Nhà Giả Kim – Paulo Coelho

Review sách NHÀ GIẢ KIM (Huệ Trần)

LẮNG NGHE TRÁI TIM MÌNH … LẦN NỮA.

Trước tết, mình mang theo vài cuốn sách về quê. Chợt lại không muốn đọc cho lắm, ngó kệ sách nhỏ trong phòng, với lấy cuốn sách Nhà Giả Kim, một cuốn sách mình đã đọc từ nhiều năm trước. Chợt cảm thấy rằng đây có lẽ là lúc phù hợp để mình đọc lại cuốn sách này một lần nữa…

Cuốn sách là hành trình cậu bé Santiago đi tìm kho báu, vận mệnh của chính mình. Được viết bởi tác giả Paulo Coelho – Một nhà văn nổi tiếng người Brazil, chính ông cũng là một minh chứng, một người đã đi theo tiếng gọi của trái tim mình và đi hết con đường mà vận mệnh đã dành cho ông, trở thành một nhà văn.

Đi cùng cậu bé Santiago trong hành trình ấy, mình nhận ra những suy tư của cậu khi đứng trước các sự lựa chọn, nó giống chính mình tới không ngờ, như thể thông qua cậu, mình đã có cơ hội đối diện với cảm xúc của chính mình vậy: có lo lắng, sợ hãi; có đắn đo, không biết đấy có phải là lựa chọn tốt nhất cho mình hay không, không biết bản thân mình có kiên trì đi được đến cùng con đường mà mình đã chọn hay không; hay thậm chí rồi khi đối diện với cả cái chết trước mắt, liệu bản thân mình có hối hận về những sự lựa chọn ấy???

Liệu những suy tư ấy có phải những suy tư mà tất cả chúng ta đều phải đối diện? Có lẽ chỉ có chính bản thân mỗi người mới trả lời được câu hỏi này.

Hành trình ấy của cậu bé Santiago sẽ bắt đầu như thế nào?

Từ một cậu bé dường như đã được định rằng sẽ trở thành một linh mục theo nguyện vọng của cha mẹ cậu, nhưng rồi cậu biết trái tim mình không muốn sẽ trở thành một linh mục.

Cậu muốn đi đây đi đó.

Dẫn đến lựa chọn đầu tiên mà cậu, lúc chỉ mới là một cậu nhóc 16 tuổi phải đưa ra. Đấy chính là chọn lựa giữa việc trở thành một linh mục được tôn trọng, một điều hãnh diện cho gia đình với một bên là trở thành cậu bé chăn cừu vô danh nhưng lại được đi đây đi đó.

Cậu đã chọn trở thành cậu bé chăn cừu.

Khi thành cậu bé chăn cừu, cậu đi đây đi đó, ham mê những cuốn sách mà cậu cứ đọc rồi đổi được trên từng chuyến đi của mình. Cậu cũng đã học được rất nhiều từ bầy cừu của mình, dần dần gắn kết với chúng, … . Cứ ngỡ cậu sẽ vẫn là chú bé chăn cừu nọ và sẽ tới để tỏ tình với con gái của một nhà buôn ở cái thành phố nhỏ mà bốn ngày nữa cậu và lũ cừu sẽ đến.

Nhưng rồi cậu có một giấc mơ kì lạ.

Cậu mơ mình tìm thấy một kho báu.

Chính giấc mơ cứ lặp lại ấy thôi thúc cậu lần đầu gặp mụ già Di Gan để giải mã giấc mơ, để rồi vô tình gặp và nói chuyện với ông già tự nhận mình là vua xứ Salem. Rồi cuối cùng cậu quyết định bán bầy cừu và bắt đầu hành trình đi tìm kho báu của mình.

Cậu không biết rằng đấy sẽ là một hành trình thật dài.

Trong hành trình ấy, cậu gặp ai? Cậu sẽ học được những gì ngoài những điều mà cậu đã học được từ bầy cừu và những chuyến đi trước đây? Và điều gì đã thực sự dẫn dắt cậu tin và đi theo những sự lựa chọn tiếp theo của mình,…?

