửa chữa chữ viết mà xem nhẹ tính thực tiễn, vậy chữ viết sẽ mất đi ý nghĩa thực của nó, trống rỗng và vô vị”

Tôi: “Đây là đạo lý lớn tôi có thể hiểu, nhưng ứng dụng thực tế thì làm thế nào?”

Ông: “Vẫn nói về di tích Maya. Ví dụ tìm thấy một đống di tích, sau quá trình khai quật, đo lường kỹ lưỡng, có thể có được kích thước tổng thể của quần thể kiến trúc, đúng không? Ví dụ như chiều cao, chiều rộng, khoảng cách, hiệu quả phân bố, có những thứ này là có thể phán đoán bước đầu về dân số. Ví dụ sau khi chỉnh lý, phát hiện di tích khai quật được là một quảng trường rộng năm mươi nghìn mét vuông, vậy có thể phán đoán cư dân sinh sống xung quanh khu vực trung tâm này không ít hơn tám mươi nghìn người, đây còn là con số tương đối khiêm tốn. Suy luận đơn giản một chút đã có thể đưa ra con số này. Vì sao? Một quảng trường thành phố như thế sẽ được xây dựng dựa trên số liệu bình quân đầu người tham gia các buổi tụ tập lớn trên một mét vuông, nếu dân số cả thành phố không đến năm mươi nghìn người, cần gì xây dựng một quảng trường lớn như vậy? Hoàn toàn không có giá trị thực tế. Trong một buổi tụ tập lớn thật sự, mỗi người chiếm không đến một mét vuông đất, vì vậy tôi nói, tám mươi nghìn người đã là một con số rất khiêm tốn rồi. Có con số cơ sở này có thể tiếp tục mở rộng phạm vi khôi phục. Những người này cần ăn uống phải không? Cần có cống thoát nước để làm hệ thống thải của thành phố phải không? Cần giải trí phải không? Cần bệnh viện phải không? Để ý đến cuộc sống xung quanh mình một chút, anh sẽ phát hiện hệ thống thành thị này cần người giữ gìn, vậy dân số tám mươi nghìn người đổi thành một trăm nghìn người cũng không phải chuyện kể nghìn lẻ một đêm phải không? Anh đã hiểu chưa? Chúng ta quay lại dùng những chữ viết chúng ta đã giải mã đánh giá lại phỏng đoán của chúng ta, họ chú trọng nghệ thuật, họ có lịch pháp đặc thù. Cuối cùng, về cơ bản chúng ta có thể mô phỏng lại một nguyên bản tương đối chính xác”

Tôi: “Lợi hại!”

Ông: “Như vậy vẫn chưa đủ, đây mới chỉ là khôi phục một cảnh thôi, chúng ta cần nhiều hơn thế. Cái này phải dựa vào phân tích và suy luận hợp lý. Ví dụ người Maya thích hiến tế, điều này đã được đề cập rất nhiều lần trong văn tự và tranh vẽ của họ. Trên thực tế, người Maya dùng tù nhân để hiến tế, theo quan điểm hiện đại chúng ta sẽ cảm thấy hành vi này rất tàn nhẫn. Có điều, hành vi hiến tế này đa phần được tầng lớp quý tộc thực hiện, người dân bình thường còn không được phép hiến tế. Bởi trong văn hóa Maya hiến tế có một số tính chất quả quan trọng. Giết một tù nhân để hiến tế cho lễ đăng cơ của tân quốc vương còn được, nếu hiến tế cho thần linh của họ, người hiến tế bắt buộc phải có huyết thống cao quý. Những điều này không phải tôi ăn nói lung tung đâu, có căn cứ. Trong văn hóa Maya rất nhiều văn bản khắc trên bia đều ghi chép lại việc quý tộc tự cắt lưỡi, hoặc tự đâm vào cánh tay, sau đó buộc dây thừng lên bắp tay, làm máu chảy vào cái đĩa chuyên dùng để hiến tế, tiếp đó dùng giấy thấm máu rồi đốt. Những hành vi đó đa phần để khẩn cầu tổ tiên hoặc thần linh ban cho một sự chỉ dẫn nào đó. Đây là việc của người mang dòng máu thuần quý tộc, dân thường và nô lệ căn bản không có tư cách. Dựa vào điểm này để suy luận, rất có thể hiến tế thần linh là từ giới quý tộc chọn ra, càng có thể do tự nguyện, bởi việc đó được xem như một vinh dự. Vì vậy, hành vi chúng ta cho rằng tàn nhẫn thì trong văn hóa và nền văn minh khác lại không đáng sợ chút nào. Như trong văn hóa Bắc Âu, khi người đàn ông chết còn có người phụ nữ tự nguyện chôn cùng, không nhất thiết là vợ. Đối với những người phụ nữ đó, được chôn cùng xác người đàn ông kia không phải việc gì đáng sợ hay đau khổ, mà là vinh dự”

Đầu óc tôi trở nên mù mịt, không phải vì những điều ông ta nói, mà vì những phân tích và tính logic vô cùng mạnh mẽ của ông ta. Tất cả đều rõ ràng, mạch lạc đâu ra đấy, không những có căn cứ, mà còn được suy luận tuần tự từng bước một, thậm chí còn có ví dụ vô cùng xác thực, chuyên nghiệp hơn cả chuyên gia. Nói như thế này đi, tôi nghe đến ngây ngốc luôn rồi.

