Ngàn Mặt Trời Rực Rỡ - Khaled Hosseini - Chương 2.3
Một ngày sau hôm Najibullah đầu hàng, Mammy ra khỏi giường và thành một người đàn bà khác hẳn. Lần đầu tiên trong vòng năm năm kể từ khi Ahmad và Noor trở thành shaheed, bà không mặc đồ đen nữa. Bà khoác một tấm áo dài vải lanh màu xanh cô ban với những chấm hoa tròn màu trắng. Bà lau các cửa sổ, quét sàn nhà, đón khí vào nhà và tắm một lúc lâu. Giọng bà cứ rổn rảng vô cùng phấn khởi.
“Chuẩn bị có một bữa tiệc,” bà tuyên bố. Bà sai Laila đi mời hàng xóm. “Nói với họ rằng chúng ta sẽ có một bữa trưa thịnh soạn vào ngày mai!”
Ở trong bếp, bà đứng hai tay chống nạnh, nhìn quanh và trách yêu, “Con đã làm gì với cái bếp của mẹ thế hả Laila? Wooy. Tất cả mọi thứ đều không còn ở chỗ cũ.”
Bà bắt đầu di chuyển xoong nồi loanh quanh, điệu bộ màu mè, như thể bà đang tuyên bố lại chủ quyền, lấy lại lãnh địa của mình, khẳng định rằng bây giờ bà đã trở lại. Laila tránh ra để bà làm. Thế là tốt nhất. Lúc Mammy có hứng bà có thể cũng sẽ bất trị y như lúc bà đang nổi điên lên. Với sức lực tưng bừng, Mammy chuẩn bị cho các món: xúp aush nấu đậu và thì là khô, kofta, mantu hấp hơi nóng trộn sữa chua và rắc bạc hà lên trên.
“Con tỉa lông mày phải không?” Mammy vừa hỏi vừa mở một bao tải gạo lớn cạnh cái bàn bếp.
“Chỉ một chút thôi ạ.”
Mammy đổ gạo từ cái bao sang một xoong nước to màu đen. Bà xắn tay áo và bắt đầu vo gạo.
“Tariq thế nào?”
“Bố cậu ấy bị bệnh,” Laila nói.
“Bao nhiêu tuổi rồi nhỉ?”
“Con không biết. Có lẽ sáu mươi tuổi, con đoán thế.”
“Ý mẹ hỏi Tariq kia.”
“Ồ. Mười sáu.”
“Cậu ấy là một cậu bé tốt đấy. Con có nghĩ thế không?” Laila nhún vai.
“Thực ra cũng chẳng còn là một cậu bé nữa rồi, phải không? Mười sáu. Sắp trở thành một người đàn ông rồi. Con có nghĩ thế không?”
“Mẹ đang ám chỉ điều gì thế, Mammy?”
“Chả có gì,” Mammy nói, mỉm cười vẻ ngây thơ. “Chả có gì cả. Chỉ là con… À, không. Tốt hơn là mẹ không nên nói.”
“Con thấy là mẹ muốn nói đấy,” Laila nói, cáu tiết bởi sự trêu chọc lòng vòng này.
“Được rồi.” Mammy nắm tay vào thành xoong. Laila nhận ra một vẻ không tự nhiên, gần như là diễn tập, cái cách mà bà nói “Được rồi” và nắm hai bàn tay. Cô sợ sắp sửa có một bài diễn thuyết.
“Đó là chuyện khi còn nhỏ các con chơi đùa bên nhau. Không có gì có hại cả. Như thế thật hay. Nhưng bây giờ. Bây giờ. Mẹ thấy là con đã mặc áo ngực rồi Laila.”
Laila bị bắt quả tang.
“Và dù sao con cũng nên nói cho mẹ biết, về cái áo ngực ấy. Mẹ đã không biết. Mẹ thất vọng vì con đã không nói với mẹ.” Nhận thấy mình đang có ưu thế, Mammy gia tăng sức ép. “Dù sao, chuyện này cũng không phải về mẹ hay về cái coóc-xê. Nó là về con và Tariq. Nó là con trai, con thấy đấy, và như thế, sao nó phải quan tâm tới chuyện danh tiếng? Nhưng đối với con? Danh tiếng của một cô gái, đặc biệt là một cô gái xinh đẹp như con, là một thứ rất mỏng manh, Laila ạ. Giống như một con chim yểng ở trong tay con. Lỏng tay buông thì nó sẽ bay đi mất.”
“Thế còn tất cả những trò trèo tường, lẻn trốn trong vườn với Babi của Mammy thì sao?” Laila hỏi lại, sung sướng với sự phản đòn mau chóng của mình.
“Bọn ta là anh em. Và chúng ta đã cưới nhau. Còn cậu đó đã cầu hôn con chưa?”
“Cậu ấy là một người bạn. Một rafiq. Chuyện của chúng con không phải thế,” Laila nói giọng biện hộ và không mấy thuyết phục. “Cậu ấy giống như một người anh trai của con,” cô bé thêm vào một cách sai lầm. Và cô biết mình đã sai, thậm chí trước cả khi mặt Mammy tối sầm lại.
“Cậu ta không phải thế,” Mammy nói thẳng thừng. “Con không được so sánh thằng bé một chân con ông thợ mộc đó với các anh của con. Không có ai như các anh của con cả.”
“Con không nói rằng cậu ấy… Đó không phải là điều con định nói.”
Mammy thở dài và nghiến chặt hàm răng.
“Dù sao,” bà lại tiếp tục, nhưng lần này không với vẻ ý tứ như một phút trước đây, “điều mẹ muốn nói là nếu con không cẩn thận thì người ta sẽ bàn tán đấy.”
Laila mở miệng định nói. Không phải là Mammy không có lý. Laila biết rằng những ngày ngây thơ, hồn nhiên được tự do trên đường phố với Tariq đã qua đi. Bây giờ thỉnh thoảng Laila đã bắt đầu cảm thấy sự khác lạ khi hai đứa đi cùng nhau tới chỗ đông người. Cái cảm giác bị người ta nhìn ngó, soi mói và thì thầm với nhau mà Laila chưa từng cảm thấy trước kia. Và có một điều cốt yếu mà thậm chí đến lúc này cô vẫn chưa nghĩ tới: Cô đã phải lòng Tariq. Một cách khôn cưỡng và tuyệt vọng. Khi anh ở gần, cô không thể gạt đi được những ý nghĩ đáng hổ thẹn về tấm thân gầy, không quần áo của anh quấn lấy thân cô. Buổi tối, nằm trên giường, cô tưởng tượng cảnh anh đang hôn lên bụng mình, tự hỏi mình về sự mềm mại của đôi môi anh, về cảm giác của đôi tay anh trên cổ, trên ngực, trên lưng mình và thấp hơn nữa. Khi nghĩ về Tariq theo cách đó, cô thấy thật tội lỗi, nhưng cũng có những cảm giác kỳ lạ và ấm áp lan tỏa từ bụng cô lên trên, cho tới khi mặt cô ửng hồng.
Không. Mammy có lý. Thực ra, có lẽ còn có lý hơn cô biết. Laila ngờ rằng, đã có vài người, nếu không phải là hầu hết hàng xóm đã tán chuyện về cô và Tariq. Laila đã nhận ra những cái cười ranh mãnh, đã để ý thấy những lời thì thào của hàng xóm gọi họ là một đôi. Chăng hạn, một ngày nọ, khi cô và Tariq đang đi cùng nhau trên đường phố thì tình cờ gặp Rasheed, người thợ đóng giày, với cô vợ mặc burqa của ông ta, Mariam. Khi đi ngang qua hai người, Rasheed nói đầy châm chọc, “Chẳng phải đó là Laili và Majnoon sao,” ý bóng gió tới đôi tình nhân bất hạnh trong một bài thơ tình nổi tiếng của Nezami ở thế kỷ mười hai – một phiên bản tiếng Farsi của Romeo và Juliet, Babi đã nói như vậy, dù ông thêm vào rằng Nezami đã viết câu chuyện về đôi tình nhân bất hạnh này trước cả bốn thế kỷ so với Shakespeare.
Mammy có lý.
Điều giày vò Laila là Mammy không có quyền để nói thế. Nếu Babi là người đưa ra vấn đề thì lại là chuyện khác. Nhưng còn Mammy? Tất cả những năm tháng tách biệt, tự giam mình đó của bà, chẳng hề quan tâm Laila đi đâu, gặp ai và suy nghĩ gì… Thật không công bằng. Laila cảm thấy như thể cô chẳng hơn gì những thứ xoong chảo đó, những thứ người ta có thể lờ đi, rồi lại quay lại khẳng định chủ quyền một khi có hứng thú.
Nhưng ngày hôm đó là một ngày tuyệt vời, một ngày quan trọng đối với tất cả bọn họ. Không nên để cho những cái nhỏ nhặt làm hỏng nó. Với suy nghĩ đó, Laila để cho nó qua đi.
“Con hiểu ý mẹ,” cô nói.
“Tốt!” Mammy nói. “Thế là mọi việc đã được giải quyết. Bầy giờ thì xem Hakim ở đâu nhỉ? Ở đâu, ôi, ông chồng bé nhỏ đáng yêu của tôi ở đâu?”
