Thiên Tài Bên Trái, Kẻ Điên Bên Phải - Cao Minh - Trái tim vĩnh viễn không ngừng đập

Tôi: “Cuối cùng được ngồi trước mặt ông rồi.”

Ông: “Thật ngại quá, mấy lần trước đều vì có quá nhiều chuyện đột xuất không lùi lại được, nên sát giờ lại thay đổi thời gian.”

Tôi: “Tôi biết ông rất bận, không sao… Chúng ta vào chủ đề chính được chứ?”

Tôi bật bút ghi âm nhìn ông.

Người đàn ông hơn 50 tuổi ngồi trước mặt tôi là một nhà sinh vật học. Ở giai đoạn từ 37 tuổi đến 41 tuổi, ông từng bị mắc chứng tâm thần phân liệt dẫn đến ảo giác thính, thị giác nghiêm trọng. Sau khi điều trị khỏi bệnh, ông nói với mọi người: Tuy mấy năm đó khổ sở nhưng rất quan trọng. Câu nói này khiến tôi rất hiếu kỳ, lặn lội tìm đến gặp ông, cuối cùng cũng có cơ hội.

Ông mỉm cười nhìn tôi: “Sự hiếu kỳ của anh, tôi có thể hiểu, để tôi nghĩ xem nên bắt đầu từ đâu. Từ thời kỳ trước khi phát bệnh nhé.”

Tôi: “Được.”

Ông: “Nguyên nhân phát bệnh của tôi liên quan đến một đề tài nghiên cứu, lúc đó tôi đang phân tích các quan hệ giữa hình học Fractal(Fractal là một thuật ngữ do nhà toán học Mandelbrot đưa ra khi ông khảo sát những hình hoặc những hiện tượng trong thiên nhiên không có đặc trưng về độ dài) và sinh vật.”

Tôi: “Hình học Fractal? Là toán học sao?”

Ông: “Đúng, nhưng hình như toán học cao cấp có chút bài trừ hình học Fractal… Nguyên nhân thì tôi không nói nữa, nếu anh làm về truyền thông trực tuyến có lẽ sẽ biết điều này. Tôi chỉ nói ứng dụng trong sinh vật học thôi nhé!”

Tôi: “Được, những vấn đề ngoài lề ta không bàn tới.”

Ông: “Lấy ví dụ đơn giản, nếu ngẫu nhiên tìm một cái cây, chú ý quan sát một nhánh cây, anh sẽ phát hiện nhánh đó và cả cái cây rất giống nhau, một số nhánh còn có tỷ lệ và vị trí tương đồng với cả thân cây. Nếu đo phân nhánh của nhánh cây, anh sẽ phát hiện trường hợp tương tự. Nếu đo cuống và gân lá, vẫn cho ra tỷ lệ giống như nhảnh cây và thân cây. Có nghĩa, đây là một kết cấu phân chia cố định. Lại nói về động vật, con người có năm ngón tay, thực chất là sự thu gọn của năm phân nhánh quan trọng trên cơ thể con người: hai cánh tay, hai chân, đầu. Chân của loài chim cũng vậy, đầu, hai chân, đuôi; cánh bình thường sẽ khép lại, đuôi là phần cuối của cơ thể nhưng lại đưa ra ngoài, bởi đôi cánh thu lại không quan trọng bằng tính cân bằng của đuôi. Cái này gọi là hành động tự nhiên có tính chất tương đương.”

Tôi: “Đúng là chưa từng chú ý đến… có chút thú vị.”

Ông: “Anh có nhớ mấy năm trước lưu truyền một đoạn phim giải phẫu người ngoài hành tinh không? Tôi xem lần đầu đã biết là giả. Anh không chú ý sao? Người ngoài hành tinh bị giải phẫu trong đoạn phim đó có bốn ngón tay. Cái đó sai rồi, bởi trong phim người ngoài hành tinh giống chúng ta, thuộc sinh vật có tổ chức cơ thể, cũng có tứ chi và đầu, nhưng phần trồi ra ngoài thể hiện tứ chi lại bị thiếu một. Giả thuyết đó là thật, vậy chỉ có thể giải thích người ngoài hành tinh bị giải phẫu đó là người bị khuyết tật. Nên tôi xem đã biết đó là giả rồi.”

Tôi: “Ừm, khi về tôi sẽ cẩn thận xem lại lần nữa, thật sự không để ý đến điểm này.”

Ông: “Thật ra hình học Fractal ở đâu cũng có, anh tìm một hạt cát, nhìn kỹ dưới kính hiển vi, sự lồi lõm của hạt cát cũng chính là thu nhỏ của ngọn núi. Con đường viền của bông tuyết thực chất thu nhỏ kết cấu kết tinh một bông tuyết hoàn chỉnh. Hiện nay đã chứng minh được kết cấu bên trong của nguyên tử giống với kết cấu bên trong vũ trụ. Tức là bất kể to nhỏ, các sự vật sẽ không ngừng phân tách theo kết cấu Fractal.”

