Đánh Thức Năng Lực Vô Hạn - Anthony Robbins - Chương 4

“Niềm tin định hình tính cách con người”.

_ Anton Chekkhov

Trong cuốn sách: Phân tích một chứng bệnh, tác giả Norman Cousins kể về Pablo Casals, một trong những nhạc công vĩ đại nhất của thế kỷ 20. Đó là câu chuyện về đức tin và sự tái sinh. Câu chuyện này có ích đối với tất cả chúng ta.

Cousins mô tả cuộc gặp gỡ với ông Casals trước lễ sinh nhật lần thứ 90 của nghệ sĩ violoncello vĩ đại này. Cousins tâm sự, lúc mới gặp ông thực sự đau lòng khi nhìn thấy một cụ ông Casals già nua. Ông ốm yếu và bị bệnh viêm khớp nên rất chậm chạp. Người ta phải giúp ông mặc quần áo. Bệnh phù thũng nặng khiến ông thở khó khăn. Ông bước chệnh choạng, lưng còng xuống. Bàn tay ông sưng vù lên. Các ngón tay khít chặt vào nhau. Trông ông như một ông già mệt mỏi yếu đuối vô cùng. Trước khi ăn, ông vẫn còn đi chậm chạp đến trước chiếc đàn piano. Một trong rất nhiều loại nhạc cụ mà ông chơi rất điêu luyện. Thật khó khăn, ông cố gắng ngồi ngay ngắn trên chiếc ghế bên đàn dương cầm. Phải có nỗ lực phi thường mới đặt được bàn tay sưng vù với các ngón tay khít chặt vào nhau lên trên bàn phím. Thế rồi, một chuyện như phép lạ xảy ra. Ông biến đổi thành một người hoàn toàn khác trước con mắt của Cousins (tác giả cuốn sách). Ông mang một tâm trạng tràn đầy sức sống và cơ chế sinh lý học của ông cũng thay đổi tới mức ông bắt đầu có thể lướt tay trên phím đàn. Cả cơ thể ông và những phím đàn dương cầm dường như hoạt bát hẳn lên, mạnh mẽ và linh hoạt. Cousins tả: “Những ngón tay chậm rãi xòe ra và vươn tới những phím đàn như những nụ hoa vươn tới ánh nắng mặt trời. Lưng ông thẳng. Hình như ông thở rất thoải mái”. Chính ý nghĩa chơi đàn piano đã thực sự thay đổi tâm trạng mang lại hoạt động hiệu quả cho cơ thể ông. Ông bắt đầu chơi bản Wohltemperierte Klavier của Bach. Ông chơi đàn với sự nhạy cảm kỳ diệu và sự tự chủ hiếm thấy. Sau đó ông chơi tiếp bản Concerto Brahms. Những ngón tay của ông lúc này như nhảy múa trên phím đàn. “Toàn bộ cơ thể ông như hòa vào điệu nhạc. Cơ thể đó không còn run rẩy tê cứng mà uyển chuyển mềm mại. Ông gần như thoát khỏi căn bệnh khủng khiếp”. Khi rời đàn dương cầm, ông thành người hoàn toàn khác. Ông đứng thẳng lưng hơn và dường như cao hơn. Ông bước đi không hề run rẩy hoặc loạng choạng. Ngay lập tức ông bước tới bàn có bày sẵn bữa điểm tâm ăn một cách ngon lành rồi đi tản bộ trên bãi biển.

Ta hay nghĩ niềm tin là tín ngưỡng hay học thuyết như rất nhiều niềm tin về tín ngưỡng khác. Nhưng về một nghĩa rất cơ bản, niềm tin là một nguyên tắc dẫn đường, một phương châm, một đức tin hay lòng nhiệt huyết có thể cho ta ý nghĩa cuộc sống và định hướng của cuộc đời. Những kích thích vô tận luôn có quanh ta. Niềm tin là những bộ lọc được sắp xếp và tổ chức nhận thức của ta về thế giới. Niềm tin như những tổng hành dinh của não bộ. Khi tin một điều gì là sự thực, niềm tin đã ra lệnh cho não bộ. Mệnh lệnh ấy bắt buộc não bộ phải hình dung việc xảy ra như thế nào. Nghệ sĩ violoncello tin vào âm nhạc và nghệ thuật. Đó chính là những gì mang lại vẻ đẹp và sự cao thượng cho cuộc sống của ông. Mỗi ngày, nó vẫn mang đến phép lạ cho ông. Vì tin vào năng lực của nghệ thuật nên ông được tiếp thêm sức mạnh một cách thần bí. Niềm tin thay đổi ông mỗi ngày, từ một ông già mệt mỏi thành một thiên tài đầy sức sống. Theo một nghĩa sâu sắc nhất, nghệ thuật và âm nhạc đã mang lại sự sống cho ông.

