Đời Ngắn Đừng Ngủ Dài - Robin Sharma - 31 - 40

31. Bạn biết đùa không?

Bianca, đứa con gái 11 tuổi của tôi, là một đứa trẻ sáng dạ, tuyệt vời và hay cười. Nó muốn trở thành tay trống cho ban nhạc Green Day khi trưởng thành. Nó yêu con chó Max. Và khi Bianca cười, cả thế giới cười với nó.

Chúng tôi nói chuyện với nhau rất vui (tôi dành nhiều thời gian nói chuyện với con, và trong lúc đó không bao giờ mở điện thoại). Nó kể các bạn trai trong lớp rất thích nó. Chúng thích chọc cho nó cười to. Chúng thấy phấn chấn tinh thần. Rồi con tôi nói một câu khiến tôi bật cưòi: “Bố ạ, tất cả các bạn bảo rằng con biết đùa.”

Vậy tôi xin hỏi: bạn biết đùa không? Lần cuối bạn để người khác chọc mình cười đến nỗi nước mắt chảy ràn rụa là khi nào? Bạn có hay ngồi khúc khích cười với đời không – cho dẫu đó là lúc hỗn loạn nhất? (Cuộc đời đôi khi rất hỗn loạn. Hãy biết yêu mến sự hỗn loạn – sự phát triển đầy đặn vẫn ẩn chứa trong ấy.) Người giỏi nhất không bao giờ tỏ ra quá nghiêm trọng về bản thân (chẳng ai muốn lưu tâm đến bạn nếu bạn tỏ ra như thế cả). Họ làm hết sức và cứ để sự việc diễn ra, để cuộc đời làm phần còn lại. Cuộc đời có lý lẽ của nó.

Vậy hãy biết đùa. Hãy thư giãn. Cứ phấn đấu để trở nên xuất sắc, nhưng hãy pha thêm vào đó trò tiêu khiển và niềm hân hoan. Đừng siết cuộc đời quá chặt. Mỗi bước thụt lùi đều mang hạt giống của những cơ hội đôi khi còn lớn hơn nữa (tôi mất 43 năm mới hiểu được điều này). Cuộc sống không bao giờ là cuộc hành xác. Mà là một niềm vui thuần túy.

32. Cách tăng quyền lực

Đây là một sự thật đơn giản tôi học từ các nhà lãnh đạo hàng đầu từng làm việc chung với tư cách là những huấn luyện viên, diễn giả và nhà tư vấn của họ: cách duy nhất để thật sự gia tăng quyền lực là cho đi quyền lực. Bạn càng giao phó, càng tin tưởng nhóm làm việc, và càng đầu tư nhiều để họ vượt trội, thì họ càng tận tâm, tham gia và tận hiến cho bạn.

Quyền lực không đến từ sự ép buộc người khác lắng nghe mình và bắt họ làm những gì bạn nói chỉ bởi vì bạn có chức quyền trên danh thiếp. Không. Quyền lực thực sự sẽ đến khi bạn lan tỏa niềm đam mê, cho họ một lý do để leo lên đỉnh núi chiến lược, đối xử với họ bằng lòng tôn trọng và cho phép họ tỏa sáng, phát triển, lãnh đạo không cần danh phận. Hãy sát cánh cùng họ và họ sẽ sát cánh với bạn. Chuyện đơn giản, nhưng như đã nói, tôi là một người rất đơn giản.

Sau đây là một câu nói nổi tiếng của Richard Kovacevich, CEO công ty Fargo: “Chiến thắng là nhờ nhóm giỏi nhất gồm năm người, chứ không phải nhờ có năm người giỏi nhất trong nhóm.”

33. Thói quen

Thói quen chắc không bao giờ được xem là thứ sành điệu, nhưng có lẽ là điều quan trọng nhất. Sự khác biệt giữa người tài giỏi và những người khác nằm ở thói quen. Một vài thói quen tốt (bạn chỉ cần có thế – hai hoặc ba thói quen tốt là đủ) sẽ tạo khác biệt lớn cho cuộc đời và sự nghiệp của bạn lúc cuối cùng. Chúng tạo khác biệt giữa sự tầm thường và phi thường. Vậy hãy chọn kỹ các thói quen.

Một phép ẩn dụ sẽ làm rõ quan điểm của tôi: Một thói quen tốt giống như một cây sồi thẳng đứng. Nó khởi thủy chỉ là hạt giống nhỏ, được gieo trồng vào một giây phút duy nhất. Nếu không chăm sóc hàng ngày, nó sẽ chết ngay. Nhưng nếu chăm sóc, mỗi ngày một ít, nó tự nhiên lớn lên. Cho đến một ngày nào đó cây to đến nỗi không thể đốn chặt được nữa.