Lần đọc lại cuốn sách này, thực sự khiến mình biết rằng: lắng nghe và nói chuyện với trái tim mình là một hành trình suốt cả cuộc đời, nó không bao giờ được chấm dứt.

Lắng nghe, trò chuyện với con tim mình hàng ngày, lắng nghe những ngôn ngữ không lời,.. dù nó chúng có dẫn ta đi vòng bao nhiêu lần đi chăng nữa.. nhưng nó sẽ không bao giờ quên đích đến của ta như đoàn người cùng cậu bé Santiago đã vòng qua biết bao con đường trên sa mạc để đến đích vậy.

Khi trái tim nói rằng nó buồn, hãy để giọt nước mắt an ủi nó. Khi nó vui, hãy cười với nó bằng đôi mắt trong veo…

Và có rất nhiều điều đọng lại ở mình trong lần đọc này, muốn được chia sẻ những điều ấy với mọi người, đấy không chỉ là về cuốn sách, mà còn về chính bản thân mình.

Nếu thực sự yêu thích cuốn sách và muốn trải nghiệm trọn vẹn cuốn sách trước khi lắng nghe cảm nhận của ai khác, sẽ phù hợp hơn nếu bạn tìm đọc cuốn sách rồi quay lại bài viết này của mình vào một lúc cảm thấy thích hợp. Còn nếu bạn đã đọc và muốn lắng nghe thêm một chút cảm nhận của một người bạn cũng đã đọc cuốn sách này thì những dòng tiếp theo đây chỉ đơn giản là những điều mình muốn được trò chuyện cùng mọi người. Mình tin rằng cuốn sách này khá là quen thuộc với rất nhiều bạn đọc.

Hành trình được khởi đầu từ một giấc mơ được lặp lại.

Một điều mình đã nhận ra đấy là dường như mọi thứ mà ta hay gọi là đam mê hay mơ ước hay vận mệnh,… tất cả hầu như thường bắt đầu chỉ bằng một cách nhỏ bé như thế.

Chỉ khi nào ta quyết định đi theo nó, thì dần dần nó lớn lên, như cùng ta trưởng thành và rồi ta sẽ tìm thấy được những điều thực sự ý nghĩa với mình, với cuộc sống của mình, và rồi đến lúc chính nó sẽ hình thành con đường phía trước cho ta nhìn thấy, cho ta biết vận mệnh của ta.

Đấy thực sự cũng là niềm tin khá sâu từ lâu trong mình, một đứa khá lì lợm, vẫn luôn nghe theo chính mình để tìm ra lựa chọn phù hợp nhất cho bản thân.

Nhưng … không có nghĩa rằng bản thân mình đã có thể luôn vững tin không chút do dự nào vào những gì mình chọn lựa.

Sai cũng có, nhiều là đằng khác. Đúng ra là mình đã đi vòng quanh nhiều lắm. Tới mức đã có một thời gian mình không dám tin vào chính mình nữa…. mình đã khựng lại, mình không dám bước tới cũng không dám quay đầu nhìn lại những gì mình đã lựa chọn và trải qua.

Cảm giác ấy, thời gian ấy, là một điều vô cùng khó khăn đối với mình.

Thẳng thắn thì không hẳn bây giờ mình đã xóa bỏ được hết những nuối tiếc về khoảng thời gian và công sức mà mình đã chạy vòng vòng không rõ đích đến như vậy. Nhưng giờ có lẽ mình đã từ từ học được cách bình tĩnh lại hơn, bình tâm lại hơn trước nhiều. Mình hiểu rằng đấy thực sự là con đường mà mình phải trải qua để có được mình của bây giờ, nó chứa đủ những bài học mà mình cần học… Chỉ đơn giản là thế.