Tôi nghĩ đến bọt lượng tử.

Ông: “Đợt đó, tôi nghiên cứu cái này, khi ấy rất điên cuồng, tìm tất cả tư liệu để đối chiếu, nào phân nhánh của mạch máu thần kinh, nào kết cấu xương, kết cấu tế bào, tỷ lệ vàng của ốc xà cừ, cuối cùng tôi muốn sụp đổ, cảm thấy đó là một khuôn mẫu không thể phá vỡ, nhưng không hiểu vì sao. Thế là…”

Tôi: “Để tôi đoán, ông bắt đầu lấy tôn giáo và triết học ra để chứng minh, đúng chứ?”

Ông cười: “Không sai, anh nói đúng rồi. Lúc đó tôi tìm một loạt tư liệu về các tôn giáo, thậm chí cả những giáo phái bí mật. Nhưng tôi chưa tìm ra được bất cứ nguyên nhân nào, tất cả đều ẩn dụ, ám thị giả dối, không một cái gì nói được đến điểm ấy… Sau đó tôi phát điên, tâm thần phân liệt. Bởi thời điểm đó quá cố chấp, cả ngày chỉ nghĩ đến một vấn đề. Trong lúc mông lung tôi cảm thấy một loại người có năng lượng ngoài hiểu biết đang thúc đẩy hoặc tạo ra cả thế giới. Con người rất cao quý, nhưng lại có cùng một hình thức với hoa lá cây cỏ, động vật côn trùng, điểm này khiến tôi cảm thấy vô cùng phiền muộn với bản thân và cả nhân loại.”

Tôi: “Có thời điểm nào mọi thứ đi quá giới hạn không?”

Ông: “Có, tôi nhớ rất rõ. Hôm đó tôi tìm một con gà, cẩn thận đo chân của nó, đo cánh của nó, kết quả vẫn giống như vậy. Nhưng khi mệt rồi đứng dậy, tôi phát hiện có một tôi khác vẫn đang ngồi đó đo.”

Tôi: “Ồ? Người khác có nhìn thấy không?”

Ông: “Người khác làm sao nhìn thấy được? Đó là ảo giác của tôi. Về sau, tôi thường xuyên nhìn thấy phần thân của mình ở khắp nơi đang đo đủ các loại đồ vật. Đo xong sẽ chạy lại, mặt mày nặng nề hỏi tôi: Vì sao đều giống nhau như vậy?”

Tôi: “Nghe hơi dọa người đó…”

Ông: “Lúc đó không sợ, chỉ cảm thấy sắp sụp đổ. Tôi nghĩ, đây là hình thức hay mô hình cố định? Thật sự có Thượng đế, có Phật tổ sao? Họ chỉ có một cái thước để tạo ra tất cả sự vật trên đời thôi sao? Tại sao đều giống nhau như vậy?”

Tôi: “Ừm, hoàn toàn rối rắm rồi.”

Ông: “Không chỉ rắc rối mà còn vì chuyên ngành của tôi chính là sinh vật học. Ngay từ ban đầu, tôi vẫn luôn tìm đủ mọi bằng chứng chứng minh con người đặc biệt, ưu tú, thần thánh. Nhưng từ khi ứng dụng hình học Fractal vào sinh vật học, rất nhiều vấn đề tiềm tàng nảy sinh. Ví dụ não bộ của chúng ta rõ ràng đã tiến hóa, nhưng hình thức vẫn không thay đổi, vẫn mang kết cấu thân não, tiểu não và đại não. Tuy thể tích không giống nhau, nhưng tỷ lệ Fractal của thần kinh não người với tỷ lệ Fractal của thần kinh não một con cá không có gì khác biệt. Vì sao điểm này lại không tiến hóa? Lẽ nào kết cấu như vậy đã là tiến hóa hoàn mỹ rồi? Không thể nào. Lúc đó, cả ngày tôi đều nhìn thấy vô số tôi, trong đám đông, trên đường phố, ở khắp mọi nơi đang chăm chủ đo lường. Tôi dẫn con đi vườn thú, thấy một tôi khác đang đo trong chuồng sư tử, tôi sợ đến mức hét to lên Nguy hiểm!… Kết quả thế nào thì anh biết đấy.”

Tôi: “Ừm, có thể tưởng tượng được.”

Ông: “Sau đó tôi đến bệnh viện kiểm tra, uống thuốc… cơ thể luôn trong tình trạng mệt mỏi, còn phải nhập viện gần một năm.”

