Thiên Tài Bên Trái, Kẻ Điên Bên Phải - Cao Minh - Lời cuối sách bản thứ nhất: Nhân sinh nếu chỉ như lần đầu gặp gỡ

Ban đầu khi có dự thảo cuối cùng bản trực tuyến của cuốn sách này, có người hỏi tôi, vì sao lại trích dẫn duy nhất một câu này, có hàm ý gì không?

Có.

Vào năm mười bốn, mười lăm tuổi, lần đầu tiên đọc được câu thơ này, tôi đã nghĩ nó do một phụ nữ viết. Lại nhìn tên tác giả, Nạp Lan Dung Nhược. “Ồ, là nữ” Nửa năm sau mới phát hiện ông ấy không phải phụ nữ, mà là một viên quan thời đầu nhà Thanh.

Từ đó đến vài năm tiếp theo, tôi đều đắm chìm trong ý cảnh của các bài thơ đời Đường, sự cởi mở thoải mái của các bài từ đời Tống, sự khéo léo độc đáo của các vở tuồng đời Nguyên. Đọc nhiều rồi tự nhiên muốn hiểu thêm về các tác giả của các tác phẩm đó, sau khi hiểu về các tác giả, bắt đầu có hứng thú với bối cảnh thời đại. Đã bắt đầu thì không thể dừng lại. Từ nhân văn kéo sang kinh tế, từ kinh tế kéo sang cơ cấu xã hội, từ cơ cấu xã hội kéo sang chính trị, từ chính trị kéo sang tôn giáo, từ tôn giáo kéo sang triết học, từ triết học kéo sang tâm lý học, từ tâm lý học kéo sang y học… Về sau tôi phát hiện rất nhiều thứ (chuyên ngành) khi lên đến một trình độ nhất định đều có sự giao thoa với nhau. Điều này khiến tôi khi ấy (hơn 20 tuổi) rất kinh ngạc, sau đó lại tiếp tục điên cuồng đọc nhiều hơn, thường xuyên có những lúc không có thời gian tiêu hóa, chỉ ghi nhớ mà thôi. Nhưng cũng chính vào lúc đó tôi đã nuôi dưỡng được một thói quen: bỏ qua ý nghĩa mặt chữ, truy tìm ẩn ý bên trong.

Sau đó tôi bắt đầu mất ngủ + đồng hồ sinh học hỗn loạn. Có thời gian khoảng nửa năm gì đó, cứ hai ngày mới ngủ một lần, một lần ngủ khoảng mười hai tiếng. Mất ngủ ở đây không phải kiểu ngủ chập chờn hay thần kinh suy nhược, mà là không hề buồn ngủ. Bởi bản thân cũng cảm thấy không bình thường, vì vậy có lúc tôi cố tình đi tìm những cuốn sách rất khó hiểu để đọc, cho rằng những thứ đó sẽ có hiệu quả thôi miên. Còn nhớ có lần ở nhà bạn, tôi nhìn thấy một đống sách báo liên quan đến vật lý và lực học lượng tử nhập môn (bố bạn tôi làm ngành này), thế là tôi tiện tay mượn về đọc. Không đọc đến buồn ngủ, mà đọc đến kinh ngạc. Tôi còn mang theo nghi vấn tới rất nhiều khóa học hay hội thảo. Không lâu sau tôi phát hiện có vấn đề rồi, vấn đề rất lớn. Bởi vì chỉ nói về vật lý, đọc càng nhiều, nghi vấn càng nhiều, tôi bắt đầu nghi ngờ tất cả những điều này rốt cuộc như thế nào, có quá nhiều điều bí ẩn, thậm chí cả những nguyên lý đã được ứng dụng thật ra vẫn chưa thể giải thích được cốt lõi bên trong. Cũng chính từ lúc đó, để cho bản thân một đáp án dù chỉ là hiểu lơ mơ, tôi bắt đầu chuyển sự chú ý sang động lực học phi tuyến, mặt phẳng không gian… Nhưng hoàn toàn ngược lại, các nghi ngờ, các câu hỏi bắt đầu sinh sản gấp bội lần.