—★—
Đó là một ngày nắng rực rỡ, bầu trời không một gợn mây, thật là một ngày tuyệt hảo cho tiệc tùng. Cánh đàn ông ngồi trên những chiếc ghế xếp ọp ẹp ở trong sân. Họ uống chè, hút thuốc và chuyện trò tếu táo ầm ĩ về kế hoạch của lực lượng Chiến binh Hồi giáo. Laila đã được nghe Babi nói sơ sơ về cái kế hoạch đó: Afghanistan giờ đây được gọi là Nhà nước Hồi giáo Afghanistan. Một Hội đồng Thánh chiến Hồi giáo được thành lập ở Peshawar bởi một vài nhóm Chiến binh Hồi giáo và nằm dưới sự lãnh đạo của Sibghatullah Mojadidi sẽ quán xuyến mọi việc trong vòng hai tháng. Sau đó nó sẽ được tiếp tục bởi một hội đồng lãnh đạo do Rabbani đứng đầu, người sẽ tiếp quản vị trí này trong vòng bốn tháng. Trong sáu tháng đó, một loya jirga* sẽ được thành lập, một hội đồng lớn bao gồm những nhà lãnh đạo và những người lớn tuổi, họ sẽ hình thành một chính phủ lâm thời và nắm giữ quyền lực trong vòng hai năm, hướng tới tuyển cử dân chủ.
Một người đàn ông đang quạt những xiên thịt cừu xèo xèo trên một cái lò nướng tạm. Babi và bố của Tariq đang chơi cờ dưới bóng mát một cây lê già. Gương mặt họ đầy vẻ tập trung. Tariq cũng ngồi ở bàn cờ, xem ván cờ rồi sau đấy lắng nghe những bàn tán về chính trị từ bàn bên cạnh.
Cánh đàn bà tụ tập ở phòng khách, ở hành lang và ở trong bếp. Họ vừa bế con vừa tán chuyện, vừa lắc hông một cách tài tình né tránh bọn trẻ con đang lùa nhau chạy huỳnh huỵch xung quanh nhà. Một bài ghazal của Ustad Sarahang đang phát ra om sòm từ đài cát xét.
Laila ở trong bếp, đang cùng với Giti làm một bình dogh*. Giti không còn hay xấu hổ hoặc nghiêm trọng như trước nữa. Khoảng một vài tháng trở lại đây, vẻ cau có thường trực đã biến mất trên trán cô bạn. Dạo này cô cười thoải mái và thường xuyên hơn và Laila thấy ở đó có một vẻ gì lả lơi. Cô cũng đã vứt bỏ cái đuôi ngựa tẻ nhạt, để tóc dài ra và thêm vào mấy dải tóc màu đỏ. Laila cuối cùng cũng biết được rằng động lực thúc đẩy những thay đổi đó là một chàng trai mười tám tuổi, Giti đã phát hiện ra anh ta đang để ý mình. Tên anh ta là Sabir, thủ môn trong đội bóng đá của anh trai Giti.
“Ôi, anh ấy có điệu cười đẹp lắm, và mái tóc đen dày, dày chừng này!” Giti khoe với Laila. Tất nhiên là không ai biết họ để ý đến nhau. Giti đã bí mật gặp chàng trai hai lần để uống trà, mỗi lần mười lăm phút, ở một quán trà nhỏ nằm ở Taimani, đầu kia thành phố.
“Anh ấy sẽ cầu hôn tớ, Laila ạ! Sớm thì có thể vào ngay mùa hè này. Cậu có tin không? Tớ thề là tớ không tài nào không nghĩ về anh ấy.”
“Thế còn chuyện học hành thì sao?” Laila hỏi. Giti nghiêng đầu và nhìn cô một cái nhìn kiểu như Chúng ta đều biết mà.
Hasina vẫn thường nói, Khi chúng ta hai mươi tuổi, Giti và tớ, mỗi đứa bọn tớ đã cho ra lò bốn, năm đứa trẻ con rồi. Nhưng cậu, Laila ạ, cậu sẽ làm cho hai đứa ngu ngốc chúng tớ tự hào. Cậu sẽ trở thành người có tên tuổi. Tớ biết rằng một ngày nào đấy, tớ sẽ cầm một tờ báo và thấy hình cậu ở trang đầu.
Giti giờ đang đứng bên cạnh Laila và thái dưa chuột, với một vẻ mơ mộng, lãng đãng, xa xôi trên khuôn mặt.
Mammy ở gần đấy, trong bộ váy áo mùa hè rực rỡ, đang bóc trứng luộc với Wajma, bà đỡ của Laila, và mẹ của Tariq.
“Tôi sẽ đến gặp Thủ lĩnh Massoud với tấm hình của Ahmad và Noor,” Mammy nói điều đó với Wajma và bà này gật đầu, cố tỏ ra hứng thú và chân thành.
“Chính ông ấy là người đã coi sóc việc chôn cất. Ông ấy đã cầu nguyện tại mộ của chúng. Đó sẽ là biểu hiện của sự cám ơn cho sự chu tất của ông ấy.” Mammy đập một quả trứng luộc nữa. “Tôi nghe nói ông ấy là một người thấu hiểu, một người cao quý. Tôi nghĩ ông ấy sẽ cảm kích trước hành động này.”
Xung quanh họ, những người phụ nữ liên tục ra vào bếp, mang theo bát đựng qurma, đĩa masiawa, bánh mì và bày tất cả trên tấm sofrah trải ở nền phòng khách.
Thi thoảng, Tariq lại thong thả đi vào. Anh nhặt cái này, cắn cái kia.
“Đàn ông không được phép ở đây,” Giti nói.
“Đi ra, đi ra, đi ra,” Wajma gào lên.
Tariq mỉm cười với những lời đuổi trêu của đám phụ nữ. Dường như anh không để ý gì đến việc mình không được chào mừng ở nơi này, việc anh làm vẩn bầu không khí của đàn bà này với nụ cười nửa miệng và sự bất kính của đàn ông.
Laila cố hết sức để không nhìn anh, không để cho những người đàn bà này có thêm cơ hội buôn chuyện. Bởi thế cô cứ cụp mắt xuống và không nói gì với anh, nhưng cô lại nhớ về một giấc mơ cô đã mơ vài đêm trước, về gương mặt của anh và của cô bên cạnh nhau ở trong gương, dưới một tấm mạng mềm màu xanh. Và những hạt gạo rơi xuống từ tóc anh, nảy trên mặt kính thành từng chuỗi.
Tariq với sang lấy một miếng thịt bê nấu với khoai tây.
“Ho bacha!” Giti đánh vào mu bàn tay anh. Dù sao Tariq cũng đã lấy được nó và cười lổn.
Bây giờ anh đã cao hơn Laila đến mấy phân. Anh đã cạo râu. Gương mặt anh gầy hơn, có phần góc cạnh hơn. Vai anh nở nang hơn. Tariq thích mặc quần có ly, đi giày đen bóng và mặc áo ngắn tay khoe hai cánh tay nổi lên những cơ bắp mới – quà tặng của những quả tạ gỉ sét mà hằng ngày anh nâng ở trong sân nhà mình. Gương mặt anh gần đây đã có thêm những nét ngỗ ngược vui vẻ. Anh cũng có thêm một chút e dè, cái đầu hơi nghiêng về một bên khi nói chuyện và hàng lông mày nhướng lên mỗi khi cười. Anh để tóc và đã nhiễm thói quen hất mớ tóc bồng bềnh một cách thường xuyên và không cần thiết. Nụ cười nửa miệng cũng là một thú mới nữa.
Lần cuối cùng Tariq bị đuổi ra khỏi bếp, mẹ anh bắt gặp Laila liếc trộm anh. Trái tim Laila nhảy múa trong ngực và đôi mắt cô bối rối vẻ tội lỗi. Cô vội làm mình bận rộn băng việc bỏ dưa chuột đã thái vào trong bình nước có hòa lẫn muối và sữa chua. Nhưng cô có thể cảm thấy mẹ Tariq đang nhìn mình với nụ cười nửa miệng đầy thấu hiểu và hài lòng.
Đám đàn ông lấy thức ăn, đồ uống rồi mang ra ngoài sân ngồi. Sau khi họ đã lấy phần của mình, tới lượt đàn bà và trẻ con ngồi xuống dưới sàn, xung quanh chiếc sofrah và bắt đầu ăn uống.
Rồi sau khi chiếc sofrah đầy ắp đã được xử lý sạch sành sanh, đống đĩa đã được xếp thành chồng ở trong bếp và sau một hồi cứ loạn cả lên để pha trà, nhớ người này uống chè xanh, người kia uống chè đen, Tariq hất đầu ra dấu cho cô và lẻn ra khỏi cửa.
Laila đợi năm phút rồi ra theo.
Cô tìm thấy anh cách đấy ba nhà, đang đứng tựa vào tường ở một ngõ nhỏ giữa hai ngôi nhà. Anh đang hát khe khẽ một bài ca Pashto cũ của Ustad Awal Mir:
Da ze ma ziba watan,
da ze ma dada watan.
Đây là mảnh đất tươi đẹp của chúng ta,
đây là mảnh đất chúng ta yêu quý.
Và anh đang hút thuốc, cũng là một thói quen mới, học được từ mấy anh chàng mà Laila nhìn thấy thường tụ tập cùng anh dạo gần đây. Laila không chịu được họ, những người bạn mới của Tariq. Tất cả bọn họ đều ăn mặc cùng một kiểu, quần gấp ly, áo bó sát làm nổi bật cánh tay và ngực. Cả hội đều dùng quá nhiều nước hoa và ai cũng hút thuốc. Họ đi thành nhóm khệnh khạng khắp nơi, cười đùa ầm ĩ, đôi khi còn gọi trêu các cô gái với cùng một điệu cười nhăn nhở, ngu ngốc và tự mãn trên mặt. Một trong những người bạn của Tariq, thoáng nhìn có nét giống Sylvester Stallone, cứ đòi thiên hạ gọi mình là Rambo.