Mình dần dần quay lại nhìn vào chính mình, tiếp tục tự đặt cho mình những câu hỏi. Và vẫn vậy, vẫn tự đi tìm câu trả lời.

Mình hiểu rằng đấy là cách duy nhất có thể giúp mình.

Không ai có thể giúp được mình trong bước đầu đi tìm vận mệnh của chính mình. Chỉ khi từ chính bản thân nỗ lực thật nhiều, lắng nghe thật nhiều, và rồi đưa ra lựa chọn.

Lựa chọn sẽ đi theo điều mà bản thân tin tưởng.

Sau đó, những người giúp đỡ ta mới dần dần xuất hiện. Những người thầy, những người đi trước, những người cho ta những lời khuyên, lời chỉ dẫn để ta mạnh mẽ hơn tiến về phía trước…. nhưng chính lúc này mình cũng cần vững tâm hơn. Bởi sẽ luôn có những khó khăn, thử thách trên hành trình ấy.

Có một nhân vật mà lần đọc lại này đọng lại cho mình rất nhiều cảm xúc, suy nghĩ về sự lựa chọn của ông.

Đấy chính là ông chủ tiệm pha lê. Mong ước của ông là được làm tròn bổn phận cuối cùng của một người Hồi giáo, một lần vượt sa mạc hành hương đến Mekka, nơi còn xa hơn kim tự tháp mà Santiago đang đến để tìm kho báu rất nhiều lần. Nhưng, dù ông đã có thể thực hiện hóa nó, ông lại lựa chọn để mong ước cuối cùng của mình mãi mãi dang dở ở đó.

Vì sao ư?

Vì ông tin rằng chỉ khi cứ mơ về nó như thế, ông mới có động lực để tiếp tục sống quãng đời còn lại của mình.

Chỉ đến khi gặp và nhìn thấy những gì mà Santiago đã mang đến cho cửa hàng pha lê của ông trong khoảng thời gian cậu làm việc ở đây. Ông mới thực sự thừa nhận là mình đã đau khổ vì sự lựa chọn của chính mình như thế nào.

Một trích đoạn này của ông có thể bộc lộ sự đau đớn tận cùng …

“Cậu đúng là phước lành Thượng đế ban cho ta. Ngày nay ta mới hiểu nếu cự tuyệt thì phước lành sẽ thành mối họa. Ta thật không còn mong ước gì cho đời mình nữa. Nhưng cậu lại ép ta nhìn thấy sự giàu sang phú quý và vô vàn chân trời mới lạ ta chưa hề biết. Bây giờ thấy những thứ ấy rồi và thấy cả khả năng vô hạn của chính ta nữa thì ta lại cảm thấy mình khốn khổ hơn biết bao vì biết rằng nếu muốn thì sẽ được, thế mà ta lại không muốn.” …

Biết rằng nếu muốn thì sẽ được, thế mà ta lại không muốn …

Trong những ngày tháng mất phương hướng, mình thực sự đã không biết con đường mình đang đi sẽ dẫn mình tới đâu, liệu rồi nó có thực sự có ý nghĩa gì với mình hay không,… và khi nghe từng lời một người đã đi gần hết quãng đời mình nói những điều ấy, mình thực sự có thể tưởng tượng được cảm giác khi biết bản thân có thể nhưng lại không làm nó đau đớn như thế nào… Và cái cảm giác khi chính bản thân ông phải thừa nhận điều đó. Thừa nhận rằng ông, một người đã không còn có thể thực hiện được điều ý nghĩa nhất cuộc đời mình nữa, thừa nhận bản thân ông đã từng có thể thực hiện được nó, nhưng cũng là chính ông đã từ chối nó.

Không ai có thể biết cảm giác hối hận đó sẽ đau khổ thế nào một khi nó đã thực sự diễn ra với chính mình cả…

Chỉ có những ai can đảm mới đi trọn hành trình của mình.

