Ngàn Mặt Trời Rực Rỡ - Khaled Hosseini - Chương 3.1

Mariam

“Em có biết tôi là ai không?”

Đôi mắt cô gái bối rối.

“Em có biết chuyện gì đã xảy ra không?”

Miệng cô gái run run. Cô nhắm mắt lại. Nuốt khan.

Bàn tay cô sượt qua má trái. Cô nói điều gì đó.

Mariam cúi gần hơn.

“Tai này,” cô gái thở mạnh. “Em không nghe được.”

—★—

Trong tuần đầu tiên, cô gái hầu như chỉ ngủ, nhờ có những viên thuốc hồng Rasheed mua ở bệnh viện. Cô lầm bầm trong giấc ngủ. Đôi khi cô lắp bắp điều gì đó, đôi khi lại gào khóc, gọi những cái tên mà Mariam không nhận ra. Cô khóc trong giấc ngủ, rồi trở nên kích động, đạp tung chăn ra và Mariam phải ấn cô nằm xuống. Thỉnh thoảng, cô cứ nôn oẹ suốt, nôn hết ra ngoài những thứ mà Mariam đã cho cô ăn.

Những lúc không bị kích động, cô gái chỉ còn là một cặp mắt sưng vù nhìn trân trân từ dưới tấm chăn, thở hắt ra những câu trả lời ngắn ngủn cho các câu hỏi của Mariam và Rasheed. Có những ngày cô giống như một đứa trẻ, lắc đầu quầy quậy khi Mariam rồi Rasheed cố gắng đút cho cô ăn. Người cô cứng đờ khi Mariam đưa chiếc thìa vào miệng cô. Nhưng rồi cô cũng nhanh chóng mỏi mệt và cuối cùng đành phục tùng sự theo đuổi kiên trì của họ. Những đợt khóc lóc vật vã, dai dẳng sau đó cũng đầu hàng.

Rasheed bảo Mariam bôi thuốc mỡ kháng sinh vào những vết rách trên mặt và cổ cô gái, những vết thương dài đã được khâu lại trên vai, trên khắp hai cánh tay và hai bắp chân. Mariam băng chúng lại bằng những chiếc băng gạc được cô giặt sạch và sử dụng lại. Cô vén tóc cô gái về phía sau cho tóc khỏi lòa xòa vào mặt khi cô gái bị nôn.

“Cô ấy sẽ ở đây bao lâu?” cô hỏi Rasheed.

“Chừng nào cô ấy khá hơn. Nhìn cô ấy xem. Cô ấy không thể đi trong tình trạng thế này được. Thật tội nghiệp.”

—★—

Chính Rasheed là người đã tìm thấy cô gái, là người lôi cô ra từ dưới đống đổ nát.

“May mà tôi ở nhà đấy,” ông ta nói với cô gái. Ông ta ngồi trên một cái ghế gấp bên cạnh giường Mariam, nơi cô gái nằm. “Ý tôi nói là may mắn cho cô. Chính tay tôi đã bới cô ra. Có một miếng kim loại to thế này…” Nói đến đây, ông ta xòe ngón cái và ngón trỏ ra để miêu tả cho cô gái, nhưng ít nhất phải gấp đôi kích thước thực mà Mariam ước lượng. “To thế này này. cắm thẳng vào bả vai cô. Đúng là nó đã cắm chặt vào trong đó. Tôi đã nghĩ khéo mình phải dùng đến kìm mới rút ra được. Nhưng bây giờ cô ổn rồi. Chẳng bao lâu nữa cô sẽ lại nau socha thôi. Lại như mới.”

Chính Rasheed là người đã cứu được một chồng sách của Hakim.

“Hầu hết chúng đã bị cháy thành tro. Tôi e là số còn lại đã bị người ta cướp mất rồi.”

Ông ta giúp Mariam trông nom cô gái trong tuần đầu tiên đó. Có hôm, ông ta đi làm về nhà với một cái chăn và một cái gối mới. Hôm khác, lại mang về một lọ thuốc.

“Vitamin đấy,” ông ta nói.

Rasheed là người đã cho Laila biết tin ngôi nhà của Tariq bạn cô bây giờ đã bị chiếm giữ.

“Một mòn quà,” ông ta nói. “Được một trong những viên chỉ huy của Sayyaf dành cho ba người đàn ông dưới trướng của ông ta. Một món quà. Ha ha!”

Ba người đàn ông thực ra chỉ là những cậu bé với khuôn mặt trẻ trung rám nắng. Những lần đi ngang qua, Mariam đều nhìn thấy bọn họ trong những bộ quân phục rằn ri, ngồi xổm bên cửa trước nhà Tariq, chơi bài và hút thuốc, còn những khẩu AK của họ thì dựng vào tường. Một cậu người rắn chắc, với cách hành xử đầy tự mãn, khinh miệt là chỉ huy của cả hội. Cậu trẻ nhất cũng là người trầm lặng nhất, có vẻ miễn cưỡng hùa theo cái sự ngông nghênh của mấy người bạn. Cậu thường mỉm cười và khẽ gật đầu chào salaam khi Mariam đi qua. Khi đó, vẻ tự mãn bên ngoài của cậu dường như biến mất và Mariam bắt gặp một nét khiêm nhường chưa bị làm vẩn đục.

Rồi một buổi sáng, những quả rocket dội vào ngôi nhà. Sau đó có tin đồn họ đã bị nã đạn bởi cánh Haraza của Wahdat. Một thời gian sau, hàng xóm vẫn còn tìm thấy những mẩu thịt của các cậu bé.

“Chúng nó đáng bị thế,” Rasheed nói.

—★—

Mariam nghĩ cô gái đã cực kỳ may mắn khi sống sót được mà chỉ bị những vết thương tương đối nhẹ, trong khi loạt rocket đã biến ngôi nhà cô thành khói bụi và đổ nát. Và rồi, cô gái dần dần hồi phục. Cô bắt đầu ăn nhiều hơn, bắt đầu tự chải tóc được. Cô đã tự mình tắm rửa. Cô cũng bắt đầu ăn cùng Mariam và Rasheed ở dưới nhà.

Nhưng rồi có những lúc ký ức lại trỗi dậy mà không cần ai khơi gợi, và chỉ còn sự im lặng như hóa đá hoặc những lời cáu kỉnh. Sự thu mình và suy sụp. Những cái nhìn vô hồn. Những cơn ác mộng và những lúc đau khổ bất chợt. Nôn mửa.

Và đôi khi cả hối tiếc.

“Em thậm chí không nên ở đây,” một hôm cô gái nói.

Mariam đang thay ga trải giường. Cô gái ngồi trên nền nhà nhìn cô, hai đầu gối thâm tím co lên trước ngực.

“Bố em muốn mang những cái hộp ra ngoài. Những quyển sách. Ông nói chúng quá nặng đối với em. Nhưng em đã không để ông ấy làm. Lúc ấy em đang rất háo hức. Lẽ ra em phải là người ở trong nhà khi chuyện đó xảy ra.”

Mariam cầm tấm ga sạch đặt lên giường. Cô nhìn cô gái, nhìn những lọn tóc vàng, cái cổ thanh mảnh, đôi mắt xanh, gò má cao và đôi môi đầy đặn. Mariam nhớ đã từng trông thấy cô bé trên phố khi cô còn bé tí, đang chập chững bước theo mẹ tới lò nướng bánh, rồi vắt vẻo trên vai người anh trai thứ, người có một mảng lông mọc ở vành tai. Đang chơi bi với con trai bác thợ mộc.

Cô gái nhìn lại như thể đang chờ Mariam truyền cho một chút thông thái, hay nói một lời động viên. Nhưng Mariam có thể cho cô thứ thông thái nào đây? Động viên thế nào đây? Mariam nhớ lại ngày người ta chôn mẹ Nana và cái cảm giác khuây khỏa phần nào mà cô nhận được khi Giáo sĩ Faizullah đọc kinh Koran cho cô nghe. Đấng Cao Cả, bàn tay Người là Vương quốc, và Người có quyền lực đối với vạn vật, Người tạo ra cải chết và sự sống và Người có thể làm điều đó với mỗi chúng ta. Hay khi ông nói về cái mặc cảm tội lỗi của cô, Những ý nghĩ ấy không tốt chút nào, Mariam yêu quý. Chúng sẽ hủy hoại con. Đó không phải là lỗi của con. Đó không phải là lỗi của con.

Cô có thể nói với cô gái này điều gì để làm nhẹ bớt nỗi lòng cô ấy?

Nhưng hóa ra Mariam chẳng phải nói điều gì. Bởi vì mặt cô gái méo xệch, cô bò trên nền nhà rồi nói rằng cô sắp nôn.

“Chờ đã! Từ từ. Để tôi lấy cái chậu. Không được ra nền nhà. Tôi vừa mới lau… Ôi. Ôi. Khodaya. Trời ơi.”

—★—

Rồi một ngày, khoảng một tháng sau vụ nổ giết chết bố mẹ cô gái, có một người đàn ông đến gõ cửa. Mariam ra mở cửa. Ông ta giải thích tại sao lại tới.

“Có một người tới gặp em,” Mariam nói.

Cô gái ngóc đầu lên khỏi gối.

“Ông ta nói tên ông ta là Abdul Sharif.”

“Em không biết người nào tên Abdul Sharif cả.”

“Ông ấy đến đây hỏi em. Em nên xuống nhà nói chuyện với ông ấy.”

—

Laila

Laila ngồi đối diện với Abdul Sharif, một người đàn ông gầy gò với cái đầu nhỏ thó, cái mũi củ hành và một vết sẹo lỗ chỗ kéo dài từ gò má đến mũi. Mái tóc ngắn màu nâu của ông ta mọc dựng trên da đầu như thể những cái kim cắm vào chiếc gối nhỏ của thợ may.

“Cô phải tha lỗi cho tôi, hamshira,” ông ta vừa nói vừa chỉnh lại cái cổ áo lỏng lẻo vừa thấm khăn tay lên trán. “Tôi vẫn chưa bình phục hẳn. Còn phải uống thứ thuốc này năm ngày nữa, chúng được gọi là gì nhỉ… những viên sulfa.”

Laila xoay người trên ghế để tai phải của cô, bên tai còn nghe tốt, gần ông ta nhất. “Ông là bạn của cha mẹ cháu ạ?”

“Không, không,” Abdul Sharif vội đáp. “Thứ lỗi cho tôi.” Ông ta giơ một ngón tay, uống một hơi dài từ cốc nước Mariam đặt trước mặt.

“Tôi nghĩ là tôi nên bắt đầu từ đầu.” Ông ta thấm khăn lên môi rồi lên trán. “Tôi là một thương gia. Tôi có những cửa hàng quần áo, chủ yếu là trang phục đàn ông. Chapan, mũ, tumban, áo vest, cà vạt và những thứ khác nữa. Hai cửa hàng ở Kabul này, một ở Taimani và một ở Shar-e-Nau, dù tôi vừa mới phải bán cả hai. Và hai cửa hàng ở Pakistan và ở Peshawar. Nhà kho của tôi cũng ở đó. Bởi vậy tôi đi lại rất nhiều, đi đi về về. Thời buổi này, chuyện đó” – ông ta lắc đầu và cười mệt mỏi – “chỉ có thể nói là một cuộc phiêu lưu.”

“Gần đây tôi tới Peshawar công tác, nhận các đơn đặt hàng, kiểm tra lại hàng hóa, những việc kiểu như thế. Tôi cũng ghé về nhà mình. Chúng tôi có ba cô con gái, alhamdulelah. Tôi đưa chúng và vợ tôi tới Peshawar sau khi lực lượng Chiến binh Hồi giáo bắt đầu làm thịt lẫn nhau. Tôi không muốn tên của vợ con mình nằm trong danh sách shaheed. Rất thật lòng, cả tên tôi nữa. Tôi sẽ sớm đoàn tụ với họ thôi, inshallah.

“Dù sao, đáng ra tôi đã phải về Kabul từ thứ Tư tuần trước nữa. Nhưng không may tôi bị bệnh. Tôi sẽ không làm phiền cô với câu chuyện này, hamshira, chỉ cần nói thế này, khi phải đi vệ sinh, cái chuyện đơn giản hơn trong hai chuyện ấy, tôi cảm giác như đang phải tống ra ngoài một đống kính vỡ. Tôi sẽ không mong chuyện đó xảy ra với Hekmatyar đâu. Vợ tôi, Nadia thân yêu, Đức Allah phù hộ cho cô ấy, cô ấy nài nỉ tôi tới gặp bác sĩ. Nhưng tôi nghĩ chỉ cần dùng thuốc kháng sinh và uống nhiều nước là có thể giải quyết được chuyện đó. Nadia thân yêu thì cứ nài nỉ, còn tôi nhất quyết nói không, chúng tôi cứ nói đi nói lại như thế. Các cô biết câu ngạn ngữ con lừa ngang ngạnh cần người dắt ngang bướng đấy. Lần này, tôi e rằng con lừa đã thắng. Và đó là tôi.”

Ông ta uống hết chỗ nước còn lại và đưa cốc cho Mariam. “Nếu không phiền cô quá.”

Mariam cầm chiếc cốc và đi lấy nước.

“Không cần phải nói, lẽ ra tôi nên nghe lời cô ấy. Cô ấy luôn là người có lý hơn, cầu Thượng đế cho cô ấy sống lâu. Lúc tôi tới gặp bác sĩ, người tôi nóng hầm hập và run rẩy như một cây beid trong gió. Tôi hầu như không đứng nổi. Bà bác sĩ nói tôi bị nhiễm độc máu. Bà ấy nói chỉ chậm hai hoặc ba ngày thôi là tôi có thể đã biến vợ mình thành góa phụ rồi.

“Họ đưa tôi vào một khu đặc biệt, dành riêng cho những người bệnh nặng, tôi nghĩ thế. Ồ, tashakor.” Ông ta đón cốc nước từ Mariam và lấy trong túi ra một viên thuốc lớn màu trắng. “Nhìn kích cỡ của nó mà xem.”

Laila nhìn ông ta nuốt viên thuốc. Cô nhận ra hơi thở của mình dồn dập hơn. Hai chân cảm thấy nặng nề, như có vật nặng buộc vào. Cô tự nhủ rằng ông ta chưa nói xong, rằng ông ta chưa nói với cô điều gì cả. Nhưng ông ta sẽ tiếp tục trong một giây nữa và cô phải cố cưỡng lại cái khao khát đứng lên và bỏ đi trước khi ông ta kể những điều cô không muốn nghe.

Abdul Sharif đặt cốc nước xuống bàn.

“Ở đó tôi gặp bạn của cô, Mohammad Tariq Walizai.”

Tim Laila đập rộn lên. Tariq ở trong bệnh viện ư? Khu vực đặc biệt? Cho những người bệnh nặng?

Cô nuốt khan. Dịch người trên ghế. Cô phải ngồi vững lại. Nếu không cô sợ mình sẽ ngã. Cô lái những suy nghĩ về bệnh viện và những khu đặc biệt sang chuyện cô đã không còn nghe thấy ai gọi Tariq bằng tên đầy đủ kể từ khi họ đăng ký tham gia khóa học tiếng Farsi mùa đông nhiều năm trước đây. Sau tiếng chuông, thầy giáo điểm danh và gọi tên anh như thế – Mohammad Tariq Walizai. Hồi đó, khi nghe thấy tên đầy đủ của anh, cô có ấn tượng nó thật trịnh trọng đến khôi hài.

“Tôi được nghe một y tá kể về chuyện đã xảy ra với cậu ấy,” Abdul Sharif lại tiếp tục, trong khi bàn tay đấm đấm lên ngực như để cho viên thuốc trôi xuống dễ hơn. “Nhờ thời gian ở Peshawar, tôi đã trở nên khá thành thạo tiếng Urdu. Dù sao, theo những gì tôi hiểu thì bạn cô đã ở trên một chiếc xe tải chở đầy người tị nạn, hai mươi người, tất cả bọn họ đều trên đường tới Peshawar. Tới gần biên giới, họ bị kẹt giữa một cuộc giao tranh. Một quả rocket đã bắn trúng chiếc xe tải. Có lẽ là đạn lạc, nhưng các cô không thể biết được thực sự chuyện gì đã xảy ra với những người này, các cô không bao giờ biết được. Chỉ có sáu người sống sót, tất cả đều được đưa về cùng một khu. Ba người chết trong vòng hai mươi tư giờ. Hai người còn sống – là hai chị em, theo tôi hiểu là vậy – và đã được xuất viện. Bạn cô, cậu Walizai, là người cuối cùng. Khi tôi đến, cậu ấy đã ở đó được gần ba tuần rồi.”

Vậy là anh ấy còn sống. Nhưng anh ấy đã bị thương đến mức nào? Laila băn khoăn đến phát cuồng. Tệ đến mức nào? Tệ đến mức phải điều trị trong khu đặc biệt, rõ ràng rồi. Laila nhận ra cô bắt đầu đổ mồ hôi, khuôn mặt dần nóng bừng. Cô cố gắng nghĩ về một điều khác, một điều gì đó dễ chịu hơn như là chuyến đi tới Bamiyan để xem các bức tượng Phật cùng với Tariq và Babi. Nhưng thay vào đó, hình ảnh của cha mẹ Tariq lại hiện lên: mẹ Tariq bị kẹt trong chiếc xe, đầu lộn ngược xuống, kêu gào gọi Tariq qua đám khói, hai cánh tay và ngực của bà đang bắt lửa, bộ tóc giả nóng chảy trên da đầu bà…

Laila phải thở gấp liên tục.

“Cậu ấy nằm ở giường kế bên tôi. Không có tường, mà chỉ có một cái rèm giữa chúng tôi. Vậy nên tôi có thể nhìn thấy cậu ấy rất rõ.”

Abdul Sharif đột nhiên mân mê nhẫn cưới. Bây giờ ông ta nói chậm hơn.

“Bạn của cô, cậu ấy bị thương nặng, rất nặng, cô hiểu không. Ống cao su nối vào khắp nơi trên cơ thể cậu ấy. Ban đầu…” Ông ta hắng giọng. “Ban đầu, tôi tưởng cậu ấy mất cả hai chân do vụ tấn công, nhưng một y tá nói không phải thế, chỉ có chân phải thôi, còn cái chân kia đã mất do một tai nạn từ trước. Cậu ấy cũng bị nội thương nữa. Người ta đã mổ cho cậu ấy cả thảy ba lần. Lấy ra ngoài những đoạn ruột, tôi không nhớ còn thứ gì khác không. Và cậu ấy bị bỏng. Bỏng khá nặng. Đấy là tất cả câu chuyện tôi muốn kể. Tôi chắc rằng cô cũng gặp nhiều cơn ác mộng chẳng kém gì, hamshira. Tôi không muốn chất thêm phần vào đó nữa.”

Tariq giờ đây đã cụt cả hai chân. Anh là một cái thân với hai mẩu thịt. Cụt cả hai chân. Laila nghĩ cô có thể sẽ đổ sụp xuống. Với nỗ lực tuyệt vọng và mong manh, cô gửi những ý nghĩ của mình ra khỏi căn phòng này, ra khỏi khung cửa sổ, rời xa người đàn ông này, bay qua đường phố ngoài kia, và bay qua cả thành phố, và những ngôi nhà mái bằng, những khu chợ, những mê lộ chật hẹp trong thành phố giờ đã biến thành những lâu đài cát.

“Phần lớn thời gian cậu ấy phải tiêm thuốc mê. Để giảm đau, cô hiểu không. Nhưng có những lúc thuốc hết tác dụng và cậu ấy tỉnh táo. Đau đớn nhưng vẫn tỉnh táo. Tôi thường nói chuyện với cậu ấy từ giường của tôi. Tôi nói cho cậu ấy biết tôi là ai và tôi đến từ đâu. Cậu ấy rất vui mừng khi biết có một hamwatan bên cạnh, tôi nghĩ vậy.

“Phần lớn là tôi nói. Đối với cậu ấy, nói là một việc khó khăn. Giọng cậu ấy nghe khàn khàn và tôi nghĩ cử động môi làm cậu ấy đau. Bởi thế tôi kể cho cậu ấy nghe về mấy đứa con gái của tôi, về ngôi nhà của chúng tôi ở Peshawar và cái hiên mà tôi và người em vợ đang xây ở phía sau. Tôi kể với cậu ấy rằng tôi đã bán các cửa hàng ở Kabul và sắp quay về để hoàn tất giấy tờ. Cũng chẳng nói gì nhiều. Nhưng cũng giúp cậu ấy khuây khỏa. Ít nhất tôi muốn nghĩ rằng đã làm được điều đó.

“Đôi khi cậu ấy cũng nói. Phân nửa là tôi không luận ra được cậu ấy nói gì, nhưng tôi cũng hiểu tàm tạm. Cậu ấy miêu tả nơi cậu ấy đã sống. Cậu ấy nói về người bác ở Ghazni, về tài nấu nướng của mẹ, nghề mộc của bố, về chuyện ông ấy chơi accordion.

“Nhưng hầu hết thời gian cậu ấy nói về cô, hamshira. Cậu ấy nói rằng cô – cậu ấy đã nói thế nào nhỉ – là ký ức xa nhất cậu ấy nhớ được. Tôi nghĩ chắc là thế, đúng thế. Tôi có thể nói rằng cậu ấy rất quan tâm đến cô. Balay, điều đó thật dễ dàng nhận thấy. Nhưng cậu ấy nói rằng cậu ấy vui vì cô không ở đó. Cậu ấy nói cậu không muốn cô nhìn thấy mình như thế.”

Hai bàn chân Laila lại có cảm giác nặng trĩu, neo chặt xuống sàn nhà, như thể đột nhiên tất cả máu trong người đổ dồn xuống dưới đó. Nhưng đầu óc cô thì đã trôi xa, tự do và mau lẹ, bay vút như một quả tên lửa vượt qua Kabul, bay qua những đồi đá nâu hiểm trở, qua những sa mạc lác đác bụi cây, qua những hẻm núi lởm chởm đá đỏ và qua những ngọn núi mỏm phủ tuyết…

“Khi tôi nói tôi sắp trở về Kabul, cậu ấy bảo tôi tìm cô. Để cho cô biết rằng cậu ấy đang nghĩ về cô. Rằng cậu ấy nhớ cô. Tôi đã hứa với cậu ấy là tôi sẽ làm như vậy. Cô thấy đấy, tôi rất quý cậu ấy. Đó là một chàng trai tử tế, tôi có thể khẳng định như vậy.”

Abdul Sharif lấy khăn tay lau trán.

“Một đêm, tôi tỉnh dậy,” ông ta nói tiếp và lại bắt đầu cái sở thích mân mê chiếc nhẫn cưới, “tôi nghĩ chắc là đêm, thật khó nhận biết thời gian ở những nơi như thế. Không có cái cửa sổ nào. Mặt trời mọc, hay mặt trời lặn, không biết được. Nhưng tôi tỉnh dậy và thấy có tiếng động ở giường kế bên. Các cô phải hiểu rằng bản thân tôi cũng uống đủ các loại thuốc, luôn trong tình trạng nửa tỉnh nửa mê, đến mức mà khó có thể phân biệt được cái gì là thực, cái gì là mơ. Tất cả những gì tôi nhớ là, các bác sĩ vây quanh giường, gọi cái này, gọi cái kia, chuông cấp cứu kêu liên hồi, ống tiêm rơi vãi khắp mặt đất.

“Vào buổi sáng, chiếc giường trống trơn. Tôi hỏi một cô y tá. Cô ấy nói rằng cậu ấy đã chiến đấu rất dũng cảm.”

Laila lờ mờ nhận ra rằng cô đang gật đầu. Cô đã biết. Hẳn là cô đã biết. Từ lúc ngồi đối diện với người đàn ông này, cô đã biết tại sao ông ta lại đến đây và ông ta mang tới tin gì.

“Lúc đầu, cô biết không, lúc đầu tôi nghĩ cô không tồn tại,” ông ta vẫn nói. “Tôi nghĩ là do morphine nên cậu ấy nói thế. Có lẽ tôi thậm chí đã hy vọng rằng cô không tồn tại; tôi luôn sợ phải mang đến tin xấu. Nhưng tôi đã hứa với cậu ấy. Và như tôi đã nói, tôi rất yêu quý cậu ấy. Vì vậy vài ngày trước tôi đã ghé qua đây. Tôi hỏi thăm về cô, nói chuyện với mấy người hàng xóm. Họ chỉ cho tôi ngôi nhà này. Họ cũng đã kể chuyện xảy ra với bố mẹ cô. Khi tôi nghe chuyện đó, phải, tôi đã quay đi. Tôi định không kể cho cô. Tôi nghĩ cô sẽ không thể chịu đựng thêm được nữa. Hay bất kỳ ai khác cũng vậy.”

Abdul Sharif chìa tay qua bàn đặt lên đầu gối cô gái. “Nhưng tôi đã quay lại. Bởi vì cuối cùng, tôi nghĩ cậu ấy hẳn cũng muốn cô biết. Tôi tin vào điều đó. Tôi rất tiếc. Tôi ước gì…”

Laila không còn lắng nghe nữa. Cô đang nhớ đến cái ngày người đàn ông từ Panjshir đến đưa tin về cái chết của Ahmad và Noor. Cô nhớ Babi, mặt tái mét đổ sụp xuống ghế và Mammy đưa tay bịt miệng khi nghe thấy tin ấy. Ngày hôm đó, Laila thấy Mammy suy sụp và sự việc làm cho cô cảm thấy sợ nhưng cô không hề cảm thấy đau đớn thực sự. Cô không hiểu được nỗi mất mát của Mammy khủng khiếp đến mức nào. Giờ đây một người lạ mặt khác mang đến tin tức về một cái chết khác. Bây giờ cô là người ngồi trên ghế. Phải chăng đây là sự trừng phạt, là hình phạt cho sự lãnh đạm của cô trước nỗi đau của mẹ mình.

Laila nhớ Mammy đã quỵ xuống ra sao, bà đã la hét và bứt tóc như thế nào. Nhưng Laila thậm chí không thể làm được điều đó. Cô không thể cử động được. Cô không thể di chuyển được cơ bắp của mình.

Thay vào đó, cô ngồi trên ghế, bàn tay để bất động trong lòng, đôi mắt nhìn vào hư vô và để mặc cho suy nghĩ bay bổng. Cô để nó bay mãi cho tới khi tìm thay một nơi, một nơi tốt đẹp và an toàn, nơi những cánh đồng lúa mạch xanh mướt, nơi dòng nước trong veo và hàng nghìn, hàng nghìn hạt cây bông nhảy nhót trong không trung; nơi Babi đang đọc sách dưới bóng cây keo và Tariq đang khoanh tay ngủ trưa, nơi cô có thể ngâm chân dưới suối và mơ những giấc mơ đẹp dưới cái nhìn chăm chú của các vị thần, nơi những tảng đá cổ kính sáng trắng dưới ánh mặt trời.

—

Mariam

“Tôi rất lấy làm tiếc,” Rasheed nói với cô gái trong lúc nhận lấy bát cơm có masiawa và thịt bò viên từ tay Mariam mà không nhìn vào cô. “Tôi biết các em đã là… bạn… rất thân. Từ khi còn nhỏ xíu, các em đã luôn quấn quýt bên nhau rồi. Những điều xảy ra vừa rồi thật khủng khiếp. Bây giờ có quá nhiều thanh niên Afghanistan phải chết như vậy.”

Rasheed vẫn nhìn cô gái và liên tục vặn vẹo các ngón tay, vậy là Mariam đưa cho ông ta một chiếc khăn ăn.

Bao năm nay, Mariam đã quan sát thấy khi Rasheed ăn, các cơ trên thái dương ông ta giật giật, một tay ông vê cơm thành những viên nhỏ, mu bàn tay kia thì lau mỡ và quệt những hạt cơm dính quanh miệng. Bao năm nay, ông ta ăn mà chẳng bao giờ ngẩng mặt lên, chẳng bao giờ nói năng gì, sự im lặng của ông ta như đang kết tội, như thể một phán quyết gì đó sắp được đưa ra, và rồi cái không khí ấy vỡ òa chỉ bởi một tiếng cằn nhằn chỉ trích, một tiếng chậc lưỡi không tán thành hay một lời yêu cầu lấy thêm bánh, thêm nước.

Giờ Rasheed đã dùng thìa để ăn cơm. Đã sử dụng khăn ăn. Đã nói “lotfan”* khi yêu cầu nước. Và đã nói chuyện. Đầy hào hứng và không biết mệt mỏi.

“Nếu em hỏi tôi, thì người Mỹ đã sai lầm khi trang bị vũ khí cho Hekmatyar. Tất cả số súng CIA đã trao cho ông ta để chống lại Xô Viết những năm tám mươi ấy. Người Xô Viết đã rời khỏi nơi này nhưng hắn vẫn còn súng trong tay, và bây giờ, hắn chĩa chúng vào những người dân vô tội giống như bố mẹ em vậy. Và hắn gọi đó là cuộc Thánh chiến. Thật nực cười! Thánh chiến mà lại bắn giết trẻ em và phụ nữ à? Lẽ ra CIA nên trang bị số súng đó cho tướng Massoud thì hơn.”

Lông mày Mariam nhướng lên. Tướng Massoud ư? Mariam vẫn còn nhớ như in những lời huênh hoang thiếu thiện chí mà Rasheed dành cho Massoud, rằng ông ta là một kẻ phản bội và là một người cộng sản như thế nào. Nhưng tất nhiên, Massoud là một người Tajik. Giống Laila vậy.

“Giờ thì đã có một người đồng chí biết lẽ phải. Một người Afghanistan đáng kính. Một người thực sự quan tâm đến các giải pháp hòa bình.”

Rasheed nhún vai và thở dài.

“Nói cho các cô biết, bọn Mỹ thì tốt gì chứ? Họ quan tâm gì đến chuyện những người Pashtun, Hazara, Tajik và Uzbek đang chém giết lẫn nhau? Có bao nhiêu người Mỹ phân biệt được sự khác nhau giữa những nhóm người đó? Đừng mong chờ sự giúp đỡ từ họ, nói cho các cô biết nhé. Giờ đây, Liên Xô đã sụp đổ, chúng ta không còn giá trị gì đối với họ. Chúng ta chỉ có thể vì mục đích của chúng ta mà thôi. Còn đối với họ, Afghanistan là một kenarab, một cái hố phân. Thứ lỗi cho lời tôi vừa nói, nhưng đó là sự thật. Em nghĩ thế nào, Laila thân mến?”

Cô gái lầm bầm một điều gì đó khó hiểu và đẩy viên thịt di chuyển xung quanh bát.

Rasheed gật đầu ngẫm nghĩ như thể cô gái vừa nói điều gì đó thông minh nhất mà ông ta từng được nghe. Mariam phải quay đi chỗ khác.

“Em biết không, bố em, xin Thượng đế phù hộ cho ông ấy, bố em và tôi đã từng có những cuộc thảo luận như thế này. Từ trước khi em được sinh ra, tất nhiên. Chúng tôi cứ bàn luận mãi về chính trị. về sách vở nữa. Đúng không nhỉ, Mariam? Em còn nhớ chứ?”

Mariam nhấp một ngụm nước.

“Dù sao, tôi hy vọng tôi không làm em chán với những câu chuyện về chính trị này.”

Một lúc sau, Mariam ở trong bếp, ngâm đống bát đĩa vào trong nước xà phòng, lòng cô như thắt lại.

Không hẳn vì những gì ông ta nói, những lời dối trá rành rành, sự đồng cảm giả tạo, hay thậm chí bởi cái sự thật rằng ông ta đã không còn mảy may để ý đến cô kể từ khi ông ta lôi được cô gái kia ra từ dưới đống gạch vụn.

Mà là vì cái cách ông ta diễn kịch. Không khác gì một vở diễn. Một nỗ lực của ông ta, vừa quỷ quyệt vừa đáng khinh, để gây ấn tượng. Để quyến rũ.

Rồi đột nhiên Mariam biết rằng những nghi ngờ của cô đều đúng. Cô hiểu ra với nỗi sợ hãi như bị một cú đấm thình lình giáng vào bên đầu rằng những gì cô vừa chứng kiến chính là một sự ve vãn không hơn không kém.

—★—

Khi cuối cùng cũng lấy lại được can đảm, Mariam vào phòng Rasheed.

Rasheed châm thuốc và nói, “Tại sao không?”

Ngay lúc đó, Mariam biết rằng cô đã bị khuất phục. Cô đã nửa mong đợi, nửa hy vọng rằng ông ta sẽ phủ nhận mọi thứ, sẽ tỏ vẻ ngạc nhiên, thậm chí có thể nổi giận trước những gì cô muốn nói. Như thế cô có thể đã có ưu thế hơn. Cô có thể khiến cho ông ta cảm thấy hổ thẹn. Nhưng sự thú nhận hết sức bình tĩnh của ông ta, giọng nói thản nhiên của ông ta đã lấy đi hết sự can đảm của cô.

“Cô ngồi đi,” Rasheed nói. Ông ta đang nằm trên giường, quay lưng vào tường, đôi chân to dài mở rộng trên chiếu. “Ngồi xuống đi trước khi cô ngất và vỡ tung đầu ra.”

Mariam cảm thấy mình rơi người xuống cái ghế xếp bên cạnh giường ông ta.

“Đưa cho tôi cái gạt tàn kia được chứ?” ông ta hỏi.

Cô ngoan ngoãn làm theo.

Bây giờ Rasheed chắc đã phải sáu mươi hoặc hơn – mặc dù Mariam và thực ra ngay cả Rasheed cũng không biết tuổi chính xác của ông ta. Tóc ông ta đã bạc trắng, nhưng vẫn dày và thô. Giờ đây, đã thấy xuất hiện nếp nhăn trên mí mắt và trên da cổ ông ta, vốn nhăn nheo và thô ráp. Gò má của ông ta sệ xuống hơn so với trước đây. Cứ mỗi sáng, người ông ta lại còng thêm một chút. Nhưng ông ta vẫn có đôi vai vững chắc, thân hình to lớn, đôi tay khỏe mạnh và cái bụng to phệ khiến ông ta lúc nào cũng bụng đi trước người bước theo sau.

Nói chung Mariam nghĩ rằng Rasheed đã chống chọi với sự tàn phá của thời gian tốt hơn cô rất nhiều.

“Chúng ta cần phải hợp pháp hóa tình cảnh này,” ông ta nói và đặt cái gạt tàn thăng bằng trên bụng. Đôi môi ông ta chụm lại một cách hài hước. “Người ta sẽ nói ra nói vào. Để một phụ nữ trẻ chưa lập gia đình sống ở đây dường như là điều đáng hổ thẹn. Điều này không tốt cho danh tiếng của tôi. Và của cô ấy. Và tôi có thể nói là cả cô nữa đấy.”

“Mười tám năm,” Mariam nói. “Em chưa từng đòi hỏi anh một điều gì. Không gì cả. Và giờ em muốn cầu xin anh.”

Rasheed ngậm khói thuốc trong miệng rồi nhả ra một cách chậm rãi. “Cô ấy không thể cứ thế mà ở lại đây, nếu như đó là lời cầu xin của cô. Tôi không thể tiếp tục cho cô ấy ăn, sắm quần áo cho cô ấy và cho cô ấy một nơi để ngủ. Tôi không phải Hội Chữ Thập Đỏ, Mariam ạ.”

“Nhưng chuyện này?”

“Chuyện này thì sao? Sao nào? Cô nghĩ cô ấy còn quá trẻ sao? Cô ta mười bốn tuổi rồi. Khó có thể coi là trẻ con được. Hồi đó cô mười lăm, nhớ không? Mẹ tôi mười bốn tuổi khi bà ấy có tôi. Mười ba tuổi bà ấy đã lấy chồng.”

“Em… Em không muốn chuyện này,” Mariam nói, chết lặng đi vì sự khinh thường và bất lực.

“Đó không phải là quyết định của cô. Đó là quyết định của tôi và cô ấy.”

“Em đã quá già.”

“Cô ấy quá trẻ, còn cô thì quá già. Điều này chẳng có ý nghĩa gì.”

“Em đã quá già. Quá già để anh làm chuyện đó đối với em,” Mariam nói, túm chặt chiếc váy đến nỗi hai bàn tay run lên bần bật. “Thế nên sau ngần ấy năm, anh biến em trở thành một ambagh*.”

“Đừng làm ra vẻ bi kịch như thế. Đó là điều bình thường và cô biết quá rõ. Tôi có những người bạn có tận hai, ba, thậm chí là bốn bà vợ. Ngay cả bố cô cũng có tới ba bà vợ. Ngoài ra, những gì tôi đang làm bây giờ chỉ là chuyện mà những người tôi biết đã làm từ lâu rồi. Cô biết đó là sự thật.”

“Em không cho phép điều đó xảy ra.”

Đến đây, Rasheed mỉm cười buồn bã.

“Cũng có một cách khác,” vừa nói Rasheed vừa cọ lòng bàn chân bên này vào cái gót chân bị chai ở bên kia. “Cô ấy có thể đi. Tôi sẽ không ngăn cản cô ấy. Nhưng tôi ngờ rằng cô ấy sẽ không đi xa được đâu. Không thức ăn, không nước uống, không một xu dính túi, đạn và rocket thì bay khắp nơi. Cô nghĩ cô ấy sẽ trụ được bao lâu trước khi bị bắt cóc, bị cưỡng hiếp, hay bị ném vào rãnh nước bên đường với một vết cứa ở cổ? Hoặc cả ba thứ?”

Ông ta hắng giọng và chỉnh chiếc gối phía sau đầu.

“Những con đường ngoài kia đầy rẫy hiểm họa, Mariam, cứ tin tôi đi. Chó săn và lũ kẻ cướp ở mọi ngả. Tôi không thích những cơ hội của cô ấy, không chút nào. Cứ cho rằng nhờ có điều kỳ diệu nào đấy, cô ấy tới được Peshawar. Nhưng rồi sao? Cô có biết những trại tị nạn đó thế nào không?”

Rasheed nhìn Mariam qua làn khói thuốc.

“Người ta phải sống dưới những mảnh bìa các tông. Bệnh lao, bệnh lỵ, nạn đói, tội phạm. Và đó là trước mùa đông. Rồi đến mùa đông giá. Bệnh viêm phổi. Người ta biến thành cột băng. Và những khu trại đó sẽ trở thành nghĩa trang bị đóng băng.”

“Tất nhiên,” ông ta làm động tác trêu chọc, xoay xoay bàn tay, “cô ấy có thể được giữ ấm trong một nhà thổ ở Peshawar. Tôi nghe nói nghề này đang phát triển mạnh ở đó. Một cô gái xinh đẹp như cô ấy có thể sẽ kiếm được số vốn nho nhỏ, cô có nghĩ vậy không?”

Rasheed đặt gạt tàn lên chiếc bàn ở đầu giường và vắt hai chân qua thành giường.

“Xem nào,” ông ta nói, giọng bây giờ có vẻ hòa nhã hơn, giống như điệu bộ của một kẻ chiến thắng. “Tôi biết cô khó có thể chấp nhận điều đó. Tôi thực sự không trách cô. Nhưng đây là cách tốt nhất. Cô sẽ thấy. Mariam, cô hãy nghĩ như thế này. Tôi đang cho cô một sự hỗ trợ việc nhà và cho cô ấy một nơi trú chân. Một ngôi nhà và một người chồng. Ngày nay, mọi thứ vẫn như nó vốn thế, một người đàn bà cần một người chồng. Cô không để ý tất cả các góa phụ đang ngủ ngoài đường à? Họ sẽ làm mọi thứ để có được cơ hội này. Thực tế, điều này… ừm, tôi có thể nói rằng đây là việc làm hết sức nhân đạo của tôi.”

Rasheed mỉm cười.

“Theo như cách nhìn của tôi, tôi xứng đáng nhận được một tấm huy chương.”

—★—

Lát sau, trong bóng đêm, Mariam nói chuyện với cô gái. Suốt một lúc lâu, cô gái không nói gì.

“Ông ấy muốn có câu trả lời vào sáng mai,” Mariam nói.

“Ông ấy có thể có ngay bây giờ,” cô gái cất tiếng. “Tôi đồng ý.”

—

Laila

Ngày hôm sau, Laila nằm ở trên giường. Buổi sáng, cô trùm kín chăn khi Rasheed thò đầu vào nói ông ta sẽ đi cắt tóc. Cô vẫn nằm ở trên giường khi ông ta trở về vào buổi tối, chỉ cho cô xem cái đầu mới, bộ quần áo mới có sọc màu xanh xen lẫn màu kem và chiếc nhẫn cưới ông ta mua cho cô.

Rasheed ngồi trên giường bên cạnh cô gái, biểu diễn một màn tuyệt vời, chầm chậm tháo nơ, mở cái hộp và thận trọng lấy chiếc nhẫn ra. Ông ta tiết lộ đã đổi chiếc nhẫn cưới cũ của Mariam để lấy cái này.

“Cô ấy không quan tâm đâu. Tin tôi đi. Cô ấy thậm chí còn chẳng để ý ấy chứ.”

Laila nhích người lui vào tận cuối giường. Cô có thể nghe thấy tiếng Mariam ở dưới, tiếng xì xì của chiếc bàn là.

“Dù sao thì cô ấy cũng chẳng đeo nó bao giờ,” Rasheed nói.

“Tôi không muốn nó,” Laila nói một cách yếu ớt. “Không phải như thế này. Ông phải lấy lại nó.”

“Lấy lại ư?” Vẻ sốt ruột thoáng hiện trên khuôn mặt Rasheed rồi tan biến. Ông ta mỉm cười. “Tôi cũng phải các thêm ít tiền – thực tế thì cũng khá nhiều. Chiếc nhẫn này tốt hơn, vàng 22 cara đấy. Muốn biết nó nặng thế nào không? Nào, hãy sờ mà xem. Không à?” Ông ta đóng chiếc hộp lại. “Thế còn hoa thì sao? Thế cũng được đấy. Em thích hoa không? Em có thích loài hoa nào nhất không? Hoa cúc? Tuy líp? Tử đinh hương? Không hoa ư? Tốt! Bản thân tôi cũng không thấy cần thiết. Tôi chợt nghĩ… Này, tôi quen một thợ may ở Deh-Mazang này đấy. Tôi đang nghĩ ngày mai chúng tôi có thể đưa em đến đó, để em có một chiếc váy ưng ý và vừa vặn.”

Laila lắc đầu.

Rasheed nhướng lông mày.

“Tôi chỉ muốn sớm…” Laila bắt đầu nói.

Rasheed đặt tay lên cổ cô gái. Laila không thể không nhăn mặt và giật nảy người. Bàn tay ông ta khiến cô cảm giác như đang mặc một chiếc áo len cũ ẩm ướt đầy xơ mà không mặc áo sơ mi bên trong.

“Sao cơ?”

“Tôi chỉ muốn chúng ta tiến hành luôn.”

Miệng Rasheed mở ra, để lộ hàm răng vàng ệch. “Sẵn sàng,” ông ta nói.

—★—

Trước chuyến viếng thăm của Abdul Sharif, Laila đã quyết định sẽ đến Pakistan. Thậm chí sau khi Abdul Sharif mang tin đến, Laila vẫn nghĩ đáng lẽ cô đã có thể bỏ đi. Đi tới một nơi nào đó xa nơi này. Dứt mình ra khỏi thành phố này, nơi mỗi góc phố là một cạm bẫy, nơi mỗi con hẻm đều ẩn nấp một bóng ma sẵn sàng nhảy xổ vào cô như cái hộp hình nộm. Đáng lẽ cô đã có thể mạo hiểm.

Nhưng, đột nhiên, bỏ đi không còn là một lựa chọn nữa.

Không, với những lần nôn ọe hằng ngày.

Với sự nở nang mới có của bầu ngực.

Với cái nhận thức, chẳng hiểu sao cũng nảy ra được giữa tình cảnh rối loạn này, rằng cô đã trễ mất một kỳ kinh.

Laila hình dung ra cảnh mình ở trong trại tị nạn, một cánh đồng hoang vu với hàng ngàn tấm nhựa được buộc lại với nhau thành những cọc lều tạm đập phần phật trong cơn gió lạnh buốt cắt da cắt thịt. Dưới một trong những túp lều tạm đó, cô thấy con của cô, con của Tariq, thấy hai bên thái dương nhợt nhạt, cái cằm mềm yếu, làn da xám xanh, lốm đốm của con. Cô hình dung ra cảnh tấm thân bé bỏng đó được tắm bởi những người lạ, được cuốn trong một tấm vải liệm ố màu, và được đặt xuống một cái hố đào trên mảnh đất hoang vu lộng gió dưới cái nhìn thất vọng của những con kền kền.

Làm sao cô có thể bỏ đi được bây giờ?

Laila đau đớn liệt kê ra những người trong cuộc đời cô. Ahmad và Noor, đã chết. Hasina, đã chuyển đi. Giti, đã chết. Mammy, đã chết. Babi, đã chết. Bây giờ đến Tariq…

Nhưng, kỳ diệu thay, một thứ trong cuộc sống trước kia của cô vẫn còn tồn tại, mối liên hệ cuối cùng của cô với con người cô trước kia, trước khi cô trở nên hoàn toàn đơn độc. Một phần của Tariq vẫn còn sống trong cô, đang hình thành đôi cánh tay bé nhỏ và đang phát triển hai bàn tay mờ mờ.

Sao cô có thể hủy hoại thứ duy nhất mà anh để lại cho cô, thứ kết nối với phần đời trong quá khứ của cô?

Cô đưa ra quyết định một cách nhanh chóng. Sáu tuần đã trôi qua kể từ cái lần cô ở cùng với Tariq. Nếu để lâu hơn thì Rasheed sẽ nảy sinh nghi ngờ.

Cô biết những gì cô đang làm thật hèn hạ. Hèn hạ, dối trá và đáng hổ thẹn. Và quá bất công đối với Mariam. Nhưng mặc dù đứa trẻ trong bụng cô chưa to hơn một quả dâu, Laila vẫn thấy được những hy sinh cần thiết của một người mẹ. Trinh tiết chỉ là cái đầu tiên.

Cô đặt tay lên bụng. Nhắm mắt lại.

—★—

Laila còn nhớ dăm ba điều về cái đám cưới diễn ra lặng lẽ ấy. Những sọc kẻ màu kem trên bộ lễ phục của Rasheed. Mùi keo xịt tóc nồng nặc của ông ta. Một vết cứa nhỏ do cạo râu ngay trên yết hầu. Bề mặt thô ráp của những ngón tay nhuốm màu thuốc lá khi ông ta trao nhẫn cho cô. Chiếc bút. Nó đã bị hỏng. Tìm một chiếc bút mới. Bản hôn ước. Ký tên, tay ông ta đưa bút dứt khoát, tay cô thì run run. Những lời cầu nguyện. Để ý trong gương, cô thấy Rasheed đã tỉa tót đôi lông mày của ông ta.

Và, đâu đó trong phòng, Mariam đang dõi theo. Bầu không khí ngột ngạt bởi sự không tán thành của cô.

Laila không đủ cam đảm để đối diện với ánh mắt của người đàn bà ấy.

—★—

Tối đó, nằm dưới tấm chăn lạnh lẽo của Rasheed, Laila nhìn ông ta kéo rèm xuống. Cô run bần bật, thậm chí trước cả khi những ngón tay của ông ta lần cởi cúc áo sơ mi của cô, rồi kéo mạnh dải rút của chiếc quần cô đang mặc. Ông ta đang hưng phấn. Ông ta vội vàng cởi bỏ áo sơ mi và thắt lưng của mình. Laila thấy rõ hai bên ngực võng xuống của ông ta, cái rốn lồi, một đường gân xanh nhỏ ngay chính giữa người, một nhúm lông trắng dày ở ngực, ở vai, trên cẳng tay. Cô cảm thấy ánh mắt thèm muốn của Rasheed trườn trên khắp cơ thể mình.

“Xin Thượng đế cứu giúp, tôi nghĩ tôi yêu em mất rồi,” Rasheed nói.

Qua hàm răng run lập cập, Laila bảo Rasheed tắt đèn đi.

Một lúc sau, khi chắc chắn rằng ông ta đã ngủ say, Laila nhẹ nhàng với lấy con dao mà cô đã để sẵn dưới chiếu. Cô cứa một đường trên ngón trỏ. Rồi cô nâng tấm chăn và nhỏ máu lên chỗ khăn trải giường nơi họ đã nằm bên nhau.