Niềm tin mở cánh cửa đến với tinh hoa. Niềm tin đưa mệnh lệnh trực tiếp cho hệ thần kinh. Khi tin điều gì là chân lý, bạn thật sự có trạng thái tin tưởng hoàn toàn vào điều bạn cho là đúng. Niềm tin là nguồn năng lực mạnh mẽ nhất trong việc tạo ra những điều tốt đẹp trong cuộc sống. Ngược lại, niềm tin vào giới hạn hành động và suy nghĩ sẽ hủy hoại hành động. Niềm tin mang lại tâm trạng tràn đầy sức sống sẽ khiến con người mạnh mẽ hẳn lên. Những tôn giáo từng xuất hiện trong lịch sử đã mang lại sức sống cho hàng triệu con người, cho họ sức mạnh để làm việc họ tưởng họ không thể làm. Niềm tin giúp chúng ta khơi nguồn những năng lực phong phú nhất ẩn sâu trong con người, tạo ra và định hướng cho những nguồn năng lực ấy giúp thực hiện những mục tiêu mong muốn.

Thực tế không có một nguồn năng lực định hướng mạnh mẽ cho hành vi của con người nào lớn hơn niềm tin. về bản chất, lịch sử loài người là lịch sử của niềm tin. Các bậc thánh nhân từng thay đổi lịch sử như chúa Giêsu, thánh Mohammed, Copernicus, Columbus, Edison, hay Einstein đều thay đổi niềm tin của loài người. Để thay đổi hành vi của bản thân, hãy bắt đầu với niềm tin. Nếu muốn noi gương những người ưu tú, ta cần học cách có được niềm tin giống họ.

Càng biết nhiều về hành vi của họ bao nhiêu, ta càng biết nhiều hơn về thứ năng lực phi thường mà niềm tin mang lại cho cuộc sống, về nhiều khía cạnh, nguồn năng lực ấy bất chấp sự tồn tại các khuôn mẫu logic có trong mỗi người. Rõ ràng, trong lĩnh vực sinh lý học, niềm tin chi phối thực tế. Có một cuộc nghiên cứu về bệnh tâm thần phân liệt đã thành công rực rỡ cách đây không lâu. Một ca của bệnh viện tâm thần thuộc về một phụ nữ mắc chứng tâm thần phân liệt. Thông thường, tỉ lệ đường trong máu của bà bình thường. Nhưng khi bà một mực tin rằng mình bị bệnh tiểu đường, toàn bộ cơ chế sinh lý học thay đổi. Bà mắc bệnh tiểu đường thật. Niềm tin đã trở thành thực tế đối với trường hợp của bà.

Có một nghiên cứu cách làm người ốm yên lòng được thử nghiệm ở một nhóm bệnh nhân bị bệnh viêm loét có chảy máu. Họ được chia thành hai nhóm. Nhóm thứ nhất được chỉ dẫn rằng họ sẽ uống một thuốc mới giảm đau trực tiếp. Nhóm thứ hai được chỉ dẫn sẽ sử dụng loại dược phẩm đang trong thời gian thử nghiệm. Người ta biết rất ít về hiệu quả của loại dược phẩm này. Có 70% của người thuộc nhóm đầu tiên bớt đau đớn rõ rệt. Chỉ có 25% bệnh nhân thuộc nhóm thứ hai có được kết quả tương tự. Trong cả hai trường hợp, bệnh nhân đều nhận một loại thuốc như nhau. Những viên thuốc ấy chẳng có dược chất nào cả. Sự khác biệt duy nhất chính là hệ thống niềm tin họ đã thích ứng. Thậm chí còn có nhiều nghiên cứu đáng chú ý hơn: nhiều người uống dược phẩm gây hại nhưng họ không hề chịu tác dụng của bệnh tật khi được chỉ dẫn rằng: uống thuốc xong họ sẽ có được kết quả tích cực.

