Đời Ngắn Đừng Ngủ Dài - Robin Sharma - 41 - 50

41. Lạc quan mãnh liệt

Tôi vừa đọc xong tạp chí Fortune. Một bài báo trong đó mô tả về hội nghị trên đảo Necker, hòn đảo mà Richard Branson mua cách đây 25 năm. Về niềm vui khi tất cả những ai tham dự hội nghị đi tàu, cụng ly với nhau và trò chuyện vui vẻ (mỗi chúng ta cần “trò chuyện vui vẻ” trong tuần để tăng nguồn năng lượng, duy trì và thúc đẩy tinh thần). Rồi họ nói về Branson, nhà sáng lập tập đoàn Virgin. Tác giả nhận xét rằng ông có thể nói chuyện với bất cứ ai về bất cứ đề tài gì, từ ẩm thực đến thể thao. Nhưng điều gây ấn tượng nhất về nhân vật này là tinh thần vui vẻ lây lan sang người khác. Branson hình như lúc nào cũng trong tâm trạng lạc quan. Một nhà điều hành cũng đồng ý và nói thêm: “Đó cũng là yếu tố tôi nhận ra nơi những người thành công. Họ hình như luôn lạc quan trong tâm hồn.” Thật thú vị.

Vậy điều chúng ta rút ra ở đây là tính lạc quan không phải chỉ hời hợt bên ngoài, không tẻ nhạt, cũng không ủy mị. Lạc quan là một công cụ rất cần thiết cho bất cứ ai tận hiến để trở nên thật sự xuất sắc – và sống một cuộc đời đủ đầy. Mỗi ngày đều mang đến nhiều thử thách với những ai dám làm, dám chấp nhận rủi ro và ước mơ. Đó là chuyện tất yếu khi bạn nỗ lực để vượt trội. Trở thành người lạc quan nhất sẽ giúp bạn vượt trội hơn mọi người khác, và đưa bạn đến nơi mình hằng mơ ước.

42. Lời nói yếm thế

Tôi muốn trở lại với một chủ đề từng được chia sẻ trong Điều vĩ đại đời thường: sức mạnh của ngôn từ. Ngôn từ hình thành cách bạn xúc cảm. Chúng ảnh hưởng đến cách bạn tiếp cận thực tại. Chúng khiến bạn đến gần đỉnh núi cao hoặc ném bạn xuống thung lũng. Biết dùng ngôn từ của người vượt trội, bạn sẽ hướng đến cuộc đời vượt trội.

Hôm qua tôi đến một tiệm Starbucks ở Manhattan. Người đứng trước tôi hỏi mua một ly chai latte nhưng nhân viên bán hàng nói hết loại đó rồi. Thế là anh ta tỏ ra thảm hại. Thực sự thảm hại. Phải chi bạn nhìn thấy khuôn mặt ấy. Giống như bị một mũi tên xuyên qua tim. Anh ta đáp lại bằng những lời cũng thảm hại: “Sao lại xảy ra với tôi chứ?”. Tôi mong đợi nụ cười trên khuôn mặt đó. Không bao giờ có.

Dù cuộc đời gửi đến điều gì đi nữa, chính chúng ta chịu trách nhiệm về cách đáp lại. Ta làm chủ phản ứng của mình. Ta tự chọn con đường cho hoàn cảnh ấy. Hoặc tỏ ra thảm não hoặc bình tĩnh vượt qua. Có hàng trăm lựa chọn – ở mọi lúc. Hãy bắt đầu với ngôn từ. Hãy chọn kỹ, vì người lãnh đạo luôn như vậy.

43. Thoát khỏi vỏ sò

Tôi biết tôi luôn động viên bạn đổi mới, vượt khỏi giới hạn, bước lên mức độ cao hơn trong công việc cũng như trong đời sống để lãnh đạo. Tôi cũng biết mình đã nói nhiều về việc cần chạy thẳng tới nỗi sợ (hãy nhớ rằng hầu hết những điều ta lo sợ chưa bao giờ đủ gần để xảy ra) và từng nói đến việc giang tay đón chào những điều khó chịu. Tôi đã cố gắng hết sức để làm như vậy. Sau đây là một trải nghiệm của tôi.