Đấy là vô số những thử thách mà Nhà luyện kim đan đã buộc Santiago phải vượt qua trước khi thực sự đi cùng cậu tiếp tục băng qua sa mạc, giúp cậu tiến gần hơn đến với kho báu của cậu.

Cuối cùng, Santiago hoàn thành con đường của mình. Và cậu đã tìm thấy kho báu thực sự của mình. Mặc dù có nhiều lúc dường như cậu muốn dừng lại. Không chỉ vì những khó khăn, thử thách mà còn có lúc, vì cậu ngỡ rằng bản thân đã tìm thấy hạnh phúc của đời mình…

Thường thì khi gặp khó khăn chúng sẽ dẫn ta tới việc muốn dừng lại con đường của mình, hóa ra đấy không phải là những lý do duy nhất. Mà có lúc điều khiến ta muốn dừng lại chính là lúc ta tưởng chừng như đã tìm thấy điều hạnh phúc nhất. Khi đó ta muốn dừng tất cả hành trình lại để giữ lấy hạnh phúc ấy.

Nhưng thực sự nhìn sâu vào bên trong, sau này ta sẽ biết rằng có một điều gì đó mà ta đã bỏ lỡ, ta chưa đi trọn con đường của mình, nó sẽ còn ở trong đầu ta mãi mãi. Và một lúc nào đó, nó khiến ta đau khổ.

Có thể ta sẽ chấp nhận và che dấu nó, như người chủ tiệm bán pha lê kia. Nhưng rồi ta luôn biết ta sẽ đau khổ, và một lúc nào đó ta phải thừa nhận.

Như những điều mà Nhà luyện kim đan đã nói với Santiago vậy:

“Nếu lúc đấy cậu dừng lại vì người mình yêu, có lẽ cuộc sống của cậu sẽ vẫn ổn, vì đấy là tình yêu thực sự của cậu dành cho người con gái ấy, và người con gái ấy cũng chính là người dành cho cậu. Nhưng rồi… cậu sẽ vẫn mang trong lòng mình một điều gì đó, và nó dần dần có thể giết chết niềm vui hàng ngày của cậu, giết chết tình yêu cậu dành cho cô gái ấy bởi sự thất vọng mà cậu nhận ra ở chính bản thân mình.”

Và đây là câu nói nhà luyện kim đan đã gửi gắm tới cậu:

“Cậu phải hiểu rằng tình yêu không bao giờ ngăn cản ai theo đuổi vận mệnh của mình cả.”
…
Một điều tình cờ khi đọc lại cuốn sách Nhà Giả Kim này ở một thời điểm mình vẫn còn nhiều câu hỏi, nhiều suy tư cần giải đáp và lựa chọn. Phần nào cuốn sách giúp mình lại một lần nữa có thể bình tâm, lắng nghe, và trò chuyện với trái tim mình một cách thẳng thắn, để rồi cùng nó tìm ra được sự lựa chọn cho chính mình.

Thực sự thông điệp ý nghĩa mà cuốn sách này mang lại thì còn rất nhiều, có lẽ một dịp nào đó, mình sẽ chia sẻ thêm. Bởi có lẽ đây là một bài điểm sách đã quá dài, chứa cả những suy tư của chính mình hiện tại. Nhưng bản thân thực sự mong rằng những chia sẻ của mình sẽ hữu ích cho ai đó đang muốn nghe và tìm đọc cuốn sách này, hay đang có ý muốn đọc lại cuốn sách này. Để những ngày đầu năm này, ta có thể nhìn thẳng vào những điều đang chờ đợi tất cả chúng ta thực hiện ở một năm phía trước…

Cảm ơn đã lắng nghe cùng Nấm tới những dòng chia sẻ cuối cùng này.

Chúc cho chúng ta đều sẽ tìm ra kho báu của chính mình!

Bài hát Con đường Santiago, một bài hát của ca sĩ Lê Cát Trọng Lý lấy cảm hứng từ chính câu chuyện trong cuốn sách này, xin được chia sẻ nó với mọi người.