Những nghiên cứu của tiến sĩ Andrew Weil cho thấy: kinh nghiệm của những người sử dụng dược phẩm 50% tương thích gần đúng những gì họ mong đợi. Ông cho biết ông có thể khiến một người uống thuốc kích thích Amphêtamine có được cảm giác điềm tĩnh; hay một người uống thuốc an thần có cảm giác kích thích. Ông kết luận: “Điều kỳ diệu của dược phẩm nằm trong tâm trí của người sử dụng, chứ không phải ở bản thân dược phẩm”.

Trong các ví dụ trên, một điều bất biến tác động mạnh mẽ đến thành quả của niềm tin là: thông điệp thích hợp và dai dẳng được chuyển tới não bộ và hệ thần kinh. Bởi năng lực mạnh mẽ của niềm tin, không có gì khó hiểu hoặc ma thuật tham gia vào tiến trình này. Niềm tin chỉ là một trạng thái, một hình ảnh tưởng tượng trong tâm trí chi phối hành vi. Nếu tin vào thành công, bạn sẽ có thêm sức mạnh để đạt đến thành tựu như mong muốn. Nếu tin vào thất bại, những thông điệp ấy sẽ có xu hướng dẫn dụ bạn tới trải nghiệm thất bại. Nên nhớ: khi nói ta có thể làm được hoặc không thể làm được một việc gì, ta đã nói đúng. Cả hai loại niềm tin ấy đều có năng lực to lớn. Vấn đề là loại niềm tin nào là tốt nhất đối với ta và cách phát triển niềm tin đó ra sao?

Sự ra đời của tinh hoa bắt đầu với ý thức rằng: niềm tin của ta là do ta chọn lựa. Thông thường, ta không nghĩ theo cách ấy. Nhưng niềm tin hoàn toàn có thể là một lựa chọn có ý thức. Tôi có thể lựa chọn niềm tin giới hạn khả năng của mình. Ngược lại, bạn cũng có thể lựa chọn những niềm tin hỗ trợ cho mình. Điều cần thiết là phải chọn niềm tin dẫn đến thành công và mục tiêu đề ra. Đồng thời loại bỏ niềm tin ngăn trở bản thân. Thông thường, người ta hay hiểu lầm về niềm tin, cho đó là một khái niệm về tri thức và ở trạng thái tĩnh, một hiểu biết xa lạ với hành động và kết quả. Nhưng sự thật vẫn là sự thật. Niềm tin là cánh cửa dẫn con người tới tinh hoa thực sự vì niềm tin không có gì quá xa lạ.

Chính niềm tin quyết định việc ta tận dụng được khả năng tiềm tàng của mình tới đâu. Niềm tin có thể khơi nguồn hay cản trở dòng ý tưởng và sáng kiến. Hãy hình dung hoàn cảnh sau đây, một người nói với bạn rằng: “Cảm phiền cho xin lọ muối”. Bạn sang phòng bên cạnh. Lát sau bạn nói: “Có thấy muối đâu cơ chứ!”. Sau khi tìm kiếm, bạn lại la lớn: “Tôi không thấy muối đâu cả”. Người kia đứng lên thấy hũ muối ngay trên kệ trước mặt bạn. “Này, không nhìn thấy sao? Hũ muối ngay ở đây, trước mặt anh. Nếu là rắn hổ mang, nó đã nhảy bổ vào anh từ lâu!”. Khi nói “tôi không thể”, bạn đã gửi tới não bộ mệnh lệnh: nhất định không nhìn thấy hũ muối. Trong môn tâm lý học, chúng tôi gọi đó là schotoma. Hãy nhớ: mỗi trải nghiệm, mỗi điều bạn nói, nhìn, nghe, cảm nhận, ngửi thấy hoặc nếm được đều được lưu vào não bộ. Khi nói “không thể nhớ”, bạn đã nói đúng. Khi nói “có thể nhớ”, bạn đã gửi tới hệ thần kinh lệnh mở ra những con đường tới một phần của não bộ có chứa giải pháp bạn cần.

“Họ làm được vì họ tin mình làm được”.

_ Virgil

Vậy niềm tin là gì? Chúng là những phương pháp nhận thức được tổ chức sẵn, định hình sẵn để lọc thông tin từ những cuộc giao tiếp của bạn với bản thân một cách bất biến. Vậy niềm tin ở đâu mà có? Tại sao có người có niềm tin dẫn họ thẳng tiến tới thành công. Người khác lại có niềm tin chỉ đưa họ tới thất bại? Nếu muốn định hình niềm tin hỗ trợ cho thành công, điều đầu tiên cần làm là tìm xem niềm tin xuất phát từ đâu.