Thói quen sẽ chỉ rõ bạn đến gần đỉnh núi của mình như thế nào. Tôi nhận thấy một số thói quen của những người vượt trội bao gồm:

– Đặt ra tiêu chuẩn cho mọi hành động đều ở mức độ hoàn hảo và toàn vẹn nhất.

– Đưa quan hệ giữa con người lên hàng đầu.

– Dùng nghịch cảnh như đòn bẩy để khiến bản thân, sự nghiệp và cuộc sống tốt đẹp hơn.

– Dậy sớm.

– Hứa ít, cho nhiều (luôn cho người khác nhiều hơn họ mong đợi và bạn sẽ chiến thắng)

– Ham mê học hỏi (hãy đọc hàng ngày, nghe các bài giảng, tham dự các khóa học).

– Dùng 60 phút đầu tiên trong ngày để mơ mộng, dự tính hoặc đơn giản là tập thể dục để duy trì sức sống của bản thân.

– Quân bình giữa việc thật giỏi trong sự nghiệp và việc trở thành một con người hoàn thiện đầy thú vị với người khác.

Một vài thói quen để bạn chọn. Để thực hành. Để gieo hạt giống.

34. Tìm giây phút tuyệt vời

Hôm nay tôi được hưởng giây phút tuyệt vời. Không phải tôi nói trước hàng ngàn người. Không phải cú điện thoại từ nhà xuất bản với thông tin tốt lành về cuốn sách của mình. Không phải một công ty hàng đầu thế giới gọi đến đăng ký một buổi thuyết trình về vai trò lãnh đạo hoặc quản lý đội ngũ nhân viên. Không, giây phút đó quan trọng hơn nhiều, và đã xảy ra sáng nay. Nó thuộc loại cơ bản nhất (những điều tốt nhất trong cuộc đời đều như thế cả).

Khi bước ra khỏi xe trong bãi đậu của công ty, tôi nhận ta một mùi hương thoang thoảng trong không khí. Một nét đẹp thanh thoát. Rất dịu dàng và choáng ngợp. Tôi nhìn quanh và thấy mình đậu xe dưới một tán cây đang nở rộ những cánh hoa màu đỏ và hồng. Mùa xuân đang tới và cây cối đang thay đổi diệu kỳ. Tôi vẫn đứng đó. Nhắm mắt và thưởng thức mùi hương. Giây phút đó tôi cảm nhận mình thật may mắn vì đang sống. Tất nhiên vẫn còn đó những thử thách phải đối đầu (chỉ người chết mới không còn thử thách). Tất nhiên cuộc sống sẽ có lúc tốt đẹp hơn. Nhưng hạnh phúc chính là có được một cảm giác cân xứng toàn vẹn. Tất cả chúng ta đều đang hưởng nhiều phúc lành trong đời, ví dụ như có người yêu thương mình, hoặc công việc mình đang làm khiến cuộc đời có ý nghĩa, hoặc con cái khỏe mạnh, hoặc những quà tặng đơn sơ như một bữa ăn trên bàn, một đôi mắt sáng để thấy mọi việc. Hoặc như giây phút tuyệt vời dưới tán cây bên bãi đậu xe.

Cuộc sống ngắn ngủi. Đương nhiên việc tập trung để hoàn thiện sự nghiệp và đạt tới thành công rực rỡ là điều rất quan trọng. Tôi hoàn toàn đồng ý về điều này. Nhưng vui thú trên đường đời cũng quan trọng không kém. Hãy cười vui. Thư giãn. Trải nghiệm sự phiêu lưu. Và đừng bỏ lỡ những giây phút tuyệt vời. Hầu như những giây phút ấy đều miễn phí, và đang hiện diện ngay trước mắt bạn. Hôm nay đây, giá mà bạn dành chút thời gian để tìm kiếm chúng.

35. Nghịch lý của lời khen

Tôi đang đi cùng con tới trường và bàn luận về một bộ phim truyền hình mà con tôi rất thích. Chúng tôi nói về mối quan hệ căng thẳng giữa một bà mẹ chồng và đứa con dâu. Con tôi nói rằng mẹ chồng không thích nàng con dâu bởi vì bà không thích cách nấu ăn của nàng. Tôi bảo con thử nghĩ sâu xa hơn và hình dung nguyên nhân thực sự. Sau một lúc bàn luận, cả hai đều phát hiện điều ẩn bên dưới: chúng tôi cho rằng lý do thực sự bà mẹ chồng không thích con dâu đó là bà ta cảm thấy bị đe dọa bởi tình yêu giữa con mình với người vợ. Người mẹ nghĩ rằng mình sẽ mất đi đứa con trai. Vì thế bà tỏ ra khắc nghiệt với con dâu và không bao giờ khen ngợi điều gì.