Những nền văn minh thần bí mà vô số người khao khát, còn cả những cảnh tượng rất khó nghĩ tới đã từng chút từng chút một được phác họa ra. Càng chết người hơn là, dưới cái nhìn của tôi, những suy luận và logic này không những vững chắc, mà còn gần như hoàn mỹ.

Tôi: “Ừm… Cái đó… Tôi nhớ ông nói trong điêu khắc Maya còn rất nhiều bí ẩn chưa được giải đáp, những điều đó ông từng nghiên cứu qua chưa?”

Ông: “Ừm, từng nghiên cứu”

Tôi không kìm lòng được mắt sáng lên: “Thật sao?”

Ông: “Trong tay tôi không có hình, anh có biết bức Hỏa tiễn Maya không?”

Tôi: “Hỏa tiễn Maya? Chính là hình có người ngồi trên hỏa tiễn đúng không? Tôi có từng nhìn thấy, hình như trong một cuốn tạp chí.”

Ông: “Chính là bức đó. Tạp chí tôi phát hành có một kỳ đặc biệt viết về những phân tích xung quanh bức điêu khắc đó. Sau đó có vài độc giả còn trao đổi với tôi, chúng tôi đều nhất trí cho rằng đó không phải hỏa tiễn, cũng không phải phi thuyền hay thứ gì đó đại loại thế”

Ông ta lại khiến lòng hiếu kỳ của tôi nổi lên: “Vậy rốt cuộc đó là gì?”

Ông: “Muốn biết đó là gì phải đặt nó vào bối cảnh đương thời để suy đoán, trước tiên phải biết vì sao lại chạm trổ như vậy, người được chạm trổ là ai?”

Tôi: “Điều này cũng có thể tra cứu ra được sao?”

Ông ta mỉm cười: “Có thể. Bức điêu khắc đó ở trên nắp của một quan tài đá, biết được điều này sẽ dễ dàng suy luận rồi. Không thể trong một quan tài đã chứa thi thể A nhưng trên nắp quan tài lại điêu khắc hình của B được, phải không?”

Tôi: “Cũng có thể người được điêu khắc là một vị thần linh nào do ma.”

Ông: “Rất tốt, anh đã bắt đầu hoài nghi rồi. Nhưng xung quanh quan tài còn có các văn tự. Trên văn tự nói sau khi người trong quan tài đã chết đi, linh hồn thoát ly khỏi thân xác đặt trong quan tài, bay lên trời. Điêu khắc trên nắp quan tài đã chính là cảnh linh hồn bay lên trời. Bộ phận bệ phóng của hỏa tiễn mà chúng ta nhầm tưởng kỳ thực chính là quan tài đá và ngôi mộ, còn những hoa văn bay lên xung quanh, nhìn kỹ là biết, chỉ là những đồ vật có tính trang trí mà thôi, ví dụ như tua rua hoặc màn che bằng vải, những thứ đó biểu thị sự long trọng. Nói về thân phận người chết, những văn tự trong mật thất đã viết rất rõ ràng, người điều khiển “hỏa tiễn Maya” trong truyền thuyết chính là vua Hộ Thuẫn. Không phải biệt danh, mà là tên, chắc hẳn vị vua này từng có được sự hậu thuẫn rất lớn. (Giải thích của tác giả: Phát âm tên của vị vua Hộ Thuẫn này là Pakal, K’inich Janaab Pakal.) Vốn đây là mật thất của vua Hộ Thuẫn, trong quan tài đá là thi thể của ông ta. Điêu khắc trên nắp quan tài đã là hình ảnh linh hồn ông ta chuẩn bị từ trong mộ thất bay lên trời. Phía trên những thứ chúng ta gọi là cần điều khiển, chính là vũ khí của ông ta, còn có ký hiệu gia tộc, chữ khắc bằng tiếng Maya. Còn bộ phận bị nhiều người cho là đoạn đầu của hoả tiễn, nhìn kỹ thì thấy nó không phải thứ gì tiên tiến hiện đại, chỉ là một cây cột. Trên cột treo một số ký hiệu hiến tế, đỉnh cột có lá cây và lông chim trang trí, khắc nổi rất tinh xảo, thậm chí có thể nhìn thấy các bộ phận đan xen, tuyệt đối không phải mặt cắt của hoả tiễn gì đó. Buồn cười nhất là, phần nhỏ nhô ra bị rất nhiều người nhìn thành kính viễn vọng, thật ra là trang sức đeo mũi của vua Hộ Thuẫn. Điểm này có thể chứng thực từ trên di cốt của vua Hộ Thuẫn đã khai quật được. Cụ thể vẫn còn rất nhiều, nếu anh có thể tìm thấy kỳ tạp chí đó, đọc một chút sẽ hiểu, không phải hoả tiễn kỳ quái gì cả, chỉ là một lời cầu phúc chúc mừng linh hồn đã lên trời mà thôi.”