Nguồn thứ nhất chính là môi trường. Đó chính là nơi vòng tuần hoàn thành công dẫn đến thành công, thất bại đẻ ra thất bại diễn ra không ngừng. Điều khủng khiếp nhất của cuộc sống tại khu ổ chuột không phải chỉ là bạo lực thường xuyên và trộm cắp xảy ra như cơm bữa. Con người có thể vượt qua những thực tế đó. Cơn ác mộng đích thực là tác động của môi trường đến niềm tin và mơ ước của con người. Nếu tất cả những gì ta thấy chỉ là thất bại, nếu mọi thứ diễn ra quanh ta chỉ là thất bại và tuyệt vọng, ta rất khó hình thành những hình ảnh trong tâm tưởng giúp ta đến được với thành công.

Tiến sĩ Benjamin Bloom của trường đại học Chicago nghiên cứu hàng trăm trường hợp vận động viên thành đạt trẻ tuổi và nhiều nhạc công sinh viên xuất sắc. Ông ngạc nhiên khi thấy rằng hầu hết những con người phi thường trẻ tuổi ấy không khởi nghiệp bằng bất cứ tài năng thiên bẩm kì diệu nào cả.

Ngược lại, hầu hết đều có sự quan tâm chú ý dẫn đường và hỗ trợ. Sau rồi, họ bắt đầu tự rèn luyện bản thân để thành công. Niềm tin rằng họ là đặc biệt có trước bất cứ dấu hiệu tài năng vĩ đại nào.

Sự kiện xảy ra trong cuộc sống, dù lớn dù nhỏ, đều hỗ trợ cho niềm tin. Trong đời, có những sự kiện không bao giờ quên đối với mỗi cá nhân. Bạn ở đâu vào ngày tổng thống Kennedy bị ám sát? Nếu thuộc thế hệ những người chứng kiến cái chết của ông, bạn sẽ nhớ sự kiện này. Tôi chắc như vậy. Với nhiều người, đó là một ngày hoàn toàn thay đổi nhân sinh quan của họ. Tương tự, ai cũng có những kỷ niệm không bao giờ quên. Những khoảng khắc tác động và hiện hữu trong ta mãi mãi. Những trải nghiệm ấy hình thành nhiều niềm tin có thể thay đổi cuộc sống của ta.

Tri thức là cách thứ ba để nuôi dưỡng niềm tin. Một trải nghiệm hình thành tri thức là trải nghiệm trực tiếp. Cách khác có được tri thức là thông qua đọc sách, xem phim, nghiên cứu và suy ngẫm về thế giới qua các tác phẩm của người khác. Kiến thức là một trong những cách hay nhất để phá vỡ ràng buộc và hạn chế môi trường mang đến cho ta. Dù môi trường sống có khắc nghiệt đến đâu, nếu được đọc về thành tựu của người khác, bạn có thể tạo ra niềm tin cho phép bạn đạt tới thành công. Tiến sĩ Robert Curvin, một khoa học gia thuộc lĩnh vực chính trị học người da đen, đã viết một bài trên tờ Thời Báo New York về tấm gương sáng Jackie Robinsons, vận động viên da đen đầu tiên của đội tuyển quốc gia đã thay đổi cuộc sống của ông khi ông còn trẻ. “Cuộc sống của tôi phong phú hơn bằng cách dõi theo anh, gắn bó với anh. Những kì vọng của tôi vào cuộc sống ngày càng cao hơn khi tôi soi mình vào tấm gương của anh”.

Cách thứ tư tạo thành quả là thông qua thành quả từng có trong quá khứ. Cách chắc chắn nhất để tạo niềm tin có thể làm ra một điều gì là hãy thử làm điều ấy một lần. Chỉ một lần mà thôi. Nếu đã thành công dù chỉ một lần, sẽ dễ dàng hơn rất nhiều để hình thành một niềm tin rằng: ta sẽ thành công lần nữa.