Tôi: “Ở bệnh viện thời gian đó cũng nhìn thấy phân thân sao?”

Ông: “Rất nhiều, khắp nơi, mỗi ngày đều có rất nhiều phân thân của tôi đến trước mặt tôi đặt câu hỏi: Vì sao đều giống nhau? Có điều, cho dù như vậy tôi vẫn được xuất viện”

Tôi: “Ý? Tại sao bác sĩ lại…”

Ông cười: “Đương nhiên không phải, việc này cần Cám ơn vợ và con tôi. Họ thương tôi, nhất định muốn đón tôi về, con tôi thậm chí còn ngủ ở phòng khách, nhường phòng nó cho tôi. Đến giờ tôi vẫn rất cảm động.”

Tôi: “Ừm, điều này rất quan trọng.”

Ông: “Thật ra cho dù bị tâm thần phân liệt, tôi vẫn biết bản thân đang làm gì, tôi sợ ảnh hưởng đến vợ con, có lúc cảm thấy không ổn, dù đang ăn cơm nửa chừng cũng lập tức bỏ bát xuống chạy về phòng. Đóng cửa che tai ngồi xổm xuống sàn, tự mình vượt qua. Đến khi tôi ra ngoài, vợ và con tôi lại làm như không có chuyện gì xảy ra, nói chuyện cười đùa với tôi. Tôi biết họ đang giúp tôi, vì vậy bình thường tôi cũng nỗ lực khắc chế. Tôi không thích uống thuốc, uống thuốc xong não bộ mơ mơ màng màng, nhưng vẫn phải uống đều đặn, vì không muốn mang phiền phức đến cho họ nữa.”

Tôi: “Nghị lực của ông rất mạnh mẽ.”

Ông: “Không phải nghị lực, mà là tôi không thể phụ lòng họ. Sau đó tôi còn làm phiền đến bạn bè quốc tế nữa, bạn học nước ngoài sau khi nghe chuyện đã tìm đến thăm tôi.”

Tôi: “Không phải mang theo Kinh Thánh đến chứ?”

Ông: “Ha ha, đúng là có mang theo Kinh Thánh đến! Anh ta nói nếu tôi có tín ngưỡng tôn giáo sẽ không xảy ra việc như thế này… Nói chung là muốn tôi gia nhập Thiên Chúa giáo. Tôi biết anh ta có ý tốt, nhưng vẫn không cách nào chấp nhận được.”

Tôi: “Ông có tín ngưỡng tôn giáo không?”

Ông: “Không, đến nay tôi vẫn không có. Nhưng anh ta nói một câu tôi thấy rất có lý.”

Tôi: “Câu gì?”

Ông: “Có một số hiện tượng, nếu sử dụng mọi tri thức khoa học vẫn không thể giải thích được, vậy đối với những giải thích phi khoa học, đừng chỉ nhìn bề ngoài mà cho rằng đó là vớ vẩn hay khác thường. Bởi đó rất có thể là đáp án thật sự. Nhưng quá trình tìm bằng chứng nhất định phải chú ý cẩn thận, không nên xốc nổi.”

Tôi: “Rất tuyệt, rất có lý.”

Ông: “Câu nói này tôi đã rất ghi nhớ.”

Tôi: “Thời điểm đó ông… bị bệnh bao lâu rồi?”

Ông: “Lúc đó tôi đã mắc chứng tâm thần phân liệt hai năm rồi. Lúc tuyệt vọng tôi cảm thấy có lẽ bản thân sẽ mãi như vậy.”

Tôi: “Sắp đến bước ngoặt rồi đúng không?”

Ông: “Vẫn chưa đến, hai năm tiếp theo cũng không có gì để kể, vẫn trong tình trạng như vậy thôi, tôi sẽ nói tới bước ngoặt mà anh chờ đợi.”

Tôi cười.

Ông: “Lần phát bệnh cuối cùng đó, gần như là giai đoạn nặng nhất, nó khiến người ta tưởng không thể chịu đựng nổi. Vô số tôi, vượt qua bờ tường, vượt qua cửa, từ bên ngoài cửa sổ chạy đến nói với tôi: ‘Vì sao đều giống nhau?’ Tôi bịt tai lại, co vào góc tường, nhưng những tôi kia cứ chạy vào đầu tôi, hét câu đó vào tai tôi, đầu tôi ong ong lên, tôi đã nghĩ: Tự tử cho xong, một phát kết thúc tất cả.”

Tôi: “… Quả khổ sở rồi.”