“Có thể nói chuyện với ông, kiến thức của tôi cũng được nâng lên rất nhiều, còn có thể loại trừ những lời phỏng đoán vô căn cứ nữa.” Tôi cảm thán từ tận đáy lòng.

Ông ta lắc lắc đầu: “Không có gì ghê gớm cả, nếu anh chăm chỉ nghiên cứu phân tích, cũng có thể có được đáp án chính xác.”

Tôi: “Có lẽ vậy. Nhưng theo cách nói của ông, những bí ẩn của nền văn minh Maya cũng không phải điều gì kỳ lạ nữa rồi?”

Ông ta rất kiên định: “Không, vẫn còn rất nhiều điều chẳng thể lý giải được. Tuy bức điêu khắc nổi tự bản thân nó không phức tạp, nhưng không có nghĩa là chẳng có bí ẩn gì. Tôi phải khẳng định với anh, sự thật có rất nhiều hiện tượng siêu thường. Việc họ không dùng bánh xe, không có binh khí sắt đều thuộc những bí ẩn chẳng cách nào giải thích. Đồng thời vẫn còn số lượng lớn các tác phẩm điêu khắc, hình vẽ miêu tả động cơ bay, không phải phỏng đoán sai lầm như bức Hỏa tiễn Maya mà là động cơ bay thật sự. Một động cơ có bảng điều khiển, có bộ phận phản lực, có cần điều khiển, nhưng không có bánh xe. Hơn nữa, nó không dễ gây hiểu nhầm giống bức điêu khắc nổi, cũng không có quá nhiều vật trang trí hay những thứ lằng nhằng, rõ ràng và trực tiếp đến mức nhìn một cái là có thể đoán được đây là động cơ bay. Những tư liệu đó tôi đọc qua không ít, có giải thích là thuyền độc mộc. Tôi cảm thấy vẫn là phải tôn trọng sự thật, phía đuôi thuyền độc mộc có động cơ phản lực sao? Còn là kiểu có tuabin tăng áp rất hiện đại? Đối diện với những điều này, ít nhất con người tôi cũng phải thành thật thừa nhận: Tất cả không đơn giản như vậy?

Tôi: “Thật quả thần kỳ!”

Ông: “Những điều anh cho là thần kỳ, ban đầu tôi lại không nghiên cứu nhiều. Không phải tôi không hứng thú, tôi cũng rất hứng thú. Nhưng tôi cảm thấy trước tiên phải có kiến thức chắc chắn đã, phải có thái độ nghiêm túc khôi phục nền văn minh từng tồn tại, khôi phục một thế giới chưa được biết đến. Ít nhất trước tiên phải làm cho đến nơi đến chốn những phần mình có thể xác định. Bởi những thứ hoả tiễn hay động cơ bay, người làm về phản lực còn không hiểu, chúng ta có thể hiểu sao? Ngoại trừ kinh ngạc ca tụng còn có thể làm gì? Có thể làm gì không? Không thể làm được gì cả, vậy trước hết không cần để ý đến. Trước tiên cố hết sức chi tiết hóa và phô bày hết những điều chúng ta có thể lý giải, tiếp đó cân nhắc đến những thứ chúng ta không biết và những thứ thần kỳ, dù sao chúng đã vốn thần kỳ rồi”

Tôi: “Vô cùng có lý. Ông là người có năng lực phân tích logic và phán đoán suy luận mạnh nhất trong số tất cả những người tôi quen biết đến nay”

Ông ta đang cười.

Tôi: “Những năm qua ông một mình cắm đầu làm những việc này chắc rất vất vả?”

Ông: “Tôi cũng không phải cứ một mình cắm đầu vào làm những việc đó, rất nhiều độc giả của tôi cũng họp mặt nhau định kỳ, chia sẻ phân tích và ý kiến của mỗi người, như vậy mới có thể hoàn thiện được. Tuy năng lực có hạn, thời gian có hạn, tài liệu cũng có hạn, nhưng ít nhất đều làm việc rất nỗ lực. Không phải tất cả khách hàng đặt mua đều chỉ muốn đọc cho vui, điểm này, đó là điều khiến tôi mừng nhất”

Có một khoảng thời gian tôi thường xuyên đến gặp bệnh nhân này lúc rảnh rỗi. Trong thời gian đó, tôi biết được rất nhiều, học được rất nhiều, không chỉ liên quan đến nền văn minh Maya và các nền văn minh chưa được biết đến khác, còn rất nhiều điều bổ ích đối với tôi.

Nếu tôi của hôm nay có thể tập trung cố gắng làm việc, hoàn toàn là nhờ bệnh nhân đó bạn cho.