Tuần trước tôi dành hai ngày trong một phòng ghi âm, vì đã lâu rồi tôi mơ ước viết nhạc để truyền đạt một thông điệp lớn. Tôi từng chơi guitar trong ban nhạc rock tại trường luật (tuy tôi chơi dở nhưng vẫn rất mê) và rất muốn tìm lại thú vui ấy. Bạn cũng hiểu điều này: Chẳng có thời điểm nào là lý tưởng để thực hiện ước mơ cả. Vậy nên tôi đánh liều. (Al Pacino từng nói với Larry King: “Tận dụng cơ hội tốt đến mức nào thì anh sẽ giỏi đến mức ấy.”) Tôi gặp hai đối tác tuyệt vời tại phòng thu và nói rõ ước mơ của mình. Đúng là “không đòi thì không được.” Họ ký hợp đồng với tôi ngay lập tức.

Hai ngày đó tôi ở trong phòng thu với những người sáng tạo nhất mình từng gặp. Các nhà văn và nhạc sĩ. Những người khai phá và dám ước mơ. Tất cả cùng giúp tôi hình thành một tác phẩm tuyệt vời để khơi nguồn cảm hứng cho người khác biết sống vượt trội. Một tác phẩm nghệ thuật. Tôi phải hát, phải chơi đàn guitar, phải đi ra khỏi vỏ ốc an toàn có sẵn của mình, phải chập chững bắt đầu học. Kết quả ra sao? Rất đáng kinh ngạc. Tôi đã sợ hãi, đã kích động, rồi tràn ngập niềm vui và hân hoan. Tôi đã run rẩy. Và đã cười to. Quả là một trải nghiệm không bao giờ quên – một phần trong câu chuyện riêng tư mà tôi gọi là cuộc đời. Vậy hãy ra khỏi nơi ẩn trú. Chấp nhận rủi ro. Yêu cầu. Ước mơ. Liều lĩnh. Vấp ngã. Thất bại. Đừng bao giờ để ai nói rằng ước mơ của bạn không thể trở thành hiện thực. Cuối cùng sẽ có người thực hiện điều bạn hằng ước mơ. Tại sao người đó lại không phải là bạn?

44. Đừng cố quá sức

Một trong những nguyên tắc tổ chức căn bản trong cuộc sống: Thành công là kết quả của sự quân bình tinh tế giữa việc để mọi sự tự xảy ra và việc tác động để chúng xảy ra. Đúng, bạn có trách nhiệm thiết lập mục tiêu, nhận diện khả năng và thể hiện hết mình. Ta cần thực hiện phần việc của mình. Điều tốt đẹp sẽ hé lộ cho những ai tận tâm làm điều tốt đẹp. Nhưng ta cũng cần một sự cam kết tinh tế, cho phép mọi việc tự nhiên hé lộ. Nói một cách khác, hãy làm hết sức – rồi để cuộc đời làm phần còn lại.

Cuộc sống luôn dẫn dắt bạn đến nơi tốt đẹp hơn (cho dẫu nó trông không giống như vậy). Tôi khám phá rằng việc để cuộc đời dẫn dắt là điều rất quan trọng (môt bài học không hề dễ dàng, và chính tôi vẫn đang học). Nếu đã cố làm mọi thứ nhưng sự việc vẫn không như kết quả bạn mong muốn, đừng cố quá sức. Nghỉ ngơi đi. Có thể mọi chuyện không hề sai. Có thể chưa đến lúc. Có thể cánh cửa này đóng lại nhưng cánh cửa khác đang mở ra. Và thông thường, một khi đã thực hiện điều bạn cho là tốt nhất, bạn đã tạo nên không gian cho điều tốt đẹp hơn sắp đến. Mọi điểm kết thúc đều mở ra một điểm khởi đầu mới.

45. Kiểm tra trước gương

Tôi tin rằng có một điều quan trọng cần nhớ, đó là nhận thức tốt hơn thì thực hiện sẽ tốt hơn. Với nhận thức cao hơn, bạn sẽ lựa chọn khôn ngoan hơn. Càng rõ ràng về thân phận mình muốn trở thành, bạn càng nhanh chóng thực hiện lựa chọn để đạt đến đó. Sự rõ ràng tạo nền tảng để bạn đưa ra quyết định khôn ngoan.

Sau đây là một công cụ đơn giản cho bạn: gương soi. Hãy nhìn vào gương và tự hỏi: “Có một điều gì tôi sẽ làm hôm nay để sau khi thực hiện, cuộc sống, sự nghiệp cũng như bản thân tôi sẽ tiến lên cấp độ mới?”. Sau đó hãy suy nghĩ về điều duy nhất đó. Hình dung các bước sẽ thực hiện. Rồi tiến lên và bắt tay hành động. Đầy can đảm. Ngay bây giờ. Từng tiến bộ nhỏ bé hàng ngày theo thời gian sẽ mang đến kết quả ngoạn mục.