“Mẹ anh sẽ giết anh nếu bà ấy nhìn thấy anh hút thuốc,” Laila nói, nhìn quanh rồi lẩn vào trong ngõ.
“Nhưng mẹ anh sẽ không thấy,” anh nói. Rồi anh dịch sang một bên để có chỗ cho cô đứng.
“Có thể sẽ khác đấy.”
“Ai sẽ nói nào? Em à?”
Laila nhịp nhịp bàn chân. “Hãy nói bí mật của bạn với gió, nhưng đừng buộc tội gió kể cho cây.”
Tariq mỉm cười, một bên mày nhướng lên. “Ai đã nói thế?”
“Khalil Gibran.”
“Em là người khoe khoang.”
“Cho em một điếu thuốc.”
Anh lắc đầu và khoanh tay trước ngực. Đây cũng là một món mới trong các tiết mục tạo dáng của anh: dựa người vào tường, hai tay khoanh lại, điếu thuốc hờ hững ở khóe miệng, cái chân thật chùng xuống.
“Sao lại không?”
“Không tốt cho em,” anh nói.
“Thế nó tốt cho anh à?”
“Anh làm thế là vì các cô gái.”
“Các cô nào?”
Anh cười điệu. “Bọn con gái thấy như thế rất hấp dẫn.”
“Không phải thế.”
“Không phải ư?”
“Em đảm bảo với anh.”
“Không hấp dẫn á?”
“Anh nhìn như là khila, giống như một thằng ngốc ấy.”
“Đau lòng,” anh nói.
“Nhưng là các cô nào cơ?”
“Em đang ghen.”
“Em tò mò một cách thờ ơ thôi.”
“Em không thể có cả hai thứ ấy cùng một lúc.” Anh rít một hơi nữa và nheo mắt qua làn khói. “Anh cá là mọi người bây giờ đang bàn tán về chúng mình.”
Trong đầu Laila, tiếng Mammy vọng lên. Giống như một con chim yểng trong tay con. Lỏng tay buông thì nó sẽ bay mất. Cảm giác tội lỗi gặm nhấm cô. Rồi Laila dập tắt tiếng của Mammy. Thay vì đó cô nhấm nháp sự dễ chịu với cách Tariq nói từ chúng mình. Lời nói đó mới hồi hộp làm sao, bí ẩn làm sao khi được thốt ra từ anh. Và nghe anh nói như thế, cô cảm thấy thật yên dạ làm sao – thật thân thuộc, thật tự nhiên. Chúng mình. Nó là sự thừa nhận, sự kết tinh mối liên hệ giữa họ.
“Vậy họ nói gì?”
“Rằng chúng mình đang bơi thuyền trên Dòng sông Tội lỗi,” anh nói. “Đang ăn một lát của Chiếc bánh Nghịch đạo.”
“Đang cưỡi trên cỗ xe Đồi bại?” Laila phụ họa.
“Đang làm món Qurma Báng bổ.”
Cả hai cùng cười. Sau đó Tariq nhận xét rằng tóc cô đang dài ra. “Trông rất đẹp,” anh nói.
Laila hy vọng rằng mình đã không đỏ mặt. “Anh chuyển đề tài rồi.”
“Từ cái gì nhỉ?”
“Những cô gái đầu óc trống rỗng nghĩ rằng anh thật hấp dẫn ấy.”
“Anh biết mà.”
“Biết gì?”
“Là em chỉ có tình cảm với anh thôi.”
Laila ngây ngất. Cô nhìn mặt anh cố đoán xem anh đang nghĩ gì, nhưng chỉ gặp một vẻ không thể thấu được: một điệu cười toe toét vừa hớn hở vừa ngu ngốc, cùng một vẻ là lạ với cái nhìn có một chút tuyệt vọng trong mắt anh. Một vẻ thông minh, vừa mang nét khôi hài vừa thể hiện sự chân thành.
Tariq di di điếu thuốc dưới gót cái chân thật. “Thế em nghĩ thế nào về tất cả những điều này?”
“Về bữa tiệc á?”
“Bây giờ thì ai là người ngu ngốc nhỉ? Anh nói về Lực lượng Chiến binh Hồi giáo, Laila ạ. Họ đang tiến vào Kabul.”
“Ồ.”
Khi cô bắt đầu kể cho anh nghe điều Babi đã nói, về những rắc rối giữa súng đạn và bản ngã, thì cô nghe thấy tiếng ầm ĩ từ nhà mình. Những giọng lớn tiếng. Những tiếng gào thét.
Laila vội vã chạy về. Tariq tập tễnh theo sau cô.
Đang có một cuộc loạn đả ở trong sân. Ở giữa sân, hai người đàn ông đang lăn lộn trên mặt đất, miệng gầm gừ, một con dao ở giữa họ. Laila nhận ra một người là người ở bàn kế bên khi nãy nói chuyện chính trị. Người còn lại là người đứng quạt lò nướng thịt. Mấy người đàn ông đang cố lôi họ ra. Babi không ở trong số đó. Ông đứng gần bức tường, ở một khoảng cách an toàn cách xa chỗ đánh nhau, cùng với bố của Tariq lúc này đang khóc.
Từ những giọng nói kích động xung quanh, Laila chắp nối những mẩu thông tin rời rạc lại với nhau: ông ngồi nói chuyện chính trị ở bàn, một người Pashtun, đã gọi Ahmad Shah Massoud là kẻ phản bội vì đã “thỏa thuận” với người Liên Xô vào những năm 1980. Ông nướng thịt, một người Tajik, coi những lời lẽ đó là một sự xúc phạm và yêu cầu ông kia phải rút lại lời nói. Ông Pashtun không nghe. Ông Tajik nói rằng nếu không nhờ có Massoud thì những chị em gái của ông kia có lẽ bây giờ vẫn còn đang phải “hiến cái ấy” cho lính Xô Viết. Rồi họ xông vào đấm nhau. Một trong hai người đã lôi một con dao ra; mọi người chưa thống nhất được chuyện ai đã là người lôi dao ra.
Laila hoảng sợ khi thấy Tariq cũng xông vào chỗ đánh nhau. Cô thấy một vài người vào can bây giờ cũng đang vung nắm đấm. Cô nghĩ rằng mình đã nhìn thấy một con dao nữa.
Tối đó, Laila nhớ lại cuộc đánh nhau đã kết thúc thế nào, với những người đàn ông ngã nhào lên nhau, giữa những tiếng kêu khóc, la hét và những quả đấm, và ở giữa mớ hỗn độn đó, một Tariq mặt mũi nhăn nhó, đầu tóc rối bời, cái chân giả long ra, đang cố gắng bò ra ngoài.
—★—
Mọi thứ thay đổi nhanh đến hoa mắt chóng mặt.
Hội đồng lãnh đạo được thành lập một cách hấp tấp. Họ cử Rabbani làm tổng thống. Những phe cánh khác thì hô hào đòi quyền lực. Massoud kêu gọi hòa bình và sự kiên nhẫn.
Hekmatyar, vốn bị gạt ra rìa, đã nổi điên lên. Những người Hazara, vốn đã luôn bị đàn áp và coi thường trong quá khứ, giờ đây cũng trở nên sôi sục.
Những lời xúc phạm được tuôn ra. Những ngón tay trỏ vào nhau. Những lời buộc tội không chút e dè. Những cuộc hội họp bị ngừng lại một cách giận dữ cùng với những cánh cửa đóng sầm. Cả thành phố nín thở. Trên núi, những băng đạn cũng đã được nạp vào các khẩu AK.
Những chiến binh Hồi giáo vốn được vũ trang đến tận răng, giờ đây khi không còn kẻ thù chung nữa thì lại quay ra coi nhau là kẻ thù.
Cái ngày được dự liệu của Kabul cuối cùng đã tới.
Và khi những quả rocket vãi như mưa xuống Kabul, người ta chạy đi tìm chỗ trú ẩn. Mammy cũng đi trú, thực sự thế. Bà mặc lại bộ đồ đen, chui vào phòng mình, đóng rèm cửa lại và kéo tấm chăn trùm qua đầu.
“Đó là tiếng rít,” Laila nói với Tariq, “tiếng rít quỷ quái, tó ghét nó hơn bất cứ thứ gì.”
Tariq gật đầu thấu hiểu.
Ngay lúc tiếng rít vang lên thì cũng chẳng có gì, Laila nghĩ, nhưng chỉ vài giây sau cô đã thấy ảnh hưởng của nó. Cái ngắn ngủi và cái vô hạn của thời gian như treo lơ lửng. Sự không thể biết. Sự chờ đợi. Giống như một bị cáo đang chờ nghe lời tuyên án.
Thường thì chuyện ấy xảy ra vào bữa tối, khi cô và Babi ngồi ở bàn ăn. Khi nó bắt đầu, họ nhướng đầu lên. Họ lắng nghe tiếng rít, thìa dĩa vẫn cầm nguyên trong tay, miệng ngừng nhai. Laila nhìn thấy những gương mặt nửa sáng nửa tối của họ phản chiếu trên khung cửa sổ tối đen như mực, những cái bóng bất động trên tường. Tiếng rít. Rồi sau đấy là tiếng reo, một cách sung sướng ở một nơi nào đó, theo sau là tiếng thở phào và biết rằng thế là họ đã thoát lần này, trong khi ở một nơi nào đó, giữa những tiếng kêu khóc và những cột khói bốc lên, người ta đang bò trên mặt đất, những bàn tay trần đang đào bới điên cuồng, đang lôi ra những phần thân thể nát vụn của một người chị, một đứa em, một đứa cháu.
Nhưng mặt bên kia của sự sống sót là nỗi đau đớn tột cùng khi không biết những người khác ra sao. Sau mỗi tiếng nổ rocket, Laila chạy ra đường phố, lắp bắp cầu nguyện, có thể lần này, có thể lắm, lần này người ta sẽ tìm thấy Tariq bị vùi dưới gạch đá và khói bụi.
Đêm xuống, Laila nằm trên giường nhìn những tia sáng trắng bất chợt phản chiếu vào cửa sổ. Cô lắng nghe tiếng lạch tạch của từng tràng súng tự động và đếm những quả rocket vụt qua trên cao trong khi ngôi nhà rung chuyển và những mảng hồ vữa từ trên trần nhà rơi như mưa xuống người cô. Có đêm, khi ánh sáng từ những quả rocket rực lên đến nỗi có thể soi cho người ta đọc sách thì cô không tài nào ngủ được. Và nếu như có thể ngủ, thì những giấc mơ của Laila luôn ngập đầy lửa và tay, chân bị cắt rời cùng với tiếng kêu rên của người bị thương.
Bình minh đến cũng chẳng mang lại sự nhẹ nhõm. Tiếng gọi cầu kinh namaz vang lên và các chiến binh Hồi giáo buông súng, mặt hướng về phía Tây cầu nguyện. Sau đó, những chiếc thảm cầu nguyện được gấp lại, súng lại được nạp đạn, những ngọn núi lại khai hỏa vào Kabul và Kabul bắn trả những ngọn núi, trong khi Laila và phần còn lại của thành phố dõi theo một cách tuyệt vọng như khi ông già Santiago đang nhìn lũ cá mập rỉa hết con cá khổng lồ của ông.
—★—
Đi đến đâu, Laila cũng thấy người của Massoud. Cô nhìn thấy họ đi lại trên phố và cứ khoảng vài trăm mét lại chặn vài chiếc xe để hỏi giấy tờ. Họ ngồi hút thuốc trên nóc xe tăng, mặc quần áo dã chiến và những chiếc pakol giờ đây ở đâu cũng có. Họ kín đáo quan sát người qua đường từ phía sau những ụ bao cát ở các giao lộ.
Laila không còn thường xuyên nữa ra ngoài. Và, nếu như có ra ngoài, cô luôn có Tariq đi cùng, có vẻ như anh rất hứng thú với nhiệm vụ của một hiệp sĩ này.
Một hôm anh nói, “Anh đã mua một khẩu súng”. Khi đó họ đang ngồi dưới gốc cây lê trong vườn nhà Laila. Anh chìa cho cô xem. Anh nói rằng nó là một khẩu Beretta bán tự động. Laila chỉ nhìn thấy nó là một khối đen sì và chết chóc.
“Em không thích nó,” cô nói. “Súng đạn làm em sợ.”
Tariq giở tờ tạp chí đang cầm trên tay.
“Tuần trước, người ta đã tìm thấy ba xác người trong một căn nhà ở Karteh-Seh,” anh nói. “Em có nghe thấy chuyện đó chưa? Ba chị em gái. Tất cả đều bị hãm hiếp. Bị cắt cổ. Kẻ nào đó đã cắn những chiếc nhẫn ra khỏi ngón tay họ. Có thể thấy như thế vì còn có những vết răng ở đó…”
“Em không muốn nghe chuyện này nữa.”
“Anh không muốn làm em lo lắng,” Tariq nói. “Nhưng anh thấy… tốt hơn anh nên mang theo cái này.”
Bây giờ anh là sứ giả của cô ngoài đường phố. Anh nghe những lời bàn tán rồi nói lại với cô. Chẳng hạn như chính Tariq đã nói với cô chuyện những người có vũ trang đồn trú trên một dãy núi rèn luyện khả năng xạ kích của mình – và đánh cuộc với nhau – bằng cách bắn vào những người bên dưới, đàn ông, đàn bà, trẻ con, được chọn một cách ngẫu nhiên. Anh cũng kể lại chuyện bọn họ nã rocket vào xe ô tô, nhưng vì một lý do nào đó, bọn họ không bắn vào những chiếc taxi, điều đó lý giải cho Laila việc tại sao gần đây đột nhiên bao nhiêu người cứ cầu cho chiếc xe của mình biến thành màu vàng.
Tariq giải thích cho cô sự thay đổi, sự dịch chuyển của các đường biên giới trong lòng Kabul. Laila đã biết được những điều này từ anh, chẳng hạn đường phố này, kể từ cái cây keo thứ hai bên phía trái, thuộc về một tư lệnh; còn bốn khu nhà tiếp theo, kết thúc chỗ cửa hàng bánh kẹo gần chỗ cái hiệu thuốc đã bị phá hủy là khu vực của một tư lệnh khác, và nếu như vượt qua đường phố đó đi nửa dặm về phía Tây, cô sẽ thấy mình lọt vào lãnh địa của một tư lệnh khác nữa, và bởi thế cô sẽ thành mồi cho các tay bắn tỉa. Đó là cách giờ đây người ta gọi các anh hùng của Mammy. Tư lệnh. Laila còn nghe thấy họ được gọi là tofangdar. Những tay súng. Cũng có nhiều người vẫn gọi họ là chiến binh Hồi giáo, các chiến binh Hồi giáo, nhưng kèm theo một điệu bộ, một vẻ mặt nhạo báng, khó chịu, và lời đó tỏa ra sự ác cảm và khinh bỉ sâu sắc. Như một câu chửi.
Tariq đặt lại tờ báo lên trên khẩu súng.
“Anh có mang nó theo người không?” Laila hỏi.
“Để làm gì?”
“Để sử dụng nó. Để giết chóc.”
Tariq nhét khẩu súng vào trong cạp quần. Anh nói một câu vừa đáng yêu vừa đáng sợ. “Vì em,” anh nói. “Anh có thể dùng nó để giết người vì em, Laila ạ.”
Anh dịch lại gần cô hơn và bàn tay họ chạm nhẹ vào nhau, một lần, rồi lại lần nữa. Khi những ngón tay của Tariq ngập ngừng chạm vào ngón tay cô, Laila để mặc cho anh làm. Và rồi đột nhiên anh nghiêng qua và ấn môi mình vào môi cô, cô cũng lại để mặc cho anh làm.
Vào khoảnh khắc đó, tất cả những lời Mammy nói về danh dự và những con chim yểng trở thành vô nghĩa đối với Laila. Thậm chí còn ngớ ngẩn nữa. Giữa tất cả những sự giết chóc và cướp bóc, giữa tất cả những thứ xấu xa này, chẳng có chút tội lỗi gì khi ngồi nơi đây, dưới một gốc cây và hôn Tariq. Một chuyện nhỏ. Một niềm đam mê có thể tha thứ được. Bởi thế cô để cho anh hôn cô, và khi anh rời ra thì cô nghiêng người sang và hôn anh, tim đập thình thịch, mặt râm ran như kiến bò, bụng nóng bừng như lửa cháy.
—★—
Vào tháng Sáu năm đó, năm 1992, có một trận đánh lớn ở phía Tây Kabul giữa lực lượng những người Pashtun của quân Sayyaf và những người Haraza của quân Wahdat. Đạn pháo quật ngã đường dây điện, nghiền nát những dãy cửa hàng và nhà cửa. Laila nghe nói những người Pashtun có vũ trang đang tấn công nhà cửa của người Hazara, vào nhà và bắn giết toàn bộ gia đình theo kiểu xử tử, còn người Hazara trả đũa bằng cách bắt cóc những thường dân Pashtun, hãm hiếp các cô gái Pashtun, vãi đạn vào các khu dân cư và giết chóc một cách bừa bãi. Ngày nào người ta cũng phát hiện ra những thân người bị trói vào cây, đôi khi bị thiêu cháy đến mức không thể nhận ra. Họ thường bị bắn vào đầu, hai mắt bị móc và lưỡi bị cắt.
Babi lại một lần nữa cố gắng thuyết phục Mammy rời khỏi Kabul.
“Họ sẽ giải quyết chuyện này ổn thôi,” Mammy đáp. “Đánh đấm này chỉ là tạm thời. Họ sẽ ngồi xuống, cùng nhau tìm ra giải pháp.”
“Fariba, tất cả những gì mà những người đó biết là chiến tranh,” Babi nói. “Những kẻ đã tập đi với một bình sữa ở tay này còn khẩu súng ở tay kia.”
“Ông là ai mà nói vậy?” Mammy phản pháo. “Ông có chiến đấu cho cuộc thánh chiến không? Ông có từ bỏ tất cả những gì mình có và mạo hiểm cuộc sống của mình không? Nếu không nhờ Chiến binh Hồi giáo thì bây giờ chúng ta vẫn còn là đày tớ của bọn Liên Xô, ông nhớ chứ? Thế mà bây giờ ông muốn chúng ta phản bội họ!”
“Chúng ta không phải là kẻ phản bội, Fariba.”
“Vậy thì ông đi đi. Đưa con gái của ông chạy cho xa. Gửi bưu thiếp cho tôi nhé. Nhưng hòa bình sắp đến rồi, và tôi, tôi sẽ chờ nó đến.”
Đường phố trở nên quá nguy hiểm đến nỗi Babi đã quyết định một điều không thể tưởng tượng nổi: Ông bắt Laila nghỉ học.
Rồi tự ông nhận lấy trách nhiệm dạy dỗ cô. Laila vào phòng làm việc của ông mỗi ngày sau khi mặt trời lặn, cũng là khi Hekmatyar bắn rocket vào Massoud từ ngoại ô phía Nam thành phố. Babi và cô cùng bàn luận về những bài ghazal của Hafez và những tác phẩm của nhà thơ người Afghanistan được yêu thích Ustad Khalilullah Khalili. Babi dạy cô cách giải phương trình bậc hai, chỉ cho cô cách khai triển đa thức và vẽ đồ thị hàm số. Khi giảng bài, Babi trở thành một người khác. Giữa những nguyên lý, những quyển sách của ông, Laila thấy ông cao lớn hơn hẳn. Giọng ông như vọng từ một nơi tĩnh lặng hơn, sâu thẳm hơn, và ông không chớp mắt nhiều như thường lệ. Laila tưởng tượng ra hình ảnh ông, như có thời ông hẳn đã như thế, đang xóa chiếc bảng đen một cách duyên dáng, nhìn khắp lượt học trò với cái nhìn nhân ái và ân cần.
Nhưng cũng không dễ tập trung. Laila vẫn bị xao lãng.
“Tính diện tích của hình chóp như thế nào?” Babi hỏi và tất cả những gì Laila có thể nghĩ đến là sự đầy đặn của đôi môi Tariq, hơi nóng của hơi thở anh trên miệng mình và hình ảnh cô phản chiếu trong đôi mắt màu lục nhạt của anh. Cô đã hôn anh hai lần nữa kể từ sau lần họ hôn nhau dưới gốc cây, lâu hơn, đam mê hơn, và cô nghĩ rằng đỡ vụng về hơn. Cả hai lần đó cô bí mật gặp anh ở cái ngõ tối, nơi anh đứng hút thuốc trong ngày Mammy tổ chức bữa tiệc. Vào lần thứ hai, cô để cho anh sờ vào ngực mình.
“Laila?”
“Dạ, Babi.”
“Hình chóp. Diện tích. Con đang mơ màng ở đâu thế?”
“Con xin lỗi, Babi. Con đang, à… Xem nào. Hình chóp. Hình chóp. Một phần ba diện tích mặt đáy nhân với chiều cao.”
Babi ngập ngừng gật đầu, nhìn cô một lúc lâu, còn Laila lại nghĩ về đôi tay của Tariq đang nắn bóp hai bầu ngực rồi trượt xuống chỗ thắt lưng của cô khi hai người đang ngấu nghiến hôn nhau.
—★—
Vào một ngày cũng tháng Sáu đó, Giti trên đường về nhà cùng hai người bạn cùng lớp. Chỉ còn ba chỗ rẽ nữa là tới nhà Giti thì một viên rocket lạc đã rơi trúng chỗ các cô gái. Buổi chiều muộn của cái ngày tồi tệ ấy, Laila được biết rằng Nila, mẹ của Giti, đã chạy lên chạy xuống con phố nơi Giti bị giết chết, thu nhặt những mảnh da thịt con mình vào trong một tấm tạp dề, gào thét một cách cuồng loạn. Bàn chân phải đang phân hủy của Giti, vẫn còn ở trong tất ni lông và chiếc giày màu tím, mãi hai tuần sau đó mới tìm thấy trên nóc một ngôi nhà.
Tại lễ fatiha của Giti, sau ngày cô bị giết, Laila ngồi chết lặng trong một căn phòng đầy những người phụ nữ đang khóc lóc. Đây là lần đầu tiên một người Laila đã biết, đã ở gần, đã yêu quý chết đi. Cô không thể trốn tránh sự thật vô cùng khắc nghiệt rằng Giti đã không còn sống nữa. Giti, người Laila đã trao đổi những tờ giấy bí mật trong lớp, người cô đã sơn móng tay cho, người cô đã dùng nhíp nhổ cho những sợi lông ở cằm. Giti, người chuẩn bị cưới anh chàng thủ môn Sabir. Giti đã chết. Chết. Thân thể nát tan ra từng mảnh. Cuối cùng, Laila bắt đầu khóc cho người bạn của mình. Và tất cả những giọt nước mắt cô đã không thể khóc ở lễ tang các anh trai mình giờ tuôn trào.
—
Laila hầu như không cử động được, như thể xi măng đã đóng cứng tất cả các khớp xương của cô. Cuộc đối thoại vẫn đang tiếp tục và Laila biết rằng mình đang ở một đầu của nó, nhưng cô cảm thấy tách rời khỏi nó, như thể cô chỉ là người nghe trộm. Trong khi Tariq nói, Laila tưởng tượng cuộc đời mình như một cái dây thừng bị ruỗng, đang đứt rời ra, xổ từng sợi, tách khỏi nhau và rơi xuống.
Đó là một buổi chiều nóng nực, oi bức của tháng Tám năm 1992, và hai người đang ở trong phòng khách nhà Laila. Mammy đã bị đau bụng cả ngày, và vài phút trước đây, bất chấp rocket của Hekmatyar đang bắn vào từ phía Nam, Babi đã đưa bà tới gặp bác sĩ. Bây giờ, Tariq đang ở đây, ngồi bên cạnh Laila trên trường kỷ, mắt nhìn xuống đất, hai tay kẹp giữa hai đầu gối.
Anh đang nói rằng anh sẽ rời đi.
Không phải khu này. Không phải Kabul. Mà là đi hẳn khỏi Afghanistan.
Rời đi.
Mắt Laila như bị lòa đi.
“Đi đâu? Anh sẽ đi đâu?”
“Đầu tiên là Pakistan. Peshawar. Sau đấy thì anh không biết. Có thể là Ấn Độ. Iran.”
“Bao lâu?”
“Anh không biết.”
“Ý em hỏi là anh đã biết chuyện này từ bao lâu?”
“Một vài ngày. Anh định nói với em, Laila ạ, anh thề đấy, nhưng anh không thể làm việc đó. Anh biết em sẽ buồn thế nào.”
“Khi nào?”
“Ngày mai.”
“Ngày mai?”
“Laila. Nhìn anh này.”
“Ngày mai.”
“Đó là vì bố anh. Tim ông ấy không thể chịu đựng thêm nữa, tất cả những chuyện đánh nhau và giết chóc này.”
Laila vùi mặt vào hai bàn tay, nỗi sợ hãi dâng đầy trong ngực.
Cô nghĩ lẽ ra cô phải lường trước điều này. Hau hết những người cô biết đã thu vén đồ đạc và rời đi. Những người trong khu đã đi cả, chỉ còn sót lại vài gương mặt quen thuộc, và bây giờ, chỉ sau bốn tháng nổ ra cuộc chiến giữa các phe cánh Chiến binh Hồi giáo, Laila hầu như không còn nhận ra ai trên phố nữa. Gia đình Hasina đã di tản sang Tehran từ tháng Năm. Wajma và gia đình bà đã tới Islamabad cùng tháng đó. Bố mẹ Giti và các chị em của cô rời đi từ tháng Sáu, không lâu sau khi Giti bị giết chết. Laila không biết họ đã đi đâu – cô nghe đồn rằng họ tới Mashad ở Iran. Sau khi mọi người rời đi, nhà cửa của họ để trống trong một vài ngày, sau đó thì hoặc là quân đội tới chiếm, hoặc là người lạ chuyển vào.
Tất cả mọi người đều ra đi. Và bây giờ cả Tariq nữa.
“Mẹ anh cũng đã không còn trẻ nữa,” anh nói. “Họ luôn rất sợ hãi. Laila, nhìn anh này.”
“Anh nên nói cho em biết.”
“Nhìn anh đi.”
Laila bật ra một tiếng rên. Rồi òa khóc. Và rồi, khi cô đang khóc, khi anh dịch lại lấy ngón tay cái lau nước mắt trên má cô thì cô hất tay anh ra. Như thế thật ích kỷ và vô lý, nhưng cô giận dữ vì anh đang rời bỏ cô, Tariq, người cô coi như một phần thân thể mình, người mà hình bóng luôn theo cô trong từng dòng ký ức. Làm sao anh có thể rời xa cô? Cô tát anh. Rồi cô lại tát anh lần nữa và kéo tóc anh, anh phải nắm lấy cổ tay cô và nói điều gì mà cô không nghe ra, anh nói nhẹ nhàng, vừa phải, và không hiểu bằng cách nào đó, trán họ sát vào nhau, mũi kề vào mũi, và cô lại có thể cảm thấy hơi thở nóng hổi của anh ở trên môi mình.
Và rồi, đột nhiên, anh ngả người, và cô cũng thế.
—★—
Trong những ngày và những tuần tiếp theo, Laila điên cuồng nhặt nhạnh tất cả để lưu giữ trong trí nhớ, những gì xảy ra tiếp theo. Giống như người yêu nghệ thuật chạy ra khỏi một bảo tàng đang cháy, cô vồ lấy bất cứ thứ gì có thể – một cái nhìn, một tiếng thì thầm, một tiếng kêu rên – để cứu vãn từ cái tàn lụi, để giữ gìn. Nhưng thời gian là một ngọn lửa tàn nhẫn, và cuối cùng cô đã không thể cứu được tất cả mọi thứ. Nhưng giờ đây, cô vẫn còn thứ này: đó là sự đau nhói vô cùng đầu tiên ở phía dưới. Ánh nắng chiếu xiên trên thảm. Gót chân cô sượt qua phần kim loại lạnh giá ở cái chân giả của anh, lúc này được tháo ra một cách hấp tấp để bên cạnh họ. Hai bàn tay cô đỡ lấy khuỷu tay anh. Cái bớt hình chiếc đàn mandolin lộn ngược bên dưới xương đòn của anh ửng đỏ. Khuôn mặt của anh lượn phía trên mặt cô. Những lọn tóc đen của anh rủ xuống cù vào môi cô, cằm cô. Sự lo sợ rằng họ sẽ bị phát hiện. Cảm giác không tin nổi trước sự liều lĩnh, dũng khí của họ. Sự lạ lẫm và sự sung sướng không sao tả xiết. Tất cả quyện vào với cơn đau. Và cái nhìn, vô số cái nhìn của Tariq: của sự e sợ, sự âu yếm, sự hối lỗi, sự ngượng ngập, nhưng nhiều hơn tất cả, hơn tất cả, là của sự thèm khát.
—★—
Sau đó là sự điên cuồng. Những chiếc cúc áo được gài lại, thắt lưng được siết lại, tóc được vuốt lại. Sau đó họ ngồi dậy, họ ngồi cạnh nhau, ngửi mùi của nhau, những khuôn mặt ửng hồng, cả hai cùng ngây ngất, cả hai cùng không nói nên lời trước cái điều tội lỗi vừa mới diễn ra. Điều họ vừa làm.
Laila nhìn thấy ba giọt máu ở trên thảm, máu của cô, và nghĩ tới cảnh bố mẹ mình ngồi trên đi văng sau đó, không biết gì về tội lỗi cô đã phạm phải. Sự xấu hổ ùa tới, cả cảm giác tội lỗi, còn trên tầng, tiếng kim đồng hồ tích tắc to đến phi lý vang trong tai Laila. Chúng như tiếng búa của quan tòa gõ đi gõ lại, kết tội cô.
Rồi Tariq nói, “Đi với anh.”
Trong một thoáng, Laila hầu như đã nghĩ rằng mọi việc có thể được thu xếp. Cô, Tariq và bố mẹ anh sẽ cùng ra đi. Đóng gói hành lý của họ, trèo lên một chiếc xe bus, bỏ lại sau lưng tất cả những thứ bạo lực này, ra đi để tìm kiếm hạnh phúc, hay là những rắc rối, và dù bất cứ thứ gì có tới thì họ sẽ đối mặt cùng nhau. Sự xa cách hoang vắng, nỗi cô đơn khủng khiếp đang chờ đợi cô, cô không đáng phải chịu như thế.
Cô có thể đi. Họ có thể ra đi cùng nhau.
Họ sẽ có thêm nhiều buổi chiều như thế này.
“Anh muốn cưới em, Laila.”
Lần đầu tiên kể từ khi họ nằm dưới sàn, cô hướng đôi mắt lên nhìn vào mắt anh. Cô nhìn khắp gương mặt anh. Ở đó bây giờ đã không còn niềm vui thích. Cái nhìn của anh đầy vẻ đoan chắc, vẻ chân thật và sự nghiêm chỉnh sắt đá.
“Tariq…”
“Hãy cho phép anh cưới em, Laila. Ngày hôm nay. Chúng mình có thể cưới nhau hôm nay.”
Anh bắt đầu nói nhiều hơn, nói về việc nhanh chóng đi tới giáo đường, tìm một vị giáo sĩ, hai người làm chứng, một nikka chóng vánh…
Nhưng Laila đang nghĩ về Mammy, ngoan cố và không nhượng bộ y như những chiến binh Hồi giáo, bầu không khí xung quanh bà ngập đầy thù hằn và tuyệt vọng, và cô cũng nghĩ đến Babi, người từ lâu đã đầu hàng, người bị biến thành một đối thủ ủ ê đáng thương của Mammy.
Có những lúc… bố cảm thấy con là tất cả những gì bố có, Laila ạ.
Đó là cuộc đời cô, những sự thật không thể né tránh được.
“Anh sẽ tới xin phép Kaka Hakim được cưới em. Bố em sẽ ban phước cho chúng ta, Laila à, anh biết điều đó.”
Anh nói đúng. Babi sẽ làm thế. Nhưng điều đó sẽ làm ông quỵ ngã.
Tariq vẫn đang nói, giọng anh trầm rồi lại bổng, lúc van nài, khi nói lý; mặt anh đầy hy vọng, rồi lại buồn khố.
“Em không thể,” Laila nói.
“Đừng nói vậy. Anh yêu em.”
“Em xin lỗi…”
“Anh yêu em.”
Cô đã chờ đợi những lời này từ anh bao lâu rồi? Đã bao nhiêu lần cô mơ thấy chúng được thốt ra? Đây, cuối cùng thì cô cũng nghe thấy chúng, và sự ngang trái bóp nghẹt cô.
“Vì bố em, em không thể ra đi,” Laila nói. “Em là tất cả những gì còn lại của ông. Trái tim ông cũng sẽ không chịu đựng nổi.”
Tariq biết điều đó. Anh hiểu rằng cô không thể rũ bỏ bổn phận cuộc đời mình cũng như anh không thể rũ bỏ bổn phận của chính anh, nhưng mọi thứ vẫn tiếp tục như thế, những lời anh biện hộ và những lời cô bác bỏ, những lời anh cầu hôn và những lời cô xin lỗi, nước mắt của anh và nước mắt của cô.
Cuối cùng, Laila đành phải bắt anh về.
Ở cửa, cô bắt anh phải hứa sẽ ra đi mà không nói lời tạm biệt. Cô đóng cửa ngay trước mặt anh. Laila dựa lưng vào cánh cửa, người rung lên khi anh đấm tay vào đó, một tay cô ôm lấy bụng mình còn một tay ôm miệng khi anh nói qua cửa rằng anh hứa anh sẽ trở lại, rằng anh sẽ trở lại vì cô. Cô đứng đó cho tới lúc anh đã mệt, cho tới lúc anh chịu thua và sau đấy cô lắng nghe tiếng những bước chân không đều của anh cho tới khi chúng mất hẳn, cho tới khi tất cả đã yên ắng, nhường chỗ cho những loạt đạn nổ giòn trên những ngọn đồi và từng nhịp đập thình thịch trong bụng cô, trong hai mắt cô, trong xương cốt cô.
—
Hôm đó là ngày nóng nhất trong năm. Những ngọn núi bị thiêu đốt trong cái nóng dội đến tận xương tủy, làm thành phố ngột ngạt như cái lò hơi. Điện đã mất từ nhiều ngày trước. Khắp mọi nơi ở Kabul, những chiếc quạt điện nằm không như thể đang nhạo báng.
Laila nằm bất động trên đi văng phòng khách, mồ hôi thấm ướt áo cô. Mỗi một hơi thở ra lại làm đầu mũi cô nóng bỏng. Cô để ý thấy bố mẹ mình đang nói chuyện ở trong phòng của Mammy. Hai đêm trước đây, rồi lại đêm qua nữa, cô tỉnh dậy và nghĩ rằng mình đã nghe thấy tiếng họ từ dưới tầng. Bây giờ ngày nào họ cũng nói chuyện, liên tục kể từ khi một viên đạn xuyên thủng một lỗ trên cánh cổng.
Ở bên ngoài, những tiếng bùm xa xa của đạn pháo, sau đó, gần hơn là những loạt đạn đì dẹt, loạt này nối tiếp loạt kia.
Bên trong Laila, một trận chiến cũng dang diễn ra, một bên là cảm giác tội lỗi liên minh với sự hổ thẹn, bên kia là sự tin tưởng rằng những gì cô và Tariq đã làm là vô tội; rằng đó là một việc tự nhiên, là điều tốt, đẹp đẽ, thậm chí là không thể tránh khỏi, được hỗ trợ bởi ý nghĩ rằng có thể họ sẽ không bao giờ còn gặp lại nhau.
Laila xoay người trên đi văng và cố nhớ một điều: Vào một lúc nào đó, khi họ đang nằm trên sàn, Tariq đã đặt trán anh xuống trán cô. Rồi anh nói hổn hển một điều gì, như là Anh có làm đau em không? hoặc là Nó có làm em đau không?
Laila không thể xác định được anh đã nói câu nào.
Anh cổ làm đau em không?
Nó có làm em đau không?
Chỉ hai tuần sau khi anh ra đi mà điều này đã diễn ra. Thời gian đang bào mòn những ký ức ấy. Laila buồn bực trong lòng. Anh đã nói gì nhỉ? Đột nhiên cô thấy điều đó rất quan trọng.
Laila nhắm hai mắt. Tập trung tâm trí.
Thời gian trôi qua, rồi cô sẽ dần dần cảm thấy mệt với bài tập này. Cô rồi sẽ thấy ngày càng kiệt sức khi phải gợi nhớ lại, phủi đi lớp bụi mờ, làm tỉnh lại những điều đã chết từ lâu. Thực ra, rồi sẽ đến một ngày nào đó, có thể sau mấy năm, Laila sẽ không còn khóc than cho sự ra đi của anh nữa. Hay sẽ không còn quá quay quắt nữa; không đến như thế. Rồi sẽ tới ngày đường nét khuôn mặt anh tuột khỏi trí nhó của cô, rồi sẽ tới ngày cô không còn bâng khuâng khi chợt nghe một bà mẹ gọi đứa con mình trên phố bằng cái tên Tariq. Cô sẽ không còn nhớ anh như bây giờ, khi nỗi đau đớn vì sự vắng xa anh cứ như kẻ đồng hành đeo đẳng cô mãi – như bóng ma nỗi đau luôn ám ảnh một người cụt chân.
Ngoại trừ lúc này lúc kia, khi Laila đã là một phụ nữ trưởng thành, khi đang là quần áo hay khi đang đẩy xích đu cho lũ con của cô, những điều gì đó rất nhỏ nhặt, có thể là hơi ấm từ tấm thảm dưới chân cô trong một ngày nóng bức hay đường cong trên trán của một người lạ cũng làm bật dậy ký ức về buổi chiều hôm đó. Và nó sẽ ùa về. Sự tự phát đầy hoang dại của bản năng. Sự khinh suất đáng kinh ngạc của họ. Sự vụng về của họ. Sự đau đớn khi họ cùng nhau, khoái lạc của nó và nỗi buồn của nó. Sức nóng từ hai tấm thân đang quấn vào nhau.
Nó sẽ tràn ngập trong cô, làm cô không thở được.
Nhưng rồi nó sẽ qua đi. Khoảnh khắc đó sẽ qua đi. Để lại cô xẹp xuống, không cảm thấy gì nữa ngoài sự bồn chồn mơ hồ.
Cô kết luận rằng lúc ấy anh đã nói Anh có làm đau em không? Đúng. Chính là câu đó. Laila hạnh phúc vì mình đã nhớ ra.
Có tiếng Babi ở hành lang, gọi tên cô từ trên cầu thang, bảo cô lên nhanh.
“Bà ấy đồng ý rồi!” ông nói, giọng run lên vì sự phấn khích đang kìm nén. “Chúng ta sẽ đi, Laila ạ. Cả ba chúng ta. Chúng ta sẽ rời khỏi Kabul.”
—★—
Ba người ngồi trên chiếc giường trong phòng của Mammy. Ngoài kia những loạt rocket vẫn đang rít trên bầu trời vì lực lượng của Hekmatyar và Massoud vẫn cứ giao chiến không mệt mỏi. Laila biết rằng ở một nơi nào đó trong thành phố, có người nào đó lại vừa bỏ mạng, và một làn khói đen đang bay lên từ một tòa nhà vừa sụp xuống làm bùng lên bao nhiêu cát bụi. Lại có những xác người phải bước tránh qua vào buổi sáng. Có những cái xác sẽ được thu nhặt. Một số khác thì không. Rồi thì lũ chó của Kabul, giờ đây đã thêm vào khẩu vị của chúng món thịt người, sẽ lại được đánh chén.
Giống như mọi lần, Laila khao khát chạy vòng quanh đường phố. Cô khó mà có thể kìm nén niềm hạnh phúc trong lòng. Cô phải cố gắng để ngồi xuống, để không la hét với niềm phấn khích. Babi nói họ sẽ tới Pakistan trước, để xin visa. Pakistan, nơi Tariq ở đó. Tariq mới chỉ đi được mười bảy ngày, Laila nhẩm tính một cách phấn khích. Giá như Mammy thay đổi ý định mười bảy ngày trước đây thôi thì họ đã có thể ra đi cùng nhau rồi. Cô đã có thể ở cùng với Tariq lúc này! Nhưng điều đó bây giờ cũng không vấn đề gì. Họ sẽ đi tới Peshawar – cô, Mammy và Babi – và họ sẽ tìm thấy Tariq cùng bố mẹ anh ở đó. Chắc chắn họ sẽ tìm thấy. Rồi họ sẽ làm thủ tục giấy tờ cùng nhau. Rồi sau đó, ai mà biết được? Ai mà biết được? Châu Âu chăng? Hay là Mỹ? Có thể thế, vì như Babi đã luôn nói, một nơi nào đó gần biển…
Mammy nửa nằm nửa ngồi tựa vào thành giường. Đôi mắt bà sưng húp. Bà nâng mớ tóc lên.
Ba ngày trước, Laila đi ra ngoài để hít thở. Cô đang đứng ở cổng trước, tựa người vào đó thì nghe có tiếng nổ lớn và có cái gì bay vèo qua tai phải cô, làm cho những mẩu gỗ nhỏ bay qua trước mắt cô. Sau cái chết của Giti, sau hàng ngàn loạt đạn và vô số những quả rocket đã rơi xuống Kabul, giờ đây là một cái lỗ tròn trên cánh cổng, cách nơi Laila tựa vào chưa đầy ba ngón tay, đã làm Mammy thức tỉnh. Nó đã cho bà thấy rằng một cuộc chiến đã lấy đi hai đứa con của bà rồi; cuộc chiến sau cùng này có thể lấy đi nốt đứa còn lại.
Từ trên những bức tường của căn phòng, Ahmad và Noor đang nhìn xuống mỉm cười. Laila nhìn mắt Mammy đang đưa từ bức hình này sang bức hình khác vẻ hối lỗi. Như thể tìm kiếm sự cho phép của họ. Sự ban phước của họ. Như thể bà đang cầu xin sự tha thứ của họ.
“Chẳng còn gì cho chúng ta ở đây nữa cả,” Babi nói. “Các con trai của chúng ta đã mất rồi, nhưng chúng ta vẫn còn Laila. Chúng ta vẫn còn có nhau, Fariba ạ. Chúng ta có thể tạo dựng cuộc sống mới.”
Babi với ngang qua giường. Khi ông nghiêng người nắm tay bà, Mammy để yên. Trên gương mặt bà có vẻ nhượng bộ. Vẻ cam chịu. Họ nắm tay nhau, nhè nhẹ, và rồi ôm nhau đung đưa khe khẽ. Mammy vùi đầu vào cổ ông. Bà nắm chặt áo ông trong tay mình.
Trong nhiều giờ liền tối hôm đó, niềm phấn khích đã cướp mất giấc ngủ của Laila. Cô nằm trên giường ngắm chân trời bừng chói màu cam và màu vàng. Rồi đến một lúc nào đó, mặc cho niềm hồ hởi trong lòng và tiếng đạn pháo nổ ở bên ngoài, cô chìm vào giấc ngủ.
Và mơ.
Họ đang ở bên bờ biển, ngồi trên một chiếc chăn bông. Đó là một ngày lạnh lẽo và u ám, nhưng thật ấm áp khi ngồi cạnh Tariq dưới một tấm chăn trùm qua vai. Cô có thể nhìn thấy những chiếc xe đậu đằng sau một hàng rào gỗ thấp sơn màu trắng bên dưới một hàng dừa đung đưa trong gió. Gió thổi làm cô chảy nước mắt và thả cát lên giày họ, mang những cọng cỏ chết từ đỉnh đụn cát này sang đụn cát khác. Họ ngắm nhìn những chiếc thuyền buồm nhấp nhô ở phía xa xa. Xung quanh họ, những chú hải âu kêu quác quác và rùng mình vì gió. Cơn gió dồn một đợt cát nữa vào những chỗ trũng, những sườn dốc. Có một âm thanh nghe như tiếng cầu kinh, và cô nói với anh điều Babi đã dạy cô nhiều năm trước đây về những cồn cát biết hát.
Anh lau trán cô, phủi những hạt cát trên đó. Cô thấy ánh sáng lấp lánh trên chiếc nhẫn đeo ở ngón tay anh. Nó giống hệt chiếc của cô – làm bằng vàng với những họa tiết cầu kỳ khắc xung quanh.
Thật thế đấy, cô nói với anh. Đó là do ma sát, từng hạt từng hạt cọ vào nhau. Hãy nghe. Anh lắng nghe. Anh cau mày. Họ chờ đợi. Rồi họ lại nghe thấy lần nữa. Một tiếng rên nhỏ khi gió nhẹ, và khi gió thổi mạnh nó trở thành một tiếng thút thít, một dàn hợp xướng nốt cao.
—★—
Babi nói rằng họ chỉ nên mang theo những gì thật cần thiết. Những thứ còn lại sẽ bán đi.
“Thế sẽ đủ cho chúng ta ở Peshawar cho đến khi tôi có việc làm.”
Hai ngày tiếp theo, họ thu thập những thứ sẽ mang bán. Họ dồn chúng lại thành những đống lớn.
Trong phòng mình, Laila để riêng áo cánh, giày cũ, sách và đồ chơi. Cô tìm thấy dưới gầm giường một con bò nhỏ bằng pha lê màu vàng mà Hasina đã tặng cô ngày hết lớp Năm. Một dây đeo chìa khóa với một quả bóng nhỏ xíu, đó là quà của Giti. Một con ngựa vằn nhỏ bằng gỗ có bánh xe. Một phi hành gia bằng sứ mà cô và Tariq một hôm đã tìm thấy ở rãnh nước. Lúc đó cô lên sáu còn anh lên tám.
Mammy cũng tập hợp đồ đạc của bà. Cử động của bà có vẻ lưỡng lự và đôi mắt bà có vẻ thờ ơ, xa xăm khi nhìn mọi thứ. Bà bỏ đi những cái đĩa quý của mình, khăn ăn, những thứ trang sức bà dành dụm từ đám cưới và hầu hết quần áo cũ của bà.
“Mẹ không định bán cái này đấy chứ, hả mẹ?” Laila hỏi và nhấc chiếc áo cưới của Mammy lên. Nó mở xòe ra trong tay cô. Cô chạm vào những dây buộc và dải đăng ten dọc theo đường viền cổ áo, những hạt ngọc trai được đính vào ống tay áo.
Mammy nhún vai và lấy nó từ tay cô. Bà lẳng nó một cách cộc cằn vào đống quần áo. Như là lột bỏ một miếng băng dán vết thương vậy, Laila nghĩ thế.
Babi là người có nhiệm vụ nặng nề nhất.
Laila thấy ông đang đứng trong phòng làm việc, vẻ thiểu não hiện trên khuôn mặt khi ông xem xét các giá sách. Ông mặc một chiếc áo phông hàng thùng in hình cây cầu màu đỏ của San Francisco. Lớp sương mù dày đặc tỏa lên từ những con sóng bạc đầu ôm lấy những tháp cầu.
“Con biết câu chuyện này đấy,” ông nói. “Khi ta ở trên một hoang đảo và ta được chọn năm quyển sách. Quyển nào ta sẽ chọn? Bố chưa bao giờ nghĩ rằng mình thực sự phải làm thế này.”
“Chúng ta sẽ bắt đầu một bộ sưu tập mới cho bố, Babi.”
“Hừm.” Ông cười buồn. “Bố không thể tin rằng mình đang rời bỏ Kabul. Bố học ở đây, kiếm được công việc đầu tiên ở đây, trở thành một người bố ở thành phố này. Thật lạ lùng khi nghĩ đến chuyện chẳng bao lâu bố sẽ ngủ dưới một bầu trời thành phố khác.”
“Con cũng thấy khác lạ như thế.”
“Cả ngày nay, bài thơ về Kabul này cứ vang vọng trong đầu bố. Saib-e-Tabrizi đã viết nó vào thế kỷ mười bảy, bố nghĩ thế. Bố biết toàn bộ bài thơ, nhưng bây giờ bố chỉ có thể nhớ được hai dòng:
“Không ai đếm được bao nhiêu mặt trăng tỏa sáng trên những mái ngói của nàng,
Hay ngàn mặt trời rực rỡ trốn sau những bức tường của nàng.”
Laila ngước lên và thấy ông đang khóc. Cô vòng tay ôm lấy hông ông. “Ôi, Babi. Chúng ta sẽ trở lại. Khi cuộc chiến này qua đi. Chúng ta sẽ trở lại Kabul, inshallah. Bố sẽ thấy.”
—★—
Buổi sáng ngày thứ ba, Laila bắt đầu chuyển các đống đồ ra sân rồi đặt chúng ở cổng trước. Lát nữa họ sẽ gọi taxi và mang tất cả tới hiệu cầm đồ.
Laila đi đi lại lại giữa nhà và sân, mang theo những chồng quần áo, bát đĩa và hết thùng sách này đến thùng sách khác của Babi. Cô sắp kiệt sức vào buổi trưa, khi đống đồ ở cổng đã cao đến thắt lưng. Nhưng mỗi một lần bê ra, cô lại biết rằng mình lại ở gần Tariq hơn, và mỗi lần bê ra, đôi chân cô càng hoạt bát, đôi tay cô càng không biết mệt mỏi.
“Chúng ta sẽ cần một chiếc taxi lớn.”
Laila nhìn lên. Mammy nói với cô từ phòng ngủ của bà trên tầng. Bà đang ngả người ra cửa sổ, khuỷu tay chống lên bệ cửa. Mặt trời rực rỡ ấm áp chiêu sáng trên tóc bà, chiếu trên khuôn mặt hốc hác, buồn rầu của bà. Mammy mặc chiếc áo dài màu xanh cô ban mà bà đã mặc ngày tổ chức bữa tiệc bốn tháng trước, một bộ áo tươi trẻ dành cho một phụ nữ trẻ, nhưng giờ phút này, Laila thấy bà đã như một bà già. Một bà già với hai cánh tay gầy guộc, hai má hóp lại và đôi mắt lờ đờ được tô viền bằng những vòng tròn tím thẫm của sự mệt mỏi, khác hẳn với người phụ nữ mập mạp, khuôn mặt tròn rạng rỡ trong những bức ảnh cưới đã sần sùi.
“Hai chiếc taxi lớn,” Laila đáp lại.
Cô cũng có thể thấy cả Babi, đang ở trong phòng khách chất những cái hộp lên nhau.
“Lên đây khi nào con xong mấy thứ đó nhé,” Mammy nói. “Chúng ta sẽ ngồi ăn trưa. Có trứng luộc và đậu còn thừa hôm qua.”
“Con thích lắm.” Laila nói.
Cô đột nhiên nghĩ về giấc mơ của mình. Cô và Tariq trên một tấm mền bông. Đại dương. Gió. Những cồn cát.
Chúng nghe như thế nào nhỉ, cô tự hỏi, những cồn cát biết hát ấy?
Laila dừng lại. Cô nhìn thấy một con thằn lằn màu xám bò ra từ một chỗ nứt dưới đất. Cái đầu của nó ngó nghiêng từ bên này sang bên kia. Nó chớp mắt. Lao mình xuống dưới một hòn đá.
Laila tưởng tượng lại bãi biển một lần nữa. Ngoại trừ lần này tiếng hát ở khắp xung quanh. Và lớn dần. To dần và to dần theo từng khoảnh khắc, cao hơn và cao hơn. Nó ngập trong đôi tai cô. Nhấn chìm tất cả mọi thứ khác. Những con hải âu giờ đang rỉa lông, những chiếc mỏ mở ra rồi khép lại không tiếng động, và những con sóng đang xô vào cùng bọt trắng và nước té lên nhưng không còn gầm gào. Cát vẫn tiếp tục hát. Bây giờ đã là gào thét. Một âm thanh giống như… tiếng leng keng?
Không phải tiếng leng keng. Không. Một tiếng rít.
Laila thả rơi những quyển sách xuống chân. Cô nhìn lên trời và lấy một tay che mắt.
Rồi một tiếng gầm khủng khiếp.
Đằng sau cô, một ánh chớp trắng.
Mặt đất tròng trành dưới chân cô.
Cái gì đó nóng và rất mạnh đập vào cô từ phía sau. Nó đánh bay cô ra khỏi đôi xăng đan. Nhấc cô lên. Và bây giờ cô đang bay, đang xoắn và quay trong không khí, nhìn thấy bầu trời, rồi mặt đất, rồi bầu trời, rồi mặt đất. Một khúc gỗ lớn đang cháy vụt qua. Và rồi cả hàng ngàn mảnh kính nữa, và Laila cảm thấy dường như cô có thể nhìn thấy từng mảnh một bay xung quanh cô, chậm chậm lật từ mặt này sang mặt kia, ánh sáng mặt trời chiếu vào từng mặt. Những chiếc cầu vồng nhỏ bé, xinh đẹp.
Rồi người Laila đập vào tường. Rơi xuống đất. Một trận mưa rào đất, sỏi và kính rơi lên mặt và hai cánh tay cô. Điều cuối cùng cô nhận thấy là có một tiếng rơi huỵch gần đấy. Một khúc gì đó ướt đẫm máu. Trên đó, đỉnh của cây cầu màu đỏ chọc ra khỏi màn sương dày.
—★—
Những hình dáng đang di chuyển xung quanh. Một ngọn đèn huỳnh quang chiếu sáng từ trên trần nhà. Một khuôn mặt phụ nữ hiện ra, bên trên mặt cô.
Laila lại chìm vào bóng tối.
—★—
Một khuôn mặt. Lần này là khuôn mặt đàn ông. Dáng ông ta dường nhu to lớn và ủ rũ. Môi ông ta cử động nhung không thấy tiếng. Tất cả những gì Laila nghe thấy là tiếng o o.
Người đàn ông hoa tay trước mắt cô. Nhăn mặt. Môi ông ta lại động đậy.
Đau. Đau khi thở. Đau khắp nơi.
Một cốc nước. Một viên thuốc màu hồng.
Lại quay về bóng tối.
—★—
Lại là người đàn bà. Khuôn mặt dài, cặp mắt hẹp. Bà nói điều gì đó. Laila không thể nghe được gì, chỉ thấy tai ù ù. Nhưng cô có thể nhìn thấy các từ bà nói, như nước xi rô đặc trào ra khỏi miệng bà.
Ngực cô đau. Tay chân cô đau.
Xung quanh, những hình dáng đang di chuyển.
Tariq đâu?
Sao anh không ở đây?
Bóng tối. Một chòm sao.
—★—
Babi và cô đang ở đâu đó trên cao. Ông đang trỏ vào một cánh đồng lúa mạch. Một chiếc máy phát điện bắt đầu chạy.
Người đàn bà mặt dài đang đứng nhìn xuống cô.
Đau khi thở.
Ở đâu đó, một chiếc đàn accordion đang tấu lên.
Nhân từ thay, lại một viên màu hồng nữa. Rồi một sự im lặng thật sâu, bao trùm lên tất cả.
Có thể bạn muốn đọc thêm