Tôi bắt đầu hoang mang.

Tiếp đó, tôi tiếp xúc với các bệnh nhân tâm thần, lại tiếp theo nữa, tôi phát hiện một việc rất thú vị. Rất nhiều bệnh nhân tâm thần có đủ khả năng nhanh chóng tìm ra một cách giải thích. Không cần biết là quỷ, hồ, tiên, quái hay vật lý, sinh học, họ đều rất kiên định xác nhận. Còn tôi càng thêm mơ hồ hơn, thậm chí lo rằng người có vấn đề là mình chứ không phải họ.

Trạng thái khủng hoảng này cứ luôn quấn lấy tôi, cho đến một ngày, tôi lại lần nữa nhìn thấy câu này: Nhân sinh nếu chỉ như lần đầu gặp gỡ. Sau đó tôi nghĩ tôi đã hiểu ra.

Đây chính là nguyên nhân tôi trích dẫn câu này.

Tôi vẫn luôn cho rằng, có thể chăm chỉ nỗ lực tự suy nghĩ là một việc vô cùng vô cùng lợi hại. Không phải sao? Có lẽ bạn sẽ hỏi: có suy nghĩ thì rất ghê gớm à? Có thể kiếm được tiền không? Vấn đề này tôi nghĩ tôi có thể cho bạn một đáp án khẳng định: Rất ghê gớm, có thể kiếm tiền (cười).

Đạo lý thật ra không phức tạp, thử nghĩ xem, Đạo giáo nói linh hoạt, Phật giáo nói tự nhiên, tâm học nói trị hành hợp nhất, kỳ thực tất cả cùng biểu đạt một ý nghĩa: ứng dụng. Nếu có hứng thú tra cứu, bạn sẽ phát hiện tất cả những người rất giỏi đều có hệ thống tư duy của riêng mình, rất hoàn chỉnh chặt chẽ. Bạn biết không, có được hệ thống tư duy như vậy không hề đơn giản mà phải thông qua rất nhiều lần tư duy nghiêm ngặt và vô số lần phản bác rồi kiến tạo. Vẫn chưa hết, nguyên nhân chủ yếu khiến người giỏi rất ít, người chỉ nghĩ suông rất nhiều là ở tỉnh ứng dụng. Không biết ứng dụng cũng giống một người nắm chìa khóa trong tay nhưng không biết sử dụng. Đây thật sự là một việc đáng tiếc. Đương nhiên, cũng có những người không muốn sử dụng, những người đó đối với hiện thực đã đạt được cảnh giới bất chấp. Đối với kiểu người đó, tôi sẽ dựa theo phương thức của tôi để phân loại – tiên.

Tiếp theo tôi muốn nói đến những điều chưa biết.

Đối với những điều chưa biết, tôi không ủng hộ việc dễ dàng dùng những điều đã biết để phủ định điều chưa biết, hay lập tức phủ định dù chưa thật sự suy nghĩ thấu đáo. Rập khuôn và thô lỗ cũng rất tồi tệ. Đối diện với những điều chưa biết không cần sợ hãi, phải học cách tôn trọng sự tồn tại của chúng. Đó cũng là sự tôn trọng đối với sự tồn tại của bản thân. Cho bản thân một cơ hội thử tìm hiểu, phân tích, như vậy mới có khả năng tư duy và khám phá.

Đúng không?

Cuối cùng, cuốn sách này đến đây là kết thúc, nhưng tôi hy vọng những quan điểm thuộc về bạn vẫn được duy trì, nếu cuốn sách của tôi thật sự có thể mang đến cho bạn những quan điểm riêng.

Cám ơn bạn đã đọc hết cuốn sách, cũng đọc luôn một câu nói tôi vẫn khắc ghi trong lòng.

Nhân sinh nếu chỉ như lần đầu gặp gỡ.