Ông: “Đúng vậy, cho đến buổi tối ngày hôm đó. Tình trạng ấy lại bắt đầu, tôi ngồi xổm trong góc tường, những âm thanh càng lúc càng lớn, càng lúc càng nhiều. Vào lúc tôi đau đến không muốn sống nữa, đột nhiên một âm thanh như tiếng sấm rền vang lên bên tai tôi, hét lên một câu ‘Đây chính là đáp án đó!’ Tôi cảm giác như có người thật sự hét vào tai mình, bởi lúc đó tôi chấn động đến mức tay chân run rẩy.”

Tôi chú ý đến biểu cảm hơi kỳ lạ của ông.

Ông: “Tôi sững một lúc lâu, đột nhiên hiểu ra. Cuối cùng tôi đã hiểu ra! Sau đó không kìm được mà cười lớn, vợ và con tôi sợ phát khiếp, vội vàng xông vào, tôi kích động đến trước mặt họ, ôm hai mẹ con và bật khóc lớn: Tôi tìm ra rồi, tôi trở về rồi.”

Tôi kìm chế cảm xúc kích động của mình, nhìn ông ta.

Ông: “Vào khoảnh khắc đó, tất cả phân thân của tôi đều biến mất, cũng không còn bất cứ âm thanh nào, tôi biết tôi thật sự đã tìm thấy rồi.”

Tôi: “Tôi rất hy vọng ông có thể nói cho tôi biết!”

Ông ta bình tĩnh nhìn tôi: “Ngựa có thể chạy rất nhanh, cá có thể bơi rất sâu, chim có thể bay rất cao, đó đều là đặc điểm của chúng, bởi vì sao? Ngựa chạy rất nhanh, nhưng ngựa sẽ không đi hỏi khắp nơi vì sao bản thân mình lại chạy rất nhanh; cá bơi rất sâu, nhưng cá sẽ không đi khắp nơi tìm đáp án vì sao mình bơi rất sâu; chim có thể bay lượn trên bầu trời, nhưng chim sẽ không thắc mắc vì sao mình có thể bay được cao như vậy. Tôi là người, tôi không nhanh như vậy, không sâu như vậy, không cao như vậy, nhưng tôi có thể đi tìm, đi theo đuổi cải vì sao đó. Thực chất, đây chính là sự khác biệt của loài người, nó nằm ở trái tim.”

Tôi:…

Ông: “Tôi đã hiểu ra được rất nhiều điều. Chuyện sinh tử không quan trọng, quan trọng là tôn trọng sinh mệnh của chính mình. Sinh mệnh có cao quý hay không cũng không quan trọng bằng việc tôn trọng sự tồn tại của bản thân. Khi bản thân vẫn còn sinh mệnh, vẫn còn tồn tại, sẽ mang theo trái tim của con người, không ngừng đi tìm đáp án. Có đáp án hay không không quan trọng, quan trọng là bản thân có niềm hy vọng. Còn nhớ món quà cuối cùng trong chiếc hộp Pandora không?”

Tôi: “Hy vọng.”

Ông cười: “Không sai, chính là cái này. Luôn hoài nghi, luôn đặt ra câu hỏi tại sao thì có vấn đề gì? Đừng vì thế mà đau khổ hay bất an, bởi con người chính là như vậy, có một trái tim đầy ắp sự hiếu kỳ, mong chờ, hy vọng, mãi mãi không ngừng nghỉ.”

Trong tim tôi có một nút thắt được gỡ bỏ.

Lúc chuẩn bị rời đi, tôi hỏi Ông: “Sau khi khỏi bệnh ông cảm thấy thế nào?”

Ông không trực tiếp trả lời: “Anh có tín ngưỡng tôn giáo không?”

Tôi: “Ngại quá, tôi không có…”

Ông: “Không có gì phải ngại, tôi cũng không có, nhưng tôi muốn mượn một câu trong Tân ước, chính là đáp án của câu hỏi vừa rồi của cậu. Câu cuối cùng trong Phúc âm Gioan chương thứ chín đoạn thứ hai mươi lăm” Ông cười láu lỉnh, không trực tiếp nói với tôi.

Ra khỏi cửa tôi lập tức gửi tin nhắn cho một người bạn khá am hiểu về tôn giáo, nhờ cô ấy giúp tôi tìm. Một lúc sau cô ấy trả lời tin nhắn của tôi:

“Phúc âm Gioan chương thứ chín đoạn thứ hai mươi lăm nguyên văn: He answered: Whether he be a sinner or no, I know not: one thing I know, that, whereas I was blind, now I see.” (Anh ta trả lời: Tôi chẳng biết hắn có phạm tội hay không, tôi chỉ biết một điều, trước đây tôi bị mù còn hiện tại tôi có thể thấy rõ.)

“Whereas I was blind, now I see.”

“Trước đây tôi bị mù còn hiện tại tôi có thể thấy rõ.”