Giới nhà báo cũng biết cách viết bài đúng hạn. Trong cuộc sống, đôi khi ta nản chí khi bắt buộc phải viết một câu chuyện trọn vẹn trong một giờ hoặc có khi ít hơn dưới áp lực hạn chót. Ai từng là phóng viên mới vào nghề đều sợ hạn phải nộp bài hơn bất cứ thứ gì trong đời. Nhưng khi nhận ra rằng: nếu thành công một hoặc hai lần, họ biết sau này mình cũng sẽ thành công. Không phải càng nhiều tuổi, ta càng thông minh hơn hoặc nhanh nhẹn hơn. Sự thật là một khi đã có được niềm tin mang lại sức mạnh cho mình, một niềm tin có thể viết xong một bài báo trong một khoảng thời gian có hạn, các nhà báo sẽ tìm được cách hoàn thành nhiệm vụ. Điều này cũng đúng với các diễn viên, các doanh nhân v.v… Tin vào khả năng hoàn thành công việc là lời tiên đoán cho tương lai.

Cách thứ năm: hình dung một trải nghiệm mong muốn trong tương lai như thể trải nghiệm ấy đang xảy ra ngay lúc này. Cũng như các trải nghiệm quá khứ có thể thay đổi hình ảnh trong tâm tưởng và thay đổi điều gì bạn tin là có thể, những trải nghiệm tưởng tượng cũng cho kết quả tương tự. Tôi gọi đó là trải nghiệm thành quả trước. Khi thành quả đã có không hỗ trợ cho tâm trạng tràn đầy sức sống và giúp làm việc hiệu quả, ta chỉ cần hình dung một thế giới như ý muốn và trải nghiệm thành quả tương lai. Như vậy, ta sẽ thay đổi được tâm trạng niềm tin và hành động của mình. Nếu là nhân viên bán hàng, kiếm việc doanh thu 10 ngàn đôla hay 100 ngàn đôla dễ hơn? Sự thật là kiếm 100 ngàn đôla dễ hơn. Hãy để tôi giải thích. Nếu mục tiêu là tạo doanh thu 10 ngàn đôla, bạn chỉ cố gắng tồn tại. Nếu đó là mục tiêu, là điều bạn tự cho là lí do khiến bạn phải làm việc cật lực, liệu bạn có nghĩ mình sẽ có tâm trạng tràn đầy sức sống hăng hái phấn khởi khi làm việc hay không. Bạn có đào sâu suy nghĩ và tràn đầy nhiệt huyết với công việc hay không. Tôi phải làm việc để có đủ tiền trả hóa đơn điện nước v.v. hằng tháng? Không biết bạn thì sao, với tôi, mục tiêu đó không hề làm tôi hứng thú.

Bán hàng ai cũng như ai: gọi điện, gặp gỡ khách hàng, vẫn phải giao hàng dù mục tiêu là gì. Thế nên, sẽ hào hứng hơn, hấp dẫn hơn khi đi làm với mục tiêu phải kiếm cho được 100 ngàn đôla doanh thu. Với tâm trạng phấn khởi như vậy, bạn sẽ hành động nhiệt tình hơn, tận dụng được những tiềm năng của mình nhiều hơn là chỉ hi vọng làm sao kiếm tiền đủ sống.

Rõ ràng không chỉ có tiền khiến ta hăng say. Nhưng dù mục tiêu có là gì, nếu hình dung một hình ảnh rõ ràng về thành quả như ý muốn và tưởng tượng như thể bạn đạt được thành quả rồi, bạn sẽ có được tâm trạng hỗ trợ tạo thành quả như mong muốn.

Hình ảnh nội tâm và niềm tin tồn tại và chỉ đúng đối với một người nhất định trong một thời điểm nhất định. Nếu không thích, cứ việc thay đổi. Ta có các mức độ tin tưởng khác nhau, từ thấp đến cao. Ai cũng có niềm tin chủ đạo, những gì rất cơ bản, cốt yếu khiến ta có thể chết vì chúng: lòng yêu nước, gia đình và tình yêu thương. Còn lại, hầu hết chúng ta đều bị chi phối bởi những niềm tin về khả năng thành công hoặc hạnh phúc được chọn một cách vô ý thức trong suốt nhiều năm dài. Chìa khóa chính là hãy chọn niềm tin cho mình và chắc chắn rằng những niềm tin đó hỗ trợ bạn mang đến cho bạn sức sống và giúp bạn làm việc hiệu quả.

Chúng ta đã nói về tầm quan trọng của việc noi gương và bắt chước. Việc noi gương những người ưu tú bắt đầu từ việc bắt chước những niềm tin của họ. Có nhiều thứ phải mất nhiều thời gian mới có thể định hình được. Nhưng nếu có thể đọc được suy nghĩ và biết lắng nghe, bạn có thể bắt chước niềm tin của những người thành công nhất trên trái đất này. Khi J. Paul Getty mới vào đời, ông quyết định tìm hiểu niềm tin của những người thành công nhất. Sau đó, ông định hình những niềm tin tương tự cho mình. Bạn cũng có thể bắt chước một cách có ý thức niềm tin của ông và của những nhà lãnh đạo vĩ đại nhất bằng cách đọc tiểu sử của họ. Thư viện sẽ cho bạn giải pháp.