Câu chuyện khiến tôi nghĩ đến lời khen nơi làm việc (ngay cả ở nhà). Một điều hiếm có. Lời khen, theo tôi, giống như mặt trời: bạn càng cho đi, mọi sự chung quanh bạn càng tỏa sáng. Tuy nhiên, đa số lại không tặng lời khen miễn phí (dù thực sự nó miễn phí). Theo khảo sát của tổ chức Gallup, lý do số một khiến nhiều nhân viên rời bỏ nơi làm việc cũ là họ không cảm thấy được cấp trên trân trọng. Đa số các nhà quản lý đều không tỏ sự trân trọng hoặc nói lời ngợi khen. Bởi vì họ nghĩ rằng như thế khiến họ mình trở nên kém cỏi.

Theo tôi, đây mới là sự thật: Hãy trao tặng lời khen cho mọi người chung quanh khi họ đáng được hưởng nhất, bạn sẽ vĩ đại hơn. Điều đó nâng tầm vóc của bạn ở nơi làm việc dưới mắt những người chung quanh. Đừng giấu giếm những gì các thành viên quanh bạn đang mong mỏi. Tất cả chúng ta đều muốn cảm thấy mình đặc biệt. Bạn cũng vậy. Và nàng dâu kia cũng thế.

36. May mắn và qui luật

Người ta hay nói: càng làm việc chăm chỉ, bạn càng may mắn. Điều này hoàn toàn đúng. Có thể bạn tự hỏi: “Một cuộc đời vượt trội phải chăng là do may mắn, hoặc có qui luật tự nhiên mang lại kết quả to lớn một khi ta trung thành với qui luật ấy?”. Đây là câu trả lời. Điều tốt đẹp xảy đến với những ai thực hiện điều tốt đẹp. Hãy làm điều đúng đắn và bạn sẽ chứng kiến kết quả đúng đắn.

Tôi nghĩ đến công việc của người nông dân. Tôi không có ý từ bỏ những khóa giảng dạy về vai trò lãnh đạo để về quê trồng hoa màu (dù đó có thể là một cuộc sống tốt đẹp). Nhưng thử nghĩ điều này: qui luật đồng áng và qui luật thiên nhiên giống như qui luật trong công việc và đời sống cá nhân. Khi gieo trồng, bạn sẽ gặt hái. Chăm sóc và nuôi dưỡng hoa màu và mùa bội thu sẽ đến. Chăm sóc và nuôi dưỡng nghề nghiệp, sức khỏe, mối quan hệ, bạn có nghĩ rằng mình bị chối bỏ không gặt hái được gì hết? Không đời nào.

Tất nhiên đôi khi bạn gặp may, tuy nhiên nó chỉ giống như thêm màu sắc vào ổ bánh. Với tôi, một cuộc đời quí giá là kết quả của một cách sống hợp với qui luật tự nhiên. Hãy làm việc như để thêm giá trị cho khách hàng và cho mọi người chung quanh. Đối xử với mọi người bạn gặp như với một khách VIP. Chân thành và đầy nhiệt tình. Hãy tiếp tục những điều này và bạn sẽ ổn. Hãy ghi nhớ: càng gieo nhiều hạt giống, bạn càng thấy nhiều cây trái.

37. Hội chứng lưng lừa

Hầu hết các công ty sẽ không sụp đổ do hậu quả của một vụ bê bối. Đa số các mối quan hệ sẽ không chấm dứt chỉ vì một cuộc cãi nhau. Hầu như các cuộc đời sẽ không tan nát chỉ bởi một sự kiện buồn thảm. Không, tôi cho rằng thất bại xảy ra là kết quả của những hành động sao lãng nhỏ bé hàng ngày, tích lũy theo năm tháng dẫn đến một cuộc bùng nổ và suy sụp.

Hãy nhớ câu chuyện ẩn dụ về lưng lừa. Các bó rơm cứ tiếp tục chất lên lưng con vật khốn khổ. Mỗi bó rơm thì nhẹ và chẳng hại gì. Nhưng hết bó này đến bó khác đặt lên lưng nó cho đến khi trở nên quá nặng và chỉ cần thêm một bó cuối cùng thế là lưng nó gãy.