46. Tìm những người bạn hay đòi hỏi

Tất nhiên, chuyện này có vẻ thách thức, khiêu khích, thậm chí gây khó chịu (nếu quả vậy thì tôi đã làm tốt việc của mình). Vấn đề là chúng ta trưởng thành qua những trải nghiệm và ý tưởng đầy thách thức.

Ý tưởng này tập trung vào một điểm cốt lõi: Tự đặt mình đứng giữa những người luôn bắt bạn phải rời bỏ nơi trú thân an toàn của những điều bạn đã quen thuộc. Tại sao lại dành thời gian với những người chỉ thích an nhàn trong công việc? Sao lại kết bạn với những người tự rút lui an phận trong đời sống thường ngày? Chúng ta sẽ thực sự trở thành giống như những người mà ta vẫn thường giao thiệp.

Ý tưởng lớn: Bạn có khuynh hướng giống năm người mà bạn dành nhiều thời gian giao tiếp nhất (hy vọng tôi không dọa bạn chết khiếp). Thế nên tôi đề nghị bạn hãy mời gọi những ai khơi nguồn cảm hứng cho mình, trong cả công việc và cuộc sống. Những người nâng đỡ tinh thần bạn. Khiến bạn trở nên đặc biệt / đáng tin cậy / luôn được nhớ đến / đáng yêu. Những người mà sâu trong tâm hồn luôn hướng đến sự xuất sắc. Và điều quan trọng nhất: Đó là những người nhìn thế giới qua đôi mắt khác. Họ sẽ thách thức bạn. Thúc đẩy bạn. Đôi khi họ khiến bạn khó chịu. Chính những điều này sẽ giúp bạn rất nhiều. Để bạn trưởng thành. Vươn xa. Thăng tiến. Nhờ đó bạn không bao giờ giẫm chân tại chỗ.

47. Đổi mới nơi bạn làm việc

Để vượt trội, bạn nhất thiết phải trở thành người đổi mới xuất sắc. Không ngừng khiến cho sự việc ngày càng tốt hơn và say mê khám phá nhiều cách thức mới để tăng thêm giá trị, khôn ngoan hơn, nhanh hơn. Đó là những chỉ báo sáng tạo cốt lõi của những người giỏi nhất thường thể hiện. Để sáng tạo thần kỳ và nảy sinh nhiều ý tưởng lớn lao giúp bạn lên đến đỉnh cao nhất, bạn không cần vào rừng hay một nơi tôn nghiêm. Bạn sẽ có những tư tưởng hay nhất qua việc đổi mới tư duy sáng tạo ngay tại nơi mình hiện diện. Tom Kelly, chủ tịch của công ty thiết kế IDEO ở Thung Lũng Silicon nhận xét: “Việc động não tại khu trượt tuyết hay khu nghỉ dưỡng sẽ phản tác dụng. Bạn có muốn nhân viên hoặc cộng sự nghĩ rằng sáng tạo và nguồn cảm hứng chỉ có thể xảy ra trên núi cao hay khi đi dạo ở những nơi xa vắng gần biển? Đừng hiểu sai ý tôi: những nơi ấy rất tốt. Nhưng xin nhớ: bạn muốn ngọn gió sáng tạo thổi khắp nơi làm việc cũng thường xuyên như ngọn gió ngoài bãi biển.” Một ý tưởng hoàn hảo.

48. Tự hào làm cha mẹ

Vai trò lãnh đạo bắt đầu từ trong nhà. Gia đình là một tổ chức cần được chăm sóc, yêu thương và nâng đỡ nếu bạn thực sự nhắm đến một cuộc sống hạnh phúc mà bạn đáng được hưởng. Tôi cũng tin rằng giây phút cao quí nhất trong đời chính là giây phút chia sẻ với người mình yêu thương.

Hôm nay tôi đưa con gái đến trường và trông thấy chiếc xe của một phụ huynh nào đó có dòng chữ CON BỐ SỐ MỘT. Nó khiến tôi thấy thật vui.