Niềm tin của bạn từ đâu mà có? Chúng có đến từ một người tầm thường, sống lê la khắp phố phường? Hay từ ti vi hoặc video? Hay từ một diễn giả đầy hào hứng và rất hấp dẫn? Nếu muốn thành công, cách khôn ngoan là chọn niềm tin một cách cẩn trọng. Đừng thơ thẩn ngoài đường và bắt chước bất cứ niềm tin nào. Điều quan trọng là biết khả năng tiềm tàng của bản thân, biết mục tiêu mình muốn có. Đó là một tiến trình chủ động để bắt đầu một niềm tin. Hãy theo sơ đồ sau:

Ai tự cho mình là bất hạnh sẽ thường xuyên không đạt được thành quả như mong muốn. Thất bại diễn ra quá thường xuyên và lâu dài đến độ họ không còn tin vào thành công nữa. Họ nỗ lực ít ỏi hoặc chẳng làm gì để khơi nguồn khả năng tiềm tàng. Cuộc sống dần trở nên vô nghĩa. Từ hành động như vậy, họ sẽ có thành quả nào đây? Tất nhiên là hậu quả đáng thương làm tan vỡ thêm hệ thống niềm tin của họ.

“Cây mọc dễ dàng không cho gỗ tốt.

Gió càng mạnh cây càng vững chắc”.

_ J. Willard Marriott

Hãy nhìn nhận vấn đề này ở một khía cạnh khác. Hãy bắt đầu với những kì vọng lớn lao. Không chỉ kì vọng, với tất cả bản thể, hãy tin tưởng, bạn sẽ thành công. Bắt đầu với kiểu giao tiếp với bản thân một cách rõ ràng, có định hướng về việc bạn biết điều gì đúng và cách sử dụng khả năng của mình. Có lẽ bạn sẽ sử dụng nó thật tốt. Loại hành động nào bạn dự định sẽ có trong thời điểm như vậy? Bạn có chậm chạp làm việc nửa vời hay không? Tất nhiên không! Bạn sẽ hưng phấn, tràn đầy nghị lực. Bạn có những kì vọng lớn lao vào thành công. Bạn đã có những vũ khí tuyệt vời đấy. Nếu nỗ lực như vậy, thành quả sẽ là gì? Rất có thể đó là những thành quả tốt đẹp. Niềm tin vào khả năng sẽ tạo ra những thành quả tuyệt vời trong tương lai. Điều này khác với vòng luẩn quẩn được nhắc tới ở trên. Giờ đây, thành công lôi kéo thành công tới. Mỗi thành công đạt được lại tạo thêm niềm tin và động lực giúp bạn thành đạt ở tầm mức cao hơn.

Một cách khác để thay đổi niềm tin: một trải nghiệm cũ được chứng minh là sai. Một lí do khiến chúng tôi thực hiện việc đi trên than hồng. Tôi không quan tâm đến việc liệu học viên có đi được trên than đỏ không. Tôi chỉ thực sự chú ý đến những người có thể làm được một việc trước đây họ nghĩ mình không làm được. Nó khiến bạn phải suy nghĩ lại về hệ thống niềm tin của chính mình.

Đời sống tinh tế và phức tạp hơn ta tưởng. Thế nên, nếu chưa thay đổi niềm tin, hãy xem xét lại hệ thống niềm tin của mình. Quyết định niềm tin nào có thể thay đổi và thay đổi như thế nào.

Kế đến xin hỏi độc giả: hình dưới đây là lõm hay lồi?

Đúng là một câu hỏi ngớ ngẩn. Nó lồi hay lõm phụ thuộc vào cách quan sát nó ở góc độ nào. Thực tại là thực tại do ta tạo ra. Hình ảnh trong tâm tưởng hoặc niềm tin cũng là do bạn tạo ra. Nếu có niềm tin tiêu cực, chính bạn tạo ra chúng. Có rất nhiều niềm tin hỗ trợ cho khả năng ưu tú của bạn. Nhưng tôi chỉ chọn ra đây bảy niềm tin đặc biệt quan trọng.