Tôi gọi đó là hội chứng lưng lừa. Một sự sao lãng nhỏ bé chắc chắn sẽ dẫn đến tình trạng hư hoại trong công việc và đời sống. Người tài giỏi thực sự phải đổ mồ hôi với những chi tiết bé nhỏ. Họ làm điều đúng đắn dường như không một ai biết. Họ có nguyên tắc là làm tròn những kế hoạch, những hoạt động và bổn phận rất nhỏ bé, và điều đó nảy mầm cho những sự việc lớn lao. Họ biết rằng thành công kéo dài đến từ sự tiến hóa dần dần chứ không phải cuộc cách mạng tức thời. Bạn cũng cần hành động như vậy.

38. Nỗ lực thêm một phần trăm

Tôi ngồi đọc tạp chí GQ trên chuyến bay trở về từ thành phố Rome (một thành phố tuyệt vời, như bạn tôi nói: “Bạn có thể quay trở về quá khứ và học lại những bài học lịch sử.”). Một ý tưởng lớn chạy trong đầu khi tôi đọc bài viết của Chris Carmichael, huấn luyện viên xe đạp nổi tiếng: “Một phần trăm cuối cùng mà hầu hết người khác để dành lại chính là một phần trăm mà nhà vô địch sẵn sàng đốt cháy.” Một ý tưởng sâu sắc. Hy vọng chúng ta sẽ không bao giờ quên.

Hãy dùng toàn bộ năng lượng để thể hiện hết mình và tạo nên kết quả. Hãy dồn mọi khả năng vào tất cả hành động. Đánh thức tài năng trong người. Và bạn sẽ rực cháy. Để rồi khi nhìn lại, bạn có thể nói: “Tôi đã cố hết sức. Tôi đã làm hết mình.” Đó là điều kỳ diệu, phải không nào? Xin nhớ rằng: Cơ hội để vượt trội sẽ đến vào chính giây phút mà người bình thường sẽ từ bỏ.

39. Có đi có lại

Bản tính con người là muốn giúp những ai từng giúp mình. Mỗi chúng ta đều khát khao trong thâm sâu làm những gì người khác từng làm cho mình. Và tôi tin rằng mình sẽ nhận lấy những gì mình từng cho đi. Sau đây là ví dụ minh họa.

Tôi lái xe 20 phút để đến chỗ đổ xăng. Tại sao tôi lại mất công đến vậy khi hôm nay còn nhiều việc quan trọng phải làm? Tại sao tôi lại chọn sự bất tiện thay vì chỉ cần mất 2 phút để đến trạm xăng gần văn phòng nhất để mua xăng? Câu trả lời: Bởi vì tôi muốn đáp lại một tấm thịnh tình. Cho một người rất tử tế với tôi. Một người tốt.

Cách đây vài tuần, sau khi đưa con đi học, xe của tôi bị nổ bánh. Tôi đến ba trạm xăng và chỉ có một trạm xăng nhanh chóng sửa giúp tôi. Một người đàn ông trạc ngũ tuần vui vẻ nhận lời giúp đỡ. Trong khi tôi ngồi đợi thì ông pha cho tôi một tách cà phê. Ông trò chuyện vui vẻ khi sửa xe. Ông làm công việc với niềm vui thực sự. Một nhà lãnh đạo không cần danh phận. Những người như thế sẽ gợi lên nguồn cảm hứng. Ông khiến tôi cũng muốn trở thành một người tử tế.

Vì thế tôi tìm cơ hội để biểu lộ lòng tri ân, bắt đầu bằng hôm nay, với công việc của mình. Rồi tôi sẽ kể cho bạn bè, và họ sẽ nói cho người khác biết. Ông ấy đáng được như vậy. Và tôi muốn đền ơn đáp nghĩa.

40. Nói điều bạn muốn

Có bao giờ bạn nhận ra rằng người mình yêu thương nhất lại là người mình thường bỏ lơ? Thật kỳ quặc, phải không? Bạn dễ dàng dành rất ít thời gian với gia đình vì họ luôn ở ngay bên bạn (hoặc bạn tưởng là thế). Thật dễ bỏ qua những sự biểu lộ tình cảm với người mình yêu mến bởi vì dường như chưa cần phải làm thế ngay. Nhưng còn gì quan trọng hơn gia đình chứ? Thành công vượt trội nhưng cô đơn thì có ý nghĩa gì? Cuốn album gia đình có ý nghĩa với tôi hơn nhiều so với tài khoản ngân hàng. Rất thực lòng.

Vậy hãy nhấc máy lên và nói với cha mẹ rằng bạn rất yêu thương họ. Trước khi đi làm, hãy bày tỏ cử chỉ yêu thương với người bạn đời. Hãy ôm chặt các con và nói rằng bạn rất thương chúng. Con bạn chỉ bé bỏng có một thời. Và khi cánh cửa cơ hội đó khép lại, chúng sẽ vĩnh viễn đóng chặt.