Bạn có tự hào về con mình không? Chúng có chiếm ưu tiên hàng đầu trong đời bạn không? Với tôi là như vậy. Tôi sẽ buông tất cả công việc mình đang làm, nếu con tôi cần đến tôi giây phút đó. Thời gian bạn dành cho con có đầy đủ cả về số lượng và chất lượng không? Tôi là một người cha đã hơn 13 năm qua, và tôi phải chia sẻ với bạn rằng đồ chơi, trò chơi điện tử, hay bất cứ quà tặng nào đi nữa cũng không thể sánh bằng thời gian bạn dành cho các con. Đó là tất cả những gì con cái muốn, là tất cả những gì chúng thực sự cần. Như tôi từng viết trong Điều vĩ đại đời thường, có nhiều nhà điều hành giàu có đi máy bay đến gặp tôi ở Toronto, ngồi xuống bên tôi và tâm sự rằng dù họ “có tất cả” nhưng thực ra họ chẳng có gì hết. Bởi vì họ đã bỏ lỡ thời thơ ấu của con mình. Tiền không phải là hình thức quan trọng nhất của sự giàu có. Thật sự không phải.

Vậy ngay hôm nay, hãy yêu thương các con. Nâng niu chúng. Hãy nói với các con tất cả những gì bạn muốn nói nhưng chưa đủ can đảm để biểu lộ. Bạn sẽ không bao giờ hối tiếc về việc cho các con thấy bạn tự hào về chúng biết bao. Không bao giờ.

49. Cỗ máy che giấu

Mới đây tôi đọc một bài báo rất hay trên tạp chí Time. Bài báo nói về 100 người có ảnh hưởng nhất trên thế giới. Jobs có trong danh sách đó. Cả Branson và Gore cũng vậy. Mittal tạo nét nổi bật, và cả Oprah nữa. Tuy nhiên một trong những hồ sơ tác động đến tôi nhiều nhất là Leonardo DiCaprio, vì một câu nói duy nhất của đạo diễn Martin Scorsese mô tả lần đầu tiên ông xem DiCaprio nhập vai: “Trong cách diễn xuất của anh ấy, tôi không thấy có cỗ máy nào cả.” Tôi đặt tạp chí xuống sau khi đọc những lời này.

Người tài năng thường khiến mọi chuyện trông rất đơn giản. Những người xuất sắc nhất trong những người giỏi nhất thực thi công việc của họ rất dễ dàng và thanh thoát, hoặc ít nhất họ cũng khiến tôi và bạn cảm thấy như thế. Ta không nhìn thấy cỗ máy nào cả. Ta không nhìn thấy cảnh thức khuya dậy sớm làm việc cật lực để trở thành người giỏi nhất thế giới. Ta không thấy sự quyết tâm dữ dội mà họ đổ dồn để vượt qua những điều không tưởng và biến ước mơ thành hiện thực. Ta không nghe tiếng cười nhạo của những nhà phê bình mà họ phải làm ngơ để đạt tới đỉnh cao. Những người thể hiện tài giỏi – dù là trong công nghệ giải trí, kinh doanh, chính trị hay giáo dục – đều khiến mọi chuyện trông thật dễ dàng. Nhưng thực ra không phải vậy. Để sở hữu khả năng nắm bắt và cảm thụ chỉ trong chốc lát có thể phải mất nhiều năm. Đừng bao giờ quên điều ấy.

50. Đừng chờ cơ hội đến

Tôi chưa bao giờ tuyên bố mình là người thập toàn. Tôi luôn cho rằng mình không phải chuyên gia gì cả, và chắc chắn, tôi chính là một công trình còn đang dở dang. Một người rất bình thường. Tôi có những điểm mạnh và cả những khiếm khuyết (giống như bao người khác). Một trong những điểm yếu của tôi là tính nóng nảy. Tôi luôn cảm thấy bồn chồn muốn sự việc hoàn thành. Tôi không thể chịu đựng những thay đổi chậm chạp. Tôi muốn gây ảnh hưởng và thể hiện tài năng (mọi người đều có tài). Ngay lập tức.

Giống như những điểm yếu khác, nó cũng là nguồn sức mạnh của thành công. Tôi vận động mọi việc rất nhanh chóng. Tôi yêu tốc độ. Chỉ có kết quả mới là điều quan trọng (nói một cách khái quát là như thế). Điều đó khiến tôi nhớ đến lời của diễn viên Clint Eastwood viết trên tạp chí Best Life: “Đôi khi nếu muốn thấy sự thay đổi tốt đẹp, bạn phải đích thân nắm sự việc trong tay.” Chính xác.

Tất nhiên ta cần đồng đội. Cần sự cộng tác. Cần giao việc cho những người có tài năng mà ta không có. Nhưng vào những lúc mọi người khác đều chờ đợi ai đó dấn bước đầu tiên, bạn phải là người dẫn dắt sự thay đổi. Đối với tôi, nó chính là sự can đảm. Là cách sống có ý nghĩa. Là vai trò lãnh đạo. Là đại diện của sự